ΗΛ. Δ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ Ὄχι ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ἀλλὰ ΙΣΤΟΡΙΑ Τὸ πραξικόπημα κατὰ τοῦ Κρόνου (γ) Ὃ τελευταῖος «μέγας Οὐρανὸς» Αὐτὴ ἡ μεγάλη περίοδος τῶν Οὐρανιώνων κράτησε ἴσως ἀρκετές χιλιετίες. Οἱ ἄνθρωποι τοῦ ἑλληνικοῦ χώρου κατεργάστηκαν τὰ μέταλλα ! καὶ προχώρησαν µέσω τῶν «ἑστιῶν» σὲ μιὰ ἐξάπλωση σ᾽ ὅλο τὸν κόσμο. Λέξεις ὁρόσημα ποὺ συνδέουν ἱστορικὰ τὴν ἐξάπλωση διὰ τῶν θαλασσίων ὁδῶν εἶναι οἱ λέξεις «Πόντος» καὶ «᾿Ωκεανός»2. ᾿Ονόματα μεταξὺ τῶν Οὐρανιώνων ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν τεράστια αὐτή ἐξάπλωση, ποὺ προηγεῖται τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Διός, εἶναι ὁ Νηρεύς, ὁ «γέρων», ὅπως ἀποκαλεῖτο γιὰ τὴν σωφροσύνη ποὺ ἐπεδείκνυε καὶ ἀκόμη διότι ποτὲ δὲν ξεχνοῦσε ὅτι ἐκπροσωποῦσε τοὺς θεσμούς, καὶ γι᾿ αὐτὸ οἱ ἀποφάσεις του ἦταν δίκαιες καὶ κατευναστικές. Ὃ Νηρεύς ἀσκοῦσε τὴν διοίκηση σὲ πενήντα νησιά, ποὺ ὑπῆρξαν πολὺ ἀγαπητὰ στοὺς Οὐρανίωνες. Τὰ νησιά, διότι περὶ νησιῶν ἐπρόκειτο («πόντῳ ἐν ἀτρυγέτῳ»), ὅπως συνάγεται ἀπὸ τὶς πληροφορίες ποὺ διέσωσε ὁ "Ἡσίοδος (Θεογονία), καὶ ὄχι γιὰ «ἀερικά» καὶ «Νεράϊδες τοῦ γιαλοῦ» τῶν παραμυθάδων (παλαιῶν καὶ νέων), ἐκτὸς ὅτι ἦταν πανέμορφα εἶχαν καὶ ὀνόματα ἀνάλογα, ποὺ ἑρμηνευόμενα μᾶς ἀποκαλύπτουν ἀφ᾽ ἑνὸς τόν τεράστιο θησαυρὸ τῆς ' Ἑλληνικῆς γλώσσας, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ τὰ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικἁἀ τῶν νησιῶν αὐτῶν. Θὰ σταθῶ ἰδιαίτερα σὲ ἕνα ὄνομα ποὺ τὸ συνοδεύουν ἐπεξηγήσεις στὸ πανάρχαιο κείµενο, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε τὸ μέγεθος τῆς παρερµηνείας, ποὺ ὑπέστησαν οἱ ἱστορικὲς πληροφορίες, ὥστε νὰ μετατραποῦν σὲ μύθους τῶν μεταγενέστερων ποιητῶν. "Ας δοῦμε τούς σχετικοὺς.στίχους τῆς «Θεογονίας» (252-254): «Κυμοδόκη θ᾽, ἤ κύματα ἐν ἠεροειδέι πόντῳ πνοιὰς τε ζαέων ἀνέμων σύν Κυματολήγῃ ρεῖα πρηύνει καὶ ἐυσφύρῳ ᾽Αμϕιτρίτῃ». [«"Ἡ Κυμοδόκη, ποὺ τὰ κύματα τοῦ φουρτουνιασµένου Πόντου ἐκ τῶν ἰσχυρῶν πνεόντων ἀνέμων μὲ τὴν βοήθεια κυματοθραύστη εὔκολα καθησυχάζει μέχρι τὴν γερὰ στεριωµένη ᾽Αμϕιτρίτη»]. Καὶ μετὰ τὸν Νηρέα ὁ Θαύμας, Οὐρανίων κι᾿ αὐτός, ποὺ συνδέεται τὸ ὄνομά του μὲ ὀνόματα ποὺ προκαλοῦν σκέψεις καὶ ἐρωτήματα ἐπιστημονικοῦ ἐνδιαφέρο- ντος». | Καὶ στὴν συνέχεια ὁ Φόρκυς καὶ ἡ Κητώ. Στὴν ἐποχὴ δὲ τοῦ Κρόνου, τοῦ υἱοῦ τοῦ Οὐρανοῦ, πού θὰ τὸν συναντήσουμε ἀμέσως µετά, ὁ "Ἠφαιστος πατέρας τῆς μεταλλουργίας καὶ μετὰ οἱ «' Εκατόγχειρες», ποὺ βοήθησαν τὸ ἔργο τοῦ Διός. 'Ο «ἀμύνων Κόττος», ὁ ἰσχυρός ἀλλὰ καὶ σημαντικός Βριάρεως καὶ ὁ χάραξας τὴν γῆν Γύης". Καὶ τέλος ὁ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Κρόνου ᾿Ιαπετός, ποὺ τὸν διαδέχθηκε ὁ