ΣΠΥΡΟΣ ΤΕΡΑΣΙΜΟΣ Γ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ Τὸ Σιλὸ (Προλεγόμενα --- Σηµειώσεις) Εἶναι ἀπὸ παλιὰ γνωστό, πὼς ἡ ποίησις «γράφεται µόνον μὲ λέξεις» --- ὄχι μὲ ἰδέες! Αὐτὸ διαφεύγει τῶν ψευτολογοτεχνῶν πού, ὑποθέτοντες ἰδέες τά... συναισθήματά τους, πιστεύουν τὸ συγκινησιακό τους κρηπίδωµα... ἑρμηνεύσιμο καί... ἐν ἀγλωσσία! Ἔτσι, λογαριάζοντας εὐχερῆ τὴ διατύπωσιν τῆς (ἄπειρης κλιµάκωσης) ἔντασης-εῦρους τῶν συγκινησιακῶν νυγμῶν (πραγμάτων ποὺ νιώθονται), τὴν ἐπιχειροῦν (διατύπωσιν) ἀνύπο- πτοι πὼς μποροῦν νὰ διατυπώνονται µόνον τὰ πράγματα ποὺ νοοῦνται, ποὺ δηλαδή, καθὸ ὀνοματισμένα, μποροῦν ν᾿ ἀναγνωρίζονται καὶ διακινοῦνται! (Εἶναι καθημερινὴ ὑπόθεσις ἡ δυσφράδεια, ἡ ἀδυναμία μας νὰ ἐκφράσουμε αὐτὰ ποὺ αἰσθανόμεθα --- ὁ Ζορμπὰς ᾿«ἐξηγοῦσε» μὲ τὸ χορὸ ὅσα ἦταν ἀνίκανος νὰ «ἐξηγήσει» μὲ λόγια)! [᾿ Ἐδῶ εὑρίσκονται τὰ γενεσιουργικὰ αἴτια τοῦ «λυρισμοῦ», πού, ἀλίμονον, βιαζόμενος ἀτελῶς σήμερα (ἀπὸ νυσταλέα «κουάρτα» στύσεων...) ἔχει τὰ μαῦρα του χάλια. ᾿Απόδειξις: ΤΙ θλιβερὰ ποὺ σεργιανᾶν τριγύρω σου τὰ ψάρια κι οἱ ἀντίχριστοι νὰ παίζουνε τὴν τύχη σου στὰ ζάρια - πρόκειται γιὰ ψάρια πού... σεργιανᾶν τριγύρω τῆς... Κύπρου, κι οἱ στίχοι εἶναι... - Μὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιχειρηματολογεῖς μὲ βάσιν ἕνα δίστιχο; -... ἀπ᾿ τὸ ποίημα «΄Ύμνος καὶ θρῆνος γιὰ τὴν Κύπρο» τοῦ Γιάννη Ρίτσου (ναί, μάλιστα, ἡ Σύγκλητος τοῦ Καποδιστριακοῦ κρίνει, πῶς δὲν τῆς φέρει ντροπὴ ν᾿ ἀναγορεύει ΕΠΙΤΙΜΟΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ τὸν συγγραφέα αὐτοῦ τοῦ λόγου --- ἀσύμπτωτου ἀκόμα καὶ στὰ σκυλάδικα...] Ἕνα «νοοῦνται» ὡστόσο, ποὺ προὐποθέτει ΛΕΞΕΙΣ (χωρὶς αὐτὲς δὲν νοοῦμε[), καί, μάλιστα, σὲ ποσότητα ποὺ νὰ καταλαβαίνουμε ἀδύνατη τὴ διατύπωσιν τοῦ πλείονος ἐκθέματος διὰ τοῦ µείονος ἐκθέτου! ᾿Επιβεβαιώνεται συνεπῶς ὅτι συχνὰ τὰ ὅλως ἀόριστα συναισθήματα (ἐντυπώσεις ποὺ παραμένουν στὴ συνείδησι -- κατὰ κανόνα ἀνεξακρίβωτες, ἀδιατύπωτες, μὴ ἀναλύσιμες) ὑπολαμβάνονται ὡς ἰδέες --- πάντα «ὑψηλὲς» καὶ «μεγάλες» δῆθεν! "Όμως οἱ ἰδέες εἶναι ὄντως µόνον, ἐφ᾽ ὅσον σχηματίζονται ἐξ ἀντικειμενικῶν δεδοµένων, ἐφ᾽ ὅσων συνιστοῦν διανοήματα συμβολισμένα --- ἔξεικονι- σµένα σὲ ΛΕΞΕΙΣ! (Ἔννοιες, τὶς ὁποῖες δὲν μαρτυροῦν ΛΕΞΕΙΣ, ὑπάρχουν ὡς μὴ διατυπώσιµες συναισθηματικὲς πυκνώσεις! 'Ο κ. Ρίτσος, μὴ ἐρευνητικὴ ἰδιοσυγκρασία (οἱ ἐρευνητικὲς δὲν γράφουν θρήνους γιὰ τὴν Κύπρο, ᾿Επιτάφιους, Λειτουργίες στά... ᾿Αναφιώτικα --- στρώνονται στὸ µικροσκόπιο!..), «θρηνεῖ» γιὰ τὴν Κύπρο εὐωχούμενος καπνιστὸ χοῖρον (5ίς, δὲν λέγω ποτὲ ἀνακρίβειες)! “Ὅμως αὐτὸς ὁ «θρῆνος», ὄντας συναισθηματισμὸς σὺν ὅ,τι ἄλλο ἀναγνωρίζετε σεῖς, σεπτὲ ἀναγνώστη, θά ταν καλὸ νὰ μὴ εἶχε... ἀναλυθεῖ, τὸ ἐγχείρημα στάθηκε ἀποκαλυπτικό, τὸ εἴδατε κιόλας: ἡ... ἀνάλυσις (τὸ ποίημα, τὸ δίστιχο) μᾶς παρεδόθη κυβισμένος ὀγκόλιθος γελοιότητας (ποιητικῆς), ψάρια ποὺ σεργιανᾶν... θλιβερά, ἀντίχρι- στοι, ζάρια, τύχη! Μόνο ποὺ δὲν ρυθμίζει τὴν πορεία τῶν λαῶν ἡ τύχη, κ. Ρίτσο μας: οἱ λαοὶ πορεύονται τ᾽ ἀνηφόρου ἢ κατηφόρου --- ἀνάλογα μὲ τούς, ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΞΙΖΕ νά χουν, πνευματικοὺς ἡγέτες, ταγούς, ὁδηγητές!.. [Μὴ ἀποροῦμε ποὺ τὰ Πανεπιστήμια ἔχουν νοθευτεῖ τόσον, ὥστε νὰ γίνεται δυνατὸν στὴν συνθήκη καὶ λειτουργική τους νὰ τιμᾶται ἕωλος λόγος --- ἐπισκιάζων τὸν μή... κλούβιον! “Ὑπάρχει σήμερα κιλὸ φέτας ἀνόθευτης --- βουτύρου, ψωμιοῦ, κρέατος, λαδιοῦ (τὰ πάντα δὲν εἶναι φρικτά, ἐγκληματικά, ἐναγῶς νοθευμένα --- ἀπὸ ὕφασμα ἕως πλοῖο, ἀπὸ ξύλο ἕως καρφί)... Γιατὶ λοιπὸν νὰ ἐλπίσουμε ἀνόθευτη τὴν καθηγεσία, δασκαλωσύνη, παιδαγωγία;]... Κατανοεῖται εὐχερῶς πλέον ὁ λόγος (αἰτία) πού, ἀμέσως μόλις ἐπιχειρηθεῖ ἡ