ΚΑΕΙ, ΙΑΣΡΕΕ»Σ Ἢ πνευματικὴ κατάσταση τοῦ καιροῦ µας [Εἰκοστὴ τρίτη --- τελευταία --- συνέχεια] Ἢ θεωρητικὴ πρόβλεψη. Σὲ σύγκριση μὲ τὰ ἑκατομμύρια χρόνια ἀπὸ τὴν ἀπαρχὴ τοῦ κόσμου τὰ ἕξη χιλιάδες χρόνια τῆς ἀνθρώπινης παράδοσης δὲν φαίνονται τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὸ πρῶτο δευτερόλεπτο μιᾶς περιόδου στὸ μετασχηματισμὸ τοῦ πλανήτη μας. Σὲ ἀντιπαραβολὴ μὲ τὶς ἑκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, ποὺ κατᾶ τὴ διάρκειά τους (ὅπως ἔδειξαν τὰ ἔκταφέντα κρανία καὶ ἄλλα ὀστᾶ) ὁ ἄνθρωπος ἔζησε πάνω στὴ γῆ, ἡ γραπτὴ καὶ ἡ παραδοσιακἢ ἱστορία δὲν ἀποτελοῦν παρὰ τὶς πρῶτες ἀφετηρίες ἐκείνου ποὺ μπορεῖ νὰ γίνει ὁ ἄνθρωπος, μόλις κινητοποιηθεῖ, γιὰ νὰ δραπετεύσει ἀπὸ τὶς νωθρὰ ἐπαναλαμβανό- µενες συνθῆκες. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἀπὸ τὴν ἄποψη ἑνὸς εἴδους, ποὺ τὰ τριάντα χρόνια ἀποτελοῦν μιὰ γενεά, ἕξη χιλιάδες χρόνια εἶναι μιά μακρὰ χρονικὴ περίοδος. Ἢ μνήμη τοῦ ἀνθρώπου τὸν κάνει νὰ συνειδητοποιήσει τὴν ἡλικία τῆς φυλῆς του, ἔτσι ὥστε τώρα, ἀκριβῶς ὅπως πρὶν δυὸ χιλιάδες χρόνια, νοιώθει ὅτι ζεῖ σὲ μιὰ τελικὴ περίοδο καὶ εἶναι ἱκανὸς νὰ φαντασθεῖ, ὅτι οἱ καλύτερες ἡμέρες του εὑρίσκονται στὸ παρελθόν. Οἱ προοπτικὲς ὅμως τῆς ἐπίγειας ἱστορίας τὸν ἔκαναν νὰ συνειδητοποιήσει τὸ πεπερασμένο τῶν ἐνεργημάτων του καὶ τὴν κατάσταση ποὺ ἐπικράτησε ἀπὸ τότε ποὺ ἔγινε ἄνθρωπος. Γνωρίζει τώρα ὅτι ὅλα κεῖνται ἐνώπιόν του. ᾿Η ταχύτητα τῆς τεχνικῆς προόδου ἀπὸ τὴ μιὰ δεκαετία στὴν ἄλλη τοῦ φαίνεται ἀλάνθαστη ἀπόδειξη τούτου. ᾿Ακόμη, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ ἐρωτήσει τὸν ἑαυτό του, ἂν τὸ σύνολο τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας δέν εἶναι παρὰ ἕνα φευγαλέο ἐπεισόδιο στὴν ἱστορία τοῦ κόσμου. Ἴσως ὁ ἄνθρωπος εἶναι ταγμένος νὰ ἀφανισθεῖ ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τοῦ πλανήτη, ποὺ ἡ ἱστορία του θὰ μποροῦσε νὰ συνεχισθεῖ στὴν ἀπουσία του γιὰ ἀτέρμονους αἰῶνες. Σκεπτόμεθα γιὰ τὴν ἐπικείμενη ἐξάντληση τοῦ ἄνθρακος, ἐπειδὴ τὰ ἀποθέματα δὲν μποροῦν νὰ διαρκέσουν περισσότερο ἀπὸ λίγες χιλιάδες χρόνια, τῆς περιορισμένης προσφορᾶς τῶν ἄλλων πηγῶν ἐνέργειας ποὺ διαθέτουμε, τὴν ἔσχατη κατάψυξη τῆς γῆς, ποὺ θὰ συμπαρασύρει τὴ ζωὴ σὲ ἐκμηδένιση. Τὰ ἐπιστημονικὰ ὅμως δεδομένα εἶναι τέτοιας φύσης, ὥστε οἱ συμπερασματισμοὶ ποὺ ἀφοροῦν τὸ πιθανὸν ἀναπόφευκτο μέλλον, ἔστω κι᾽ ἄν διαθέτουν ἕνα ὑψηλὸ βαθμὸ πιθανότητας, δὲν μποροῦν ποτὲ νὰ φθάσουν τὴν βεβαιότητα. ᾿Απρόβλεπτα τεχνικὰ μέσα μποροῦν νὰ μᾶς διευκολύνουν νὰ διαφύγουμε ἀπὸ τὶς ἀπειλοῦσες δυσχέρειες τῆς τεχνικῆς µας κατάστασης. Μποροῦμε νὰ συλλάβουμε μιὰ οὐτοπία, ὅπου μὲ τὴν τεράστια ὀργάνωση ὁ ἄνθρωπος θὰ διευκολυνθεῖ νὰ χειρισθεῖ τοὺς μοχλοὺς τῆς ἐπίγειας μηχανῆς, ἔτσι ὥστε, σὰν ἕνας κατακτητὴς ποὺ εἰσβάλλει σ᾽ ἕνα καινούργιο ἔδαφος, νὰ ἐγκαθιδρύσει τὴν κατοχή του στὸν κόσµο. "Ισως καθὼς ψύχεται ὁ πλανήτης, νὰ μάθει νὰ ἐπιβιώνει µέσα σ᾽ αὐτόν, ἀντὶ στὴν ἐπιφάνειά του, ἢ ἴσως θὰ βρεῖ τὸ δρόµο του σὲ ἄλλες σφαῖρες τοῦ ἀπείρου σύμπαντος. ᾿ Ενδεχομένως σὲ χρόνο κατάλληλο ὁ ἄνθρωπος θὰ σφετερισθεῖ τὰ προνόμια τοῦ Δημιουργοῦ... Στὴν περίπτωση ὅμως αὐτὴ ἀγγίζομε τὰ ὅρια τῆς δυνατότητας καὶ εἶναι πιθανόν, στὴν ὁριακὴ γραμμὴ τῆς τεχνικῆς, νὰ ἐπέλθει ἕνα τέλος µέσα ἀπὸ καταστροφές. Κινούμενος ἀπὸ βραχυπρόθεσµες ματιές ὁ ἄνθρωπος ἀναρωτιέται γιὰ τὸ τέλος τοῦ πολιτισμοῦ. 'Η αὔξηση τοῦ πληθυσμοῦ μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει σὲ νεώτερους καὶ πιὸ ὀλέθριους πολέμους, ἐνῷ τὰ βελτιωμένα τεχνικὰ µέσα ἐπίθεσης ἐνδέχεται ὁλοκληρωτικὰ νὰ ἐξαφανίσουν τὰ τεχνικὰ θεμέλια τῆς ὐπαρξής µας καὶ νὰ ἐξολοθρεύσουν τὸν πολιτισμό. Πράγματι οἱ πολιτισμοὶ κατεστράφησαν, ἔστι ὥστε οἱ ἐπίγονοι τῶν μεγάλων πολιτισµένων ἐθνῶν, ὀλίγοι σὲ ἀριθμό, εἶχαν ἀναχθεῖ στὴν βαρβαρότητα καὶ ἦσαν ὑποχρεωμένοι ν᾿ ἀνοικοδομήσουν ἐκ νέου τὸν πολιτισμό.