ΑΝ. Ν, ΖΟΥΜΠΟΣ (τοῦ Πανεπιστηµίου Πατρῶν) ᾿Επέκεινα τοῦ Εἶναι Ἢ έννοια βεβαίως τοῦ «Είναι» ὃκ πρώτης ὄψεως δηλοὶ τὴν ἄμεσον πραγματικότητα. αὐτὸ τοῦτο τὸ ὑπάρχον, τὸ ὁποῖον. οὕτως ἢ ἄλλως, ἐνέχει διαρχικὴν ἰδιότητα ὄντως τὸ ὑπάρχον Εἶναι προϊὸν ἐμπειρικῆς θεωρήσεως καὶ προφανῶς ἐπέχει θέσιν φαινομένου. ὃν ἀντιθέσει πρὸς τὸ «καθαρῶς Είναι», τὸ ἀμιγὲς παντὸς ὀθνείου καὶ τὸ ἐκτὸς πάσης ὑμπειρικῆς θεωρήσεως: Εἶναι ὅμως γεγονὸς ὅτι ἐκ τοῦ φαινομένου ὁ ἄνθρωπος ἀποκαλύπτει. προϊόντος τοῦ χρόνου, τὸ ὀπισί)δεν «ἐπιμελῶς κρυπτόμενόν», διότι πράγματι κατὰ τὴν ᾿ρῆσιν τοῦ “Ηρακλείτου «φύσις κρύπτεσύθα! φιλεῖ»: πάντα ταῦτα ἐκφράζουν τὴν ἔννοιαν τῆς κριτικῆς πραγματοκρατίας, καθ ἢν πρῶτος ὁ Ξενοφάνης ἐπεσήμανε διὰ τῆς γνωστῆς ἐκφράσεως «οὔτοι ἀπ᾿ ἀρχῆς πάντα ()εοὶ θνητοῖσ᾽ ὑπέδειξαν, ἀλλὰ χρόνῳ ζητοῦντες ξφευρίσκουσιν ἄμεινον!», Τὸ «Εἶναι» δπομένως τυγχάνει ὡς φαινόμενον μεταβλητὸν καὶ μετέχει τῆς ἐννοίας τοῦ «γίγνεσθαι». Τὸ «γίγνεσθαι» εἶναι ἀπόρροια τῶν συνεχῶν μεταβολῶν τοῦ «Εἶναι». εἶναι τρόπον τινά ἡ συνεχὴς πορεία τοῦ «Εἶναι» μέχρις ὅτου τὸ «Εἶναι» ἐκ τῆς ἐμπειρικῆς καταστάσεως «ἀφιχθῆ» εἰς τὴν καθαρὰν μεταφυσικὴν ἔννοιαν τοῦ «Εἶναι», ὅπερ ἀντιπροσω- πεύει τὴν νοητὴν «πραγματικότητα». Τοῦτο κατορθοῦται διὰ τῆς κριτικῆς πραγματοκρατίας, ὡς ἀνωτέρω ἔχομεν μνημονεύσει, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ αἰσθητὰ πορεύονται πρὸς τὰ νοητά, ὥστε νὰ ἀποτελέσουν τὴν ποθητὴν µετ αὐτῶν ταυτότητα. Τοῦτο βεβαίως εἶναι µία «γνωστικὴ οὐτοπία»' ἢ πορεία τοῦ «Εἶναι» πρὸς τὸ καθαρῶς «Εἶναι» διὰ τοῦ «γίγνεσθαι» εἶναι τὸ κίνητρον, οὕτως εἰπεῖν, τῆς φύσεως διὰ τὴν κίνησιν καὶ τὴν ζωὴν τοῦ πνεύματος. Ἢ προσπάθεια τοῦ ἀνθρωπίνου νοῦ. ὅπως «ἀποκρυπτογραφήση» τὴν «φύσιν», δηλαδὴ τὴν πραγματι- κότητα. ἀποτελεῖ μέν «οὐτοπίαν», ἀλλὰ συγχρόνως δὲ καὶ ὥθησιν διὰ τὴν συντήρησιν αὐτοῦ: ὅτι τὸ κῦρος τῆς γνώσεως «συνθλίβοται» μεταξὺ «ὀογματι- σμοῦ» καὶ «σκεπτικισμοῦ», ἓν τούτοις λύεται διὰ τῆς θεωρήσεως τῆς «σχετικο- κρατίας», κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ νοὺς πορεύεται ὃκ τῶν φαινομένων πρὸς τὰς ἰδέας, δηλ. πρὸς τὰ πραγματικά. Γεννήματα τῶν ἰδεῶν εἶναι τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντὸς τῆς ἐμπειρίας. ἐνῷ αἱ ἰδέαι τυγχάνουν ἐκτὸς τῆς ἐμπειρίας. “Επειτα τὸ «Ἠΐναι», δηλοῖ τὴν ἐσαεὶ μόνιμον πραγματικότητα καὶ εἶναι ὀκτὸς πάσης ἐμπειρίας, καὶ τοῦτο εἶναι τὸ «καθαρῶς Εἶναι». Τὸ ἕτερον «Εἶναι» εἶναι τὸ «Εἶναι», τὸ ὁποῖον πάντοτε μετέχει τῆς σφαίρας τῆς ἐμπειρίας καί διαρκῶς μεταβάλλεται διὰ τοῦ «γίγνεσθαι». ΄ Η ἔννοια τοῦ «Εἶναι» διαδέχεται τὸ ἕτερον «Εἶναι» καὶ ἢ μοντιμότης ἔγκειται μόνον εἰς τὸ «καθαρῶς Εἶναι», ὡς ὁ Πλάτων προβάλλει τὴν ἔννοιαν τὴς ᾿Ιδέας, ἥτις καὶ ἔχει ὑπερεμπειρικὸν χαρακτῆρα. ἐκεῖ ὄντως ὑπάρχει τό ἀμετάβλητον καὶ τὸ μὴ συνεχές, καθότι τὸ νοοῦν ὑποκείμενον ἐλλείψει ἐμπειρικῶν στοιχείων ἀδυνατεῖ νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς ὑπερκοσμίους χώρους προβάλλον κατὰ τὴν καντιανὴν ἀντίληψιν τὴν ἔννοιαν τοῦ αἰτήματος. ΄ Η ἔννοια τοῦ αἰτήματος περιέχει μόνον ἐννοίας, αἵτινες μόνον ὕπαρξιν ἔχουν οὐχὶ διὰ τοῦ