ΤΗΚΙΝΗΣΙΣΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ᾧ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΟΥΊΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ αἰσδητικὴ τοῦ «οβαηποι Βγαμηις: Φαινο- μενικὴ εἰσαγωγὴ στὴν φιλοσοφία τῆς μουσικῆς Στὸ σημαντικὸ αὐτὸ ἔργο ὁ ᾿ Ακαδημαϊκός, καθηγητὴς κ. Εὐάγγελος Μουτσόπουλος ἐπιλέγει μιὰ φαινομενολογικἡ μέθοδο. προσαρμοσμένη στὴν ἰδιοτυπία τοῦ θέματος ποὺ πραγματεύεται, γιὰ νὰ ἐξετάσει τήν «ἀνήσυχη καὶ πολυδιάστα ΤΙ μουσικὴ τέχνη τοῦ Μπράμις» και νὰ ἐκθέσει μιὰν ὀρθολογικὴ φιλοσοφία τῆς μουσικῆς. Στὸ Α΄ μέρος τοῦ ἔργου «Προθετική» ὁ συγγραφέας καταπιάνεται μὲ τὴν τάξη τῶν μορφωτικῶν κατηγοριῶν (μὲ τὰ εἰδικότερα δομητικά, προθεσιακὰ καὶ ἰδεολογικὰ συστήμα- τα) σὲ μιὰ προσπάθεια νὰ ἐπισημάνει «τὸν ὁδευτικὸ προγραμματισμὸ τοῦ δημιουργοῦ» (σ. 4) στὴν προσπέλαση τοῦ στοχαστικοῦ ἀντικειμένου. γιὰ νὰ καταδείξει ὅτι ἡ ἀμφίσημη ὄψη τῆς μουσικῆς τοῦ Μπράμς «ὀιακρίνεται γιὰ τὸν ἀνεπανάληπτο πλοῦτο της καὶ τὴν τεχνικὴ ποὺ ἐπιτρέπει τὴ ἐνοποίηση τῶν στοιχειακῶν ἤ δυμικῶν δεδοµένων» (σ. 42). | ᾿Αναφερόμενος εἰδικότερα στὸ πρόβλημα τῆς μοναδικότητας ὁ σ. ὑποστηρίζει τὴν ἄποψη ὅτι ἡ ἀναζήτησή της δὲν συνεπάγεται τὸν ἀποκλεισμὸ τῆς κυκλικῆς μορφῆς (ὅπως ἐκαλλιεργήθη ἰδιαίτερα ἀπὸ τὸν Μπετόβεν: ΙΧ Συμφωνία). γιὰ νὰ καταλήξει στὴν διαπίστωση ὅτι ἡ προθετικότητα ἐκδηλώνεται στὸ ἔργο τοῦ Μπράμς «μὲ τὴν ἀναζήτηση τοῦ ἐκπληντικοῦ. τοῦ ὑψηλοῦ καὶ τοῦ οἰκείου» (σ. 71). ᾿Ενῶ «ἡ δυνητικὴ εἰκόνα τοῦ ἔργου καὶ τὸ ἴδιο τὸ ὑπὸ ὄρθωσιν ἔργο φαινο μεν κὰ κινοῦνται σ᾽ ἐπίπεδα παράλληλα» (σ. 121), ὁ συγγραφέας τονίζει ὅτι τά «ἰδεολογικὰ θέματα ἐπνεύσεως τοῦ Μπράμς ἀγκαλιάζουν τὸν πλοῦτο τῆς πραγματικότητας». καὶ ξεχωρίζει ἀπὸ τὸ φάσμα τῆς θεωρήσεως τῆς μουσικῆς του τὸ χρονικὸ γίγνεσθαι, τὴν αἴσθηση τοῦ ὑλικοῦ παράγοντος καὶ τὴν ποιότητα (σ. 123). 'Ο σ. διατείνεται ὅτι «ὁ συγκερασμὸς τῆς ὁριζόντιας καὶ τῆς κατακόρυφης κινήσεως τῶν φωνῶν κατὰ διάφορες ἑκάστοτι ἀναλογίες καὶ ἡ προσφυγὴ σὲ δοκιμασμένες παλιὲς τεχνικὲς ἐπιτρέπουν τὴν ὑπέρβαση τῶν δυσχερειῶν, ποὺ θὰ ἦταν δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν ἀπὸ τὴν ἐνίσχυση ἑνὸς συγκεκριμένου ἤθους (σ. 132). 'Ο σ. ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ ἐπιθυμία τῆς καιρικότητας δόνεϊ ὅλο τὸ ἔργο τοῦ Μπράμς. ἐκτεινομένη καὶ στὴν βίωση «τοῦ φυσικοῦ κόσμου καὶ τῆς λειτουργίας του» (σ. 174). Στὸ Β᾽ μέροςτοῦ ἔργου «᾿ Αναλυτική» ὁ σ. ἐξετάζει τὶς ὑφολογικὲς κατηγορίες (ἠθικές, ἑρμηνευτικὲς καὶ τασιακές). γιὰ νὰ διαπιστώσει ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς μουσικῆς τοῦ Μπράμς συνίσταται «στὴν διαλεκτικὴ σύνδεσι] τῶν ἰδιοτυπιῶν τοῦ προσωπικοῦ του μουσικοῦ ἰδιώματος με τὰ γενικότερης ἀποδυχῆς μουσικὰ ἰδιώματα τῆς ἐποχῆς του» (σ. 182). καταλήγοντας στὸ Γ᾽ μέρος «Συνθετική» στὴ θέση ὅτι ὁ συνθέτης «εἶναι οὐσιαστικὰ μιὰ ρομαντικὴ με}αλοφυῖα ποὺ ἐπεζήτησε νὰ ἐκφρασθεῖ μὲ τρόπο πρωτότυπο... μὲ μία συνεπῆ. συγκρατημένη καὶ αὐτοελεγχόμενη ἐπαναστατικὴ διάθεση» (σ. 222). Πρόκειται γιὰ μιὰ ρηξικέλευθη φιλοσοφικὴ παραγμάτευση ὑψηλῆς ἐννοιολογικῆς καὶ ὑφολογικῆς καλλιέπειας. ΔΙανώλης Μαρκάκης ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ΠΛΕΥΡΗΣ, Κοινωνιολογία - δεωρία καὶ ϑέματα. 'Ο ᾿Αριστοτέλης θεωρεῖ ὅτι ἡ ἐκ φύσεως συσταθεῖσα οἰκογένεια γιὰ τὸ νοῆμον ζῶον