ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ Παγίδες Ἢ ἀντίδραση στὴ τάση ἐντροπίας, δηλαδὴ στὸ κατρακύλισμα, ποὺ μᾶς παρασύρει ὁλοένα καὶ περισσότερο πρὸς τὴν ὁριστικὴ ἐξόντωση, εἴτε σὰν µονάδες οἰκονομικές, εἴτε σὰν σχέσεις µονάδας καὶ κοινωνικῶν ὁμάδων μὲ ὀργανικὰ τἀξικὰ συμφέροντα εἴτε σὰν µονάδες κινούµενες ἤ ἐρεδιξόμενες ἀπὸ ἀλλοπρόσαλλες διακηρύξεις ἐδνικῶν ἐπιδιώξεων, ἔχει σχεδὸν ἐξαφανιστεῖ. «᾿Ο ἄνθρωπος - ἔλεγε ὁ Καΐσλερ -- ἦταν πάντα ἐπιρρεπή, στὸ νὰ ὑπνωτίζεται ἀπὸ συνθήµατα, ὅπως στὸ νὰ προσβάλλεται ἀπὸ μολυσματικὲς ἀσθένειες. Καὶ ὅταν - ἔλεγε -- ἐμφανιστῆ μιὰ ἐπιδημία, ἐπικρατεῖ τὸ πνεῦμα τῆς ὁμάδος. Ὅταν ἕνα ἄτομο ταυτίζει τὸν ἑαυτὸν του μὲ μιὰ ὁμάδα, οἱ ἱκανότητες κρίσεώς του μειώνονται καὶ τὰ πάθη του ὀξύνονται ἀπὸ ἕνα εἶδος συγκινησιακῆς συγχύσεως. Τὸ ἄτομο δὲν εἶναι φονιᾶς, ἀλλὰ ᾗ ὁμάδα εἶναι, καὶ ταυτιζόμενο τὸ ἄτομο μὲ αὐτὴν γίνεται φονιᾶς». Παρατηρῶ δυστυχῶς ὅτι συρόμεθα ἀναιδέστατα σὲ συγκρούσεις οἰκογε- νειακές, οἰκονομικές, ταξικές, συγκρούσεις ἐπαρχίας καὶ ἀστικῶν πόλεων, συγκρούσεις γλωσσικές, ϑρησκευτικές, ἐκπαιδευτικὲς, γιὰ νὰ φτάσουμε σὲ συγκρούσεις γιὰ κάδετι, ὅπως ὁ ἀδλητισμός, ἡ τέχνη, καὶ ὅ,τι ἀποτε- λεῖ μέρος τῆς ζωῆς μας στὴ σημερινὴ ἐποχή. Ὃ ἀπολογισμὸς αὐτῆς τῆς παραφροσύνης εἶναι τόσο ἔντεχνα μστλε- γμένος μὲ τὰ ἐξουσιαστικὰ συμφέροντα, ὥστε καὶ ὅταν γίνεται, νὰ μὴ προκαλεῖ ἐξεγέρσεις μὲ «πολιτικὸ κόστος», ὅπως ἰσχυρίζονται οἱ ἐξου- σιαστές. Ἔτσι, γιὰ παράδειγμα, ἄν οἱ ἐνοικιαστὲς κινδυνεύουν νὰ θρεδοῦν στὸ δρόμο, ἐπειδὴ τὸ κόμμα - κυθέρνηση δέλει νὰ θρεῖ κι ἄλλα λεφτὰ γιὰ νὰ τροφοδοτεῖ τὶς παρανοϊκὲς σπατάλες του, ἀπ᾽ τὶς ὁποῖες ζοῦνε οἱ απανταχοῦ κηφῆνες, ποὺ τοῦ ἐξασφαλίζουν τὴν παραμονὴ του στὴν ἐ- ξουσία, αὐτὸ τὸ ἀλαλούμ καί σκορπίζει τὴ σύγχυση καί κάνει ταυτόχρονα τοὺς πολίτες ἀνίκανους νὰ πραγματοποιήσουν ἕνα σωστὸ δι ἃ λ0γ ο. Διότι σωστὸς διάλογος δὲν γίνεται μεταξὺ τῶν δύο ἐνδιαφερομένων, ὅταν καραδοκεῖ στὴ σκιὰ τοῦ προθλήµατος ὁ φορομπήχτης, ποὺ εἶναι ἕτοιμος νὰ ἐκμεταλλευτεῖ τὴν διαμάχη ποὺ αὐτὸς προκάλεσε, γιὰ νὰ ἐκποιήσει ἀκόμη καὶ τὰ πτώματα τῆς μάχης. «΄Ο ἄνθρωπος μπορεῖ - συνεχίζει ὁ Καῖσο-