Π.Δ. ΤΣΑΤΣΟΜΟΙΡΟΣ. Τὸ φάσμα τῶν σημασιῶν τοῦ «Ξ» Ι. Τὸ γράμμα - σύμβολο «Ξ» οἱ παλαιοὶ γραμματικοὶ τὸ θεωροῦσαν σύνθετο ἐκ τῶν ΓΗΣ ἢ ΚῚΣ ἢ ΧτΣ. Τὸ «Ἐ», παρ᾽ ὅλο ποὺ ὡς σύμβολο εἰσῆλθε ἐντὸς τοῦ ἀλφαβήτου τὸ ἔτος 403 π.Χ. ἐπὶ ἄρχοντος Εὐκλείδου, ἓν τούτοις ὡς ἠχητικὸ ἐρέ- θισµα «23», ἔστω καὶ ὑπὸ τὶς τρεῖς αὐτὲς μορφὲς τῶν παλαιῶν γραμματικῶν (ΓΣ ἢ ΚΣ ἢ ΧΣ), ἀνήκει στὴν πρώτη περίοδο τῆς ὀνοματοποιίας (ὀνοματοθεσίας), τὴν περίοδο δηλαδὴ τῶν πρώτων φωνημάτων ἢ φθόγγων μὲ σημασία καὶ τῶν πρώτων μορφημάτων ἢ ἀρχεγόνων λέξεων. Εἶναι φανερὸ ὅτι τὸ ἠχητικὸ ἐρέθισμα «Ξ» δὲν ὑπάρχει στὴν φύσι, ἀλλὰ τὸ προκάλεσε ὁ ἔλλοψ (μετέπειτα “Ελλην), ὅταν μὲ κάποια πέτρα (πυριτόλιθος ἢ ὁ- ψιανὸς) κατασκεύασε τὸ πρῶτο μαχαίρι, μὲ τὸ ὁποῖο κατεργάσθηκε τὰ θηρευτικὰ ὅπλα ἐκ «δούρων» (δένδρων) καὶ τοὺς λεπτοὺς κλάδους «ἐξεσμένους» διὰ τῆς (πέ- τρας) μάχαιρας τοὺς μετέβαλε σὲ «ξυστὰ» ὅπλα. ᾿Αλλὰ ἐκτὸς τῶν ὅπλων γιὰ τὴν «θήραν» (κυνήγι) καὶ τὴν ἀντιμετώπισι τῶν πάσης μορφῆς ἐχθρῶν μὲ τὴν αἰχμη- ρὴ πέτρα, τὴν ὁποία ὠνόμασε «ξυρόν», ἀπέσπασε τὰ δέρματα (πέκος, δέρας, κώ- διον) ἐκ τῶν ζώων, γιὰ νὰ τὰ χρησιμοποιήση τόσο γιά ἔνδυσι καὶ ὑπόδησι ὅσο καὶ γιὰ οἰκιακή χρῆσι. Αὐτὸ τὸ κατεργασμένο διὰ τοῦ ξυροῦ «δόρυ γαίης» (᾽Ο- δύσ. 2, 167), τὸ αἰχμηρὸ καὶ λεῖο, τὸ ὠνόμασε «ξύλον». «Ξύλα νήια» πρὸς ναυπη- γίαν ὠνομάζονταν τὰ κατεργασμένα ξύλα ἀπὸ τὸν ᾿ Ησίοδο ( Ἔργ. ᾿Ημέρ. στίχ. 806), ἀλλὰ «ξύλα» ἐλέχθησαν καὶ τὰ ἠμικατεργασμένα, δηλαδὴ τὰ τεμαχισμένα γιὰ φωτιά, ὅπως ὁ "Ὅμηρος λέγει: «ξύλον αὖον... δρυὸς ἢ πεύκης» (᾽1λ. Ψ327). ἽὍπως ἀμέσως καὶ ὁ πλέον ἀδαὴς ἀντιλαμβάνεται, ὁ ἦχος τοῦ «ξύω» ἢ «ξέω» καί οἱ λέξεις ποὺ σχηματίσθηκαν διὰ τοῦ γράμματος - συμβόλου «Ξ» ἔχουν ἄρρηκτη αἰτιώδη σχέσι μὲ τὸ ἀρχικὸ ἀκουστικὸ καὶ ὀπτικὸ ἐρέθισμα τοῦ ἐργαλείου «ξέ- στρον», ποὺ ἐχρησιμοποιήθη ὑπὸ τοῦ ἔλλοπος πρὸς «ξέσιν». Τονίζω καὶ ἐδῶ πάλι τὴν «αἰτιώδη σχέσι», γιὰ νὰ ὑπενθυμίσω στοὺς ἀναγνῶ- στες τῆς παρούσης ἔρευνας (ἡ ὁποία διαδοχικῶς δημοσιεύεται στὸν «Δαυλὸ»), ὅ- τι ἡ θέσι τῶν «ὠρίμων τῆς γλωσσολογίας», τῶν ὑπερασπιστῶν τῆς ἐξωλογικῆς «συμβατικότητος», σ᾽ ἕνα κατ᾽ ἐξοχὴν λογικὸ κατασκεύασμα, ὅπως εἶναι ἡ γλῶσσα, ἔχει πλέον ἀνατραπῆ καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ πάψουν νὰ κρύπτωνται «διὰ τῆς σιωπῆς τῶν». Οἱ δὲ ἄλλοι ποὺ προσέτρεξαν εἰς βοήθειαν, «οἱ δεινοί», ὅπως θὰ τοὺς ἀπεκάλει ὁ Πλάτων, ἂς μὴ νομίζουν ὅτι τὸ ἐπιχείρημα πὼς τίποτε ἀκόμη περὶ τῆς γραφῆς δὲν ἦλθε στὸ φῶς (ἀνασκάπτοντας τὴν γῆ: ἄρα θὰ ἐξακολου- θοῦν τὸν παραλογισμό τους) ἔπαυσε νὰ ἔχη «εἰδικὸν βάρος», διότι ἐνώπιόν τῶν ὑπάρχει ἀκέραιο τὸ μεγαλειῶδες μνημεῖο τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσας. Δὲν φθάνει, δηλαδή, γι᾿ αὐτοὺς ὅτι ἔχουν μπροστά τους τὸ λύκο, ὅπως λέει μιὰ ἑλ- ληνικὴ παροιμία, πρέπει νὰ φαίνεται ὅτι ψάχνουν γιὰ τὰ ἴχνη του, καί μάλιστα σκάπτοντας τὴν γῆ...