1Η Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΗΑΝς ΙΤΕΝΚ, Ζινέφομοη ἨςςεπςςΠΑ{{5(Πθοτίο αΠᾶ 5ο2ἱ4] ἩΙςςθηςςΠΑ{ί (Μεταξὺ τῆς θεωρίας τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς κοινωνικῆς ἐπιστήμης) Στὸ ἱκανὸ αὐτὸ ἔργο ὁ καθηγητὴς Λένκ καταπιάνεται μὲ γενικότερα γνωσιοθεωρητι- κἁ προβλήματα τῶν κοινωνικῶν ἐπιστημῶν καὶ κυρίως κοινωνιολογικά, στὴν προσπά- θειά του νὰ ἐπισημάνει τὴν εὐρύτητα τῶν θεμάτων ποὺ ἀντιμετωπίζονται στὴν κατα- σκευὴ τῆ ἐπιστημονικῆς θεωρίας. 'Ο σ. ὑποστηρίζει τὴν ἄποψη ὅτι ἡ θέση περὶ τῶν δομικῶν ὁμοιοτήτων - ἔστω κι ἀπὸ μιὰ πραγματιστικἡ καὶ ἐπιστημολογικὴ ἄποψη.- ἐ- ξακολουθεῖ νὰ παραμένει σηµαντική, στὸν βαθμὸ ποὺ οἱ τύποι δομῆς στὴν θεωρία τῆς ἐπιστήμης, ἰδιαίτερα οἱ εὐριστικοὶ λόγοι, ἅπτονται τῶν ἀντιθετικῶν προφὶλ τῆς θεµατι- κῆς (σ. 49). Στὸν βαθμὸ ποὺ ἀνοίγονται οἱ τεχνικὲς δυνατότητες τῶν περιθωρίων τῆς πράξεως ἡ βεβαιότητα τῆς κρίσεως σχεδόν αἴρεται, σὲ συνδυασμὸ μὲ τοὺς συναφεῖς κιν- δύνους σχετικὰ μὲ τὸ ἠθικὸ δίληµµα τῆς τεχνολογικῆς ἀνανέωσης. 'Ἡ παράδοση τοῦ γερμανικοῦ φιλοσοφικοῦ ἰδεαλισμοῦ --σύμφὼνα μὲ τὸν σ.-- καὶ ἡ διαδικασία κατανοή- σεως, ποὺ στρέφεται στὸ νόημα, στὶς πνευματικὲς ἐπιστῆμες τοῦ πνεύματος, συγκρούο- νται σήµερα (μετὰ τὸν Β΄ παγκόσμιο πόλεμο) μὲ τὴν ἐπανεισαγωγή στὴν μεθοδολογία τῆς ἐμπειρικῆς κοινωνιολογίας καὶ τῆς ἀναλυτικῆς γνωσιοθεωρίας, ἔστω κι ἂν ἡ ἔνταση αὐτὴ ἐμετριάσθη ἀπὸ τὸν νεοθετικισμὸ τοῦ κύκλου τῆς Βιέννης καὶ τὴν κριτικὴ λογική (σ. 164). 'Ο σ. καταλήγει στὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ἀναίρεση ἀνεπαρκῶν γνωσιοθεωρητι- κῶν προτάσεων παραμένει κρίσιµη στὸν βαθμὸ ὅπου ἐμπλέκεται σ᾽ αὐτὴν ἡ λογικὴ κοιωνικἠ δομὴ ἐλευθέρων ἀτόμων (σ. 222). Πρόκειται γιὰ διδακτικὸ ἔργο συνθετικῆς σπουδαιότητας καὶ ἐπιστημονικά χρήσιμο. Μανώλης Μαρκάκης ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ν. ΒΕΡΝΙΚΟΣ, Στοχασμοὶ Ὃ στίχος τοῦ κ. ᾿Αλεξάνδρου Βερνίκου, παρ᾽ ὅλους τοὺς παραπλανητικοὺς του τίτ- λους, δὲν εἶναι βέβαια νετς ἆοοσαρίοηπ. ᾿Αν καὶ λέγει ὁ ἴδιος στὸν πρόλογὸ του ὅτι πρό- θεσἠ του δὲν εἶναι νὰ γράψει ποιήματα, ἔκανε ἀκριβῶς αὐτό. 'Ο ἥλιος δὲν εἶναι φεγγά- ρι, ὅσο µετριόφρονα κι ἂν τὸν κοιτάξουμε. Ἕνα βιβλίο καθαρὰ ἑλληνικό, ἀπ᾿ ὅλες τὶς ἀπόψεις. Καὶ μορφολογικὰ ἀκόμη τηρεῖ ὀρθολογιστικὰ τὴν παράδοση. Κρατάει, κατὰ τὴ Γραμματικὴ τοῦ Τριανταφυλλίδη, τὸ -η τῆς ὑποτακτικῆς, ποὺ ὁρισμένοι ἀκαδημαϊκοὶ µας (κακῶς) καθιέρωσαν σὲ -ει, παρασύροντας δυστυχῶς τοὺς περισσότερους, μαζὶ μ᾽ αὐτοὺς καὶ τὸν ὑποφαινόμενο. Στὸ πολυτονικὸ του ἐπίσης βάζει ἀλάνθαστα καὶ τὶς βα- ρεῖες (ἐφ᾽ ἃ δεῖ), κάτι ποὺ ἴσως σὲ ἄλλους, στοὺς μονοτονικούς --καὶ σύντομα ἀτονι- κούς--- µας καιρούς, θὰ φαίνεται πιθανὸν σὰν προκατακλυσμιαῖο. Ἢ ἀνησυχία γιὰ τὸ ἀβέβαιο µέλλον, οἱ δυσκολίες τῆς φυλῆς, ἡ ἀγανάκτηση γιὰ τὸ στραβὸ ποὺ δὲ γίνεται ἴσιο, τὸ ἀρχαιοελληνικὸ ὡραῖο καὶ καλό, ἡ ἀσταμάτητη ἀναζή- τηση, ὁ πολεμικὸς ἡρωισμός, ἡ παραφροσύνη τῆς ὁμοφυλοφιλίας καὶ τῶν ναρκωτικῶν, ὅλα αὐτὰ εἶναι μερικὰ ἀπὸ τὰ θέµατα τοῦ ποιητῆ, καὶ κλειδιὰ ποὺ ἀνοίγουν τὸ μυαλὸ κρύβονται ἀνάμεσα στὶς γραμμές του. 'Ἡ χορεία τῶν «καταξιωµένων» µας λογοτεχνῶν μπορεῖ ἐνδεχομένως νὰ θεωρήσει τὸ ἔργο αὐτὸ τοῦ πρώην βουλευτοῦ παρείσακτο στὸ χῶρο τοῦ ἔντεχνου λόγου. Γιατὶ δὲ γράφει ὅπως γράφουν σήµερα, οὔτε ὅμως ἔτσι ὅπως γράφει γράφανε ποτέ. Η ὅρασή του τῆς ποίησης εἶναι διαχρονικἡ καὶ πηγαία, κάτι πού