ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
10ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Στοιχεία προσωπικής φιλοσοφίας — ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ, ΡΕΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΡΕΝΟΣ ΗΡΑΚΛΗ ΑΠΟΣΤΟΔΙΔΗΣ
Στοιχεῖα προσωπικῆς φιλοσοφίας
γιὰ νὰ πορεύωνται χάπως μ᾽ αὐτὰ οἱ μόνοι
στὸ Νέο Μεσαίωνα ποὺ ἔχει κιόλας μπῇ
χαὶ τραβάει
Μπορεῖ νὰ φρίτταν οἱ καλοὶ κ᾿ εὐσυνείδητοι φιλόσοφοι μ᾽ αὐτὸ τὸ σκοπὸ
μιᾶς «ἐντελῶς προσωπικῆς φιλοσοφίας» --- γιὰ. νὰ πορεύωνται μὲ κάποια της
στοιχεῖα ἴσως κάποιοι µέσα σ᾽ ἕναν Καιρό -- ἀλλ᾽ ἡ ἀλήθεια εἶναι πὼς πέρα
ἀπ᾿ ὅποιαν ἄλλη ἀξία καὶ κῦρος ἣ δύναμη εἶχαν ὅποιες ἀπόψεις καὶ θέσεις στὴν
ἱστορία τοῦ κόσμου, ὅποιες ὁσοδήποτε σωστές ἣ ὄχι σκέψεις ὅποιων, πάντως
εἴχαν, ἔστω κ᾿ ὑποσυνείδητα, καὶ μιὰ τέτοια λειτουργία: παρευόντουσαν μὲς σ᾽
ἕνα συγχεκριµένο Καιρό μ᾽ αὐτές κάποιοι. Καὶ δέν εἶναι μὲν πατερίτσες οἱ σκέ-
ψεις --- καὶ πολύ περσότερο οἱ «ὠργανωμένες σ᾽ ἕνα κάποιο ὅλο», ἔτσι ὥστε ν᾽
ἀποτελοῦν καὶ φιλοσοφία καθαυτό (στὴν ἀκριβῆ ἔννοια τοῦ ὅρου) --- εἶναι ὅμως,
ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε, καί κάτι τέτοιο. Εἴτε γιατὶ πολλά ὑποβάλλει στὴ συνεί-
δηση αὐτὸ ποὺ λέμε Καιρός κ᾿ ᾿Εποχή, εἴτε γιατὶ κι ἀντιδράσεις στὰ «δεδομένα»
Καιροῦ κ᾿ ᾿Εποχῆς ἀποτελοῦν ἐπίσης, ἀσχέτως ὅποιου παραπάνω χύρους τους,
οἱ θέσεις κ᾿ οἱ ἀπόψεις ποὺ συγκροτοῦνται σὰν «ἀλήθειες» μὲς σὲ μιὰ σκεπτόμενη
συνείδηση, βέβαιο εἶναι πὼς ναί, καὶ πορεύονται ὄντως μ᾽ αὐτές οἱ συνειδήσεις,
δηλαδὴ ἔχουν καὶ μιὰν ἀξία ἐντελῶς πρακτική, καὶ μιὰ δύναμη ὀργάνου! ᾿Ανα-
γνώριση, ἔμμεση, αὐτοῦ, ἀποτελεῖ καὶ τ᾿ ὅτι Ὅργανο ὠνόμασαν δὰ --- καὶ μ᾽
αὐτό πορεύτηκαν, πραχτικώτατα, ἐπὶ ἕνα μεσαίωνα, καὶ παραπέρα, ὥς τὶς μέρες
μὰς --- τὴν τόσο ἄσχετη μέ Καιρούς κ᾿ ᾿Εποχές, ὅπως μοιάζει, τυπική λογική
τοῦ ᾿Αριστοτέλη.
Λοιπὸν ἐγώ, ποὺ δέν πιστεύω καὶ πολύ-πολύ --- πρέπει νὰ τ᾽ ὁμολογήσω --
᾿᾽στὶς «ἀπόλυτες ἀξίες» τῶν θεωρητικῶν κατασκευῶν --- οὔτε καὶ τῶν πιό καθαρῶν
ἀληθειῶν --- δέ βρίσκω διόλου πὼς τὸ φρικίασμα τῶν τυπικῶν φιλοσόφων στὸ
ἄκουσμα τῆς «πεζῆς» αὐτῆς σκοπιμοθηρίας ὅσων θέλησα νὰ ἐκθέσω ἐδῶ, πρέπει
τάχα νὰ μ᾽ ἀναστείλῃ καὶ νὰ μήν τὸ προσπαθήσω.
Καὶ θάπρεπε, σκέφτομαι, νὰ πίστευα --- καὶ πολύ στὰ σοβαρά μάλιστα --- σ᾽
ὅ,τι λέμε ἀξιοπρέπεια ἑνὸς στοχαστῆ --- ἄν λέμε ὄντως ποτέ χάτι τέτοιο, καὶ τί
ἐννοοῦμε; --- γιὰ νὰ ἴσχυε μέσα μου ἀποτελεσματικά μιὰ τέτοια ἀναστολή: γιατὶ
οἱ φιλόσοφοι, λέει, θὰ ἔφριτταν |
Στὸ κχάτω-κάτω, κι ἄν μοῦ ᾽λεγε κάποιος τους πὼς εἶναι ὕβρις κάτι τέτοιο
- «γιὰ νὰ πορεύωνται κάπως» (καὶ «ἴσως») «κάποιοι»! --- ἔ, ἄς ὑψώσω κ᾿ ἐγώ
ἄλλη μιὰν ὕβρι, μὲς σὲ τέτοιον «ὑπεράξιο νὰ τὸν ζοῦμε» κόσμο θάλεγα!.. «Παιδί
τοῦ Καιροῦ μου» δέν εἴμ᾽ ἐπίσης;.. "Αλλη μιὰν ὕβρι λοιπὸν κ᾿ ἐγώ - στὴν ὑγειά
σας]|..
᾿Αλλὰ νὰ μήν ἀστειευόμαστε! Γιατὶ ὁ καιρὸς πιέζει, καὶ μὲ σιδερένια βήματα
ὁ νέος μεσαίωνας τραβάει τὸν τρομερό του δρόμο, συνθλίβοντάς μας ὅσους μόνοι
ἐπιμένουμε, καὶ δέν μποροῦμε παρὰ μόνοι, τέλεια μόνοι, μ᾽ ὁποιεσδήποτε
συνέπειες, νά μείνουμε. Οἱ φιλόσοφοι, στὸ κάτω-χάτω, ποὺ τ᾽ ἀποκλείουν αὐτά
μ᾽ ὁποιαδήποτε αἰτιολογία κι «ἀποδειχτικὴ» --- ἀπὸ χεῖνες, ὅμως, ποὺ ἐμεῖς, οἱ
τρόπον τινὰ «αἱρετικοί», δέν πολυλογαριάζουμε, γιατὶ δέ βρίσκουμε καὶ τόσο
πειστιχές, ἣ μὲ τὸ χαρακτῆρα πράγματι «ἀναγκαιότητας», ποὺ ἰσχυρίζονται, στίς
κρίσεις καὶ τὶς συνδέσεις τους μὲ τὰ τάχα «ἀντικειμενικά» ποὺ τόσο ἐπάγονται ---