ΛΟΓΟΤΕΧΝΗΣ, ἀλλὰ τί λογῆς: Οἱ λόγοι χάριν τῶν ὁποίων δίδουµε στὴν δημοσιότητα τὰ κείµενα ποὺ ἀκολουθοῦν εἶναι; α) Νὰ μὴ ἀποθαρρύνωνται οἱ νέοι διανοούμενοι, ποὺ ὄντως «ἔχουν νὰ εἰποῦν». β) Νὰ παρακολουθῆται καὶ «ἐγγράφεται», κατὰ καιρούς, ἡ πορεία τῆς νεοελληνικῆς γραφῆς (κρίσης -- διατύπωσης) σ᾽ ὅ,τι τὴν συγκροτεῖ παρουσία. ΦΑΙΔΩΝΑΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ ᾿Επιστολὴ ᾿Αγαπητέ µου κ. Λάμπρου, Διάβασα στὸ «ΔΑΥΛΟ» (τεῦχος 62) τὸ παραμιλητὸ τοῦ κ. Παναγιωτάτου πάνω στὸ θέμα «{ογοτέχνης ναὶ, ἀλλὰ τὶ λογῆς: 4ειτουργὸς ἤ ἐπαγγελματίας;» καὶ θὰ ἤθελα νὰ κάνω μερικὲς παρατηρήσεις, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ θὰ τὸ ἔκανα, ἄν ἤμουν συνομιλητὴς ἤ ἀκροατὴς τοῦ κ. Παναγιωτάτου. Παρακαλῶ νὰ τὶς δημοσιεύσετε. |) Κατὰ τὴ γνώµη µου ἡ ὅλη ἀξία τοῦ ἄρθρου συνοψίζεται στὸ ὅτι ὁ ἔντιμος βίος τοῦ λογοτέχνη πρέπει νά μετουσιώνεται σὲ ἔντεχνο λόγο. Μὲ δυὸ λόγια: Συνέπεια στὸ βίο καὶ στὸ ἔργο. Συμφωνῶ ἀπόλυτα μὲ τὴ θέση αὐτή, ποὺ τὴν ἔχω ἀπὸ χρόνια ἀποδεχθεῖ σὰν πυξίδα τῆς πορείας µου. 3) Τὸ καθεστὼς τῆς συναλλαγῆς καὶ τῆς ἀθλιότητας στὸν πνευματικὸ (λογοτεχνικὀ) κόσμο εἶναι μιὰ πραγµατικότης. Θά ἔλεγα πὼς ὁ κ. Παναγιωτᾶτος ἀνέφερε ἐλάχιστα µόνο δείγματα ἀπὸ τὴν κατάσταση ποὺ ἐπικρατεῖ, κι ὄχι βέβαια μόνο στὸν ἑλληνικὸ χῶρο. 3) "Όμως ὄλα αὐτὰ τὰ γεγονότα ποὺ ἀναφέρει ὁ κ. Παναγιωτᾶτος καὶ ποὺ ἀφοροῦν τοὺς λογοτέχνες, ὡς καὶ ἄλλα ποὺ δέν λέει, εἶναι σὲ ὅλους γνωστά. Δὲν μᾶς λέει δηλαδὴ τίποτα καινούργιο. Μήπως ὅμως θὰ ἔπρεπε, πέρα ἀπὸ τὸ ὀργίλο ὕφος καὶ τὴν αὐτοακεραίωσή του, μήπως θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ξεκαθαρίσει ἐκεῖνο τὸ λειτούργημα ποὺ προσφέρει τὶς ὑπηρεσίες του ἀμισθί καὶ ποὺ εἶναι ὑπόθεση τῶν ἐξοχοτήτων καὶ τῶν ἀρίστων; Ἢ ἱατρικὴ εἶναι λειτούργημα; Καὶ ἄν ναὶ, μπορεῖ νὰ μᾶς πεῖ πόσο ἀμισθὶ προσφέρουν τὶς ὑπηρεσίες τους οἱ ἐξοχότητες καὶ οἱ ἄριστοι τῆς ἱατρικῆς ἐπιστήμης; ᾿Αλλὰ ἐδῶ μᾶς ἀπασχολοῦν οἱ λογοτέχνες, ποὺ παίρνουν (ὅσοι παίρνουν) 500 --- ᾿590 ἀπὸ τὴν πώληση τῶν βιβλίων τους. ”Ας χαρίσουν λοιπὸν τὸ ποσοστὸ τοὺς (ὅσοι τὸ παίρνουν) προσφέροντας ἀμισθὶ τὸ ἔργο. τους. Μπορεῖ νὰ μᾶς βεβαιώσει ὅμως ὁ κ. Παναγιωτᾶτος, ὅτι ἡ προσφορὰ αὐτὴ θὰ ἀποβεῖ ὑπὲρ τοῦ φορολογούμενου ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ, καὶ ὅτι δὲν θὰ τὴν καρπωθεῖ ὁ ἐκδότης παντουφλᾶς ἤ ἄλλος ἐνδιάμεσος, Μήπως ἀπὸ τὴν κλασσική ἀρχαιότητα, στὴν ὁποία ἀναφέρεται ὁ κ. Παναγιωτᾶτος ἐπικαλούμενος τοτεινὲς ἀξίες, μέχρι σήµερα ἄλλαξαν λιγάκι οἱ συσχετισμοί, Καὶ γώ στρέφω τὴν ψυχὴ µου πρὸς τὴν κλασσικὴ παιδεία καὶ τὰ ὁράματά της, ἀλλά ἔχω καὶ τὸ νοῦ µου, μὴ καὶ μὲ ἀλέσει ἡ πραγματικότητα. Μακάρι νὰ μπορούσαμε νὰ ἐπιστρέψουμε στὶς ἀξίες τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ πνεύματος. Δὲν τὸ βλέπετε ὅμως πώς κάτι τέτοιο δὲν εἶναι ὁρατὸ; "Ας προσπαθήσουµε νὰ βελτιώσουμε τὶς ἅθλιες συνθῆκες τοῦ σήµερα σιγὰ --- σιγὰ, βῆμα --- βῆμα, καὶ βλέπουμε. Φτάνει νὰ ὑπάρχει ἡ διαρκὴς ἐγρήγορση καὶ καρτερία µέχρι τὸ θάνατο ἀπὸ πλευρᾶς ἐκείνων ποὺ νοιάζονται γιὰ τὴ µεγάλη στροφὴ. Κι αὐτὸ ὄχι γιὰ νὰ σώσουν-διαφωτίσουν, μὰ γιὰ νὰ δώσουν ὅ,τι μποροῦν. ᾿Αλλὰ ἂς ἐπιστρέψουμε στὸ ἀμισθὶ λειτούργημα καὶ ἄς πάρουμε τὰ πράγματα μὲ