ΓΙΑΝΝΗΣ Δ. ΚΟΥΒΑΡΑΣ Συμπληρωματικὰ τινα στὴν ἔρευνα γιὰ τὴν ἀρχαία νοµοθεσία κατὰ τῆς ὁμοφυλοφιλίας” Τὸ πόσο αὐστηρὸ ἦταν τὸ ἀθηναϊκὸ περιβάλλον καὶ πόσο ἀσφαλῶς δὲν ἄφηνε περι- θώρια γιὰ καλλιέργεια παρὰ φύσιν σωματικῶν σχέσεων διακρίνεται καὶ ἀπὸ τὴν ὕπαρξη ἑ- νὸς ἄλλου νόµου τοῦ ᾿Αττικοῦ Δικαίου ποὺ διασώζει ὁ Αἰσχίνης, Κατὰ Τιμάρχου 12, ὁ ὁ- ποῖος ἀπαγόρευε στοὺς ἐνήλικους αὐστηρὰ νὰ εἰσέρχονται σὲ κοινόχρηστους χώρους νέ- ων, ὅπως σὲ σχολεῖα, γυμναστήρια κ.λΠ. --- ἐξαιρεῖ µόνον τοὺς ἀδελφούς, γονεῖς καὶ υἱοὺς τῶν διδασκάλων --, κατὰ τὸ χρονικὸ διάστηµα ποὺ οἱ τρόφιμοι ἦσαν µέσα, προφανῶς ἀ- πὸ πρόνοια, ὥστε νὰ ἀποφεύγονται πιθανὰ κρούσματα ὁμοφυλοφιλίας' οἱ παραθιάσεις Ἐπισύρουν ἀκόμη καὶ τὴν θανατική ποινή. ᾿Ιδοὺ ὁ νόμος: «Οἱ διδάσκαλοι νὰ μὴν ἀνοίγουν τὰ σχολεῖα πρὶν ἀνατείλη ὁ ἥλιος καὶ νὰ τὰ κλείνουν πρὶν δύση ὁ ἥλιος. Νὰ μὴν ἐπιτρέπεται στοὺς ἔχοντες ἡλικία µεγαλύτερη τῆς παιδικῆς νὰ εἰσέρχονται στὰ σχολεῖα, ὅταν ὑπάρχουν ἐντὸς αὐτῶν παιδιά, ἐκτὸς ἄν πρόκειται γιὰ υἱό, ἀδελφὸ ἤ γαμθρὸ τοῦ διδασκάλου: ἐὰν δὲ κάποιος παρὰ τὴν ἀπαγόρευση αὐτὴ εἰσέρχεται στὸ σχολεῖο, νὰ τιμωρεῖται μὲ τὴν ποινὴ τοῦ θανάτου’ ἐπίσης οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς παλαί(- στρας νὰ μὴν ἐπιτρέπουν σὲ κανένα ἐνήλικο νὰ κάθεται μαῷ μὲ τὰ παιδιὰ στὶς ἑορτὲς τοῦ Ἑρμῆ μὲ καμμιὰ δικαιολογία, ἐὰν δὲ ἐπιτρέπει τοῦτο σ’ αὐτοὺς καὶ δὲν τοὺς διώχνει ἀπὸ τὴν παλαίστρα, ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς παλαίστρας νὰ εἶναι ἔνοχος παραθιάσεως τοῦ νόµου περὶ διαφθορᾶς τῶν ἐλευθέρων παίδων». [Νόμος: «Οἱ δὲ τῶν παίδων διδάσκαλοι ἀνοιγέτωσαν. μὲν τὰ διδασκαλεῖα μὴ πρότερον ἡ- λίου ἀνιόντος, κλειέτωσαν δὲ πρὸ ἡλίου δύοντος. Καὶ μὴ ἐξέστω τοῖς ὑπὲρ τὴν τῶν παίδων ἡλικίαν οὖσιν εἰσιέναι τῶν τταίδων ἔνδον ὄντων, ἐὰν μὴ υἱὸς διδασκάλου ἤ ἀδελφὸς ἤ θυγα- τρὸς ἀνήρ: ἐὰν δὲ τις παρὰ ταῦτ’ εἰσίῃ, θανάτῳ ζημιούσθω. Καὶ οἱ γυμνασιάρχαι τοῖς Ἑρ- μαίοις μὴ ἔστωσαν συγκαθιέναι μηδένα τῶν ἐν ἡλικίᾳ. τρόττῳ μηδενί: ἐὰν δὲ ἐπιτρέπῃ καὶ μὴ ἐξείργῃ τοῦ γυμνασίου, ἔνοχος ἔστω ὁ γυμνασιάρχης τῷ τῆς ἐλευθέρων φθορᾶς νόμῳ» ]. ᾿Εξίσου ἐξοντωτικὲς ἧταν οἱ κυρώσεις τοῦ ᾿Αττικοῦ Δικαίου καὶ κατὰ τῆς ἀσέλγειας σὲ βάρος παιδιῶν: ὁ νόμος τοῦ Σόλωνα ποὺ παραδίδει ὁ Αἰσχίνης (Κατὰ Τιμ. 8. 16) εἶναι σα- φὴς καὶ ὁρίζει: «Εὰν κάποιος ὡθήσει σὲ ἀσέλγεια ἐλεύθερο παῖδα, νὰ καταγγέλλεται ἐνώπιον τῶν θε- σμοθετῶν ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἔχει τὴν κηδεμονεία τοῦ παιδός, ἀφοῦ ἀναγράψει στὴν μήνυ- ση του τὴν ποινὴ ποὺ θεωρεῖ ἄξια γιὰ τὸν δράστη. "Αν δὲ ὁ μηνυθεὶς καταδικασθεῖ, νὰ πα- ραδοθεῖ στοὺς ἕνδεκα καὶ νὰ θανατωθεῖ αὐθημερόν». [Νόμος: «Εὰν τις ᾿Αθηναίων ἐλεύθερον παῖδα ὑθρίσῃ, γραφέσθω ὁ κύριος τοῦ παιδὸς “πρὸς τοὺς θεσμοθέτας, τίμημα ἐπιγραφόμενος. Οὗ δ΄ ἄν τὸ δικαστήριον καταψηφίσηται, παραδοθεὶς τοῖς ἕνδεκα τεθνάτω αὐθημερόν». Τὸ ρῆμα ὑθρίζω σημαίνει μεταξὺ ἄλλων καὶ ἀτιμάζω, ἀσελγῶ σὲ βάρος κάποιου, ἀκο- λασταίνω ([μ66]] - 5οοίί, ΙΝ 407), εἶναι μάλιστα καὶ δικανικὸς ὅρος: ἄλλος νόμος τοῦ Σόλω- να ποὺ διασώζει ὁ Δημοσθένης Κατὰ Μειδίου 8 47, τιμωρεῖ τὴν ἀσέλγεια σὲ βάρος παιδὸς ἀλλὰ καὶ παντὸς ἄλλου καὶ ὁρίζει τὴ νομικὴ διαδικασία ὡς ἑξῆς: «Ὅποιος παρακινεῖ σὲ ἀκολασία παῖδα ἤ γυναῖκα ἤ ἄνδρα ἐλεύθερο ἤ δοῦλο ἤ παρα- νομεῖ σὲ βάρος κάποιου ἀπὸ αὐτούς, νὰ καταγγέλλεται ἀπὸ ὁποιονδήποτε ᾿Αθηναῖο ἔχει τὸ δικαίωμα (ἐπίτιμο δηλαδή) στοὺς θεσμοθέτες. Οἱ δὲ θεσμοθέτες μέσα σὲ τριάντα μέρες ἀπὸ τὴν καταγγελία νὰ εἰσάγουν πρὸς δίκην τοῦτον (τὸν ἔνοχο) ἐνώπιον τῆς ᾿Ἡλιαίας, ἐὰν οἱ δημόσιες ἀσχολίες τὸ ἐπιτρέπουν (ἐὰν δὲν ὑπάρχει κάποιο δημόσιο κώλυμα). Εἰ δ’ ἀλ- λιῶς, ὅταν καταστεῖ δυνατὸν (μὲ τὴν πρώτη εὐκαιρία νὰ δικαστεῖ δηλαδή). ᾿Αφοῦ δὲ δικα- “ Τὸ σχετικὸ ἄρθρο τοῦ φιλόλογου κ. Γιάννη Κουθαρᾶ ἔχει δημοσιευθεῖ στὸ τεῦχος 47 (Νοέμβριος 1985), τοῦ «Δαυλοῦ», σελ. 2432.