καλλιτέχνης παραποιεῖ τὴν ἁλή- θεια, ὅταν ἐκφράζεται μὲ τὸ μῦθο; Πιὸ συγκεκριµένα, μιὰ προσωπογραφία π.χ. ποὺ φτιάχνει ἕνας ζωγράφος εἶναι λιγώτερο ἀληθινή ἀπὸ μιὰ φωτογραφία τοῦ ἴδιου προσώπου; Νὰ μιὰ ἀπορία, ποὺ ἡ διερεύνησή τὴς μοιραῖα ὁδηγεῖ στὸ ἴδιο τὸ χαίριο πρόβλημα τῆς γνωσεολογίας, στὸ ἴδιο τὸ αἰώνιο θέµα τῆς γνώσεως. Θέμα πάνω στὸ ὁποῖο ἀμφιταλαντεύτη- καν ἀκόμη καὶ πνεύματα ἀνώτερα, ποὺ ἀποχλειστικὰ σχεδὸν ἀσχολήθηκαν μ᾽ αὐτὸ κι ἡ σκέψη τους ἔφθασε στὸ ὑπέρ- τερο δυνατὸ σημεῖο, στὰ ἀχρότατα ὅρια τῶν γνωστικῶν δυνατοτήτων τοῦ ἀν- θρώπου. 'Ο Πλάτων π.χ., ὁ µεγαλύτε- ρος γνωσεολόγος ὅλων τῶν ἐποχῶν, κα- τεδίχασε καὶ ἔκαψε τὰ ποιήματά του, γιατὶ δὲν ἱχανοποιοῦσαν τὸ ἰδανικὸ του γιὰ τὴν ἀλήθεια, ὅπως ἀπέρριφε καθ᾽ ὁλοχληρίαν τόν "Όμηρο, τούς τραγικούς καὶ γενικὰ τήν ποίηση ὅμως ὁ ἴδιος, ὅταν ὁ φιλοσοφικός του λόγος ὁδηγῆται στὸ ἀδιέξοδο, ὅταν ἡ πορεία τῆς σκέ- Ψεως του µέσα στὸ ἀχανὲς πέλαγος τῆς ἀλήθειας σταματᾶ ἤ κινδυνεύη νὰ ἔχτρα- πῆ, δὲν διστάζει νὰ βρῇ ἄλλη διέξοδο ἐκτὸς ἀπὸ τόν μῦθο, τόν φιλοσοφικὸ ἔστω μῦθο, ποὺ ὅμως δὲν διαφέρει σὲ τί- ποτὰ ἀπὸ τὸν χαλλιτεχνιχὸ μῦθο. Μόνο μ᾽ αὐτόν ἀναπληρώνει τὴν ἀδυναμία τοῦ λόγου, µόνον αὐτὸς τοῦ δίνει τὴ δυνατό- τητα ἀνυψώσεως σέ ἀνώτερα ἐπίπεδα γνώσεως, ἀπαγορευμένα ὄχι µόνο στίς αἰσθήσεις ἀλλά καὶ σ᾽ ὅλα τὰ λογικὰ σχήματα. Γιὰ νὰ μὴν ποῦμε καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι, δηλαδὴ, δὲν εἶναι λίγοι ἐκεῖνοι ποὺ θεωροῦν ὅτι ὁλόκληρος ὁ πλατώνειος λόγος, ἣ πλατώνεια θεωρία, δὲν εἶναι τίποτ᾽ ἄλλο ἀπὸ ἁπλῇ Τέχνη, ἔκφραση τῆς ἀλήθειας μὲ καθαρῶς --- κατά βάθος -- «ποιητικά» μέσα. Τό ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τόν "Ἡράκλειτο, ποὺ κατεδίκασε ὁλόκληρη τὴν ποίηση, ἀλλὰ δὲν δίστασε ὄχι μόνο νὰ γράψη ὁ ἴδιος ποιητικά τό ἔργο του --- τοῦτο ἴσως θὰ μποροῦσε νὰ δικαιολογηθῆ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι στήν ἐποχὴ του ὅλα τὰ συγγράμματα συντάσ- σονταν ἔμμετρα -- ἀλλὰ ἀρνήθηκε τὴν ἀξία τῶν αἰσθήσεων γιὰ τίς «βάρβαρες ψυχὲς» τῶν ἀνθρώπων, μ᾽ ἄλλα λόγια ἀπέρριψε τὴν ἀπόλυτη δυνατότητα τῆς ἐπιστήμης νὰ προσπελάση τήν ἀλήθεια καί ἄφησε καί στοὺς ἄλλους γνωστικοὺς δρόμους --- ἄρα καὶ στὸ δρόμο τῆς Τέχνης -- τὸ δικαίωμα τῆς γνώσεως. Γιὰ νὰ τελειώνουμε μὲ τίς ἀναφορές στὴν ἱστο- ρία τῆς σκέψεως, τήν ἴδια ἀντίφαση θὰ μπορούσαμε νὰ ἐπισημάνουμε καὶ στὸ νεώτερο Φρειδερῖκο Νίτσε, ποὺ ἄν καὶ παραδεχόταν σάν μοναδικὴ γνώση αὐτὴ ποὺ ἀπορρέει ἀπὸ τίς αἰσθήσεις καὶ καταδίκαζε τούς καλλιτέχνες ἀδίστακτα ὡς ψεῦτες, διαστρεβλωτές τῆς «πραγ- ματικότητας» -- ποιᾶς, ἄραγε; -- ἐν τούτοις στήν ἀρχαία τραγωδία ἤ στὴ σύγχρονὴ του μουσικὴ εὕρισχε τὴν ἀρχὴ τῆς ἀλήθειας καὶ φιλοσοφίας. ατὰ βάθος, μέσα στὴν ἀντίφαση -- κ ἄν ὑπάρχη τέτοια --- λόγος - μῦθος θὰ μπορούσαμε νὰ ἀνιχνεύσωμε ἁπλῶς τήν «ἀντίφαση» μεταξύ τοῦ πεπερασµέ- νου χαραχτῆρα τῆς ἀνθρώπινης σκέψεως