ΑΚΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ. Ἕνα σχόλιο στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Φράνσις Φουκουγιάµα Μὲ ἀφορμὴ τὴ δημοσιευθὲν στὸ «Βῆμα» (24/9/1969) ἄρθρο τοῦ κ. Φράνσις Φουκουγιά- μα. καθηγητοῦ καὶ ἡγετικοῦ στελέχους τῆς «ὁμάδας τῶν ἐγκεφάλων τοῦ Στέητ Ντηπάρ- τμεντ», θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ μιὰ ἄποψι γιὰ τὰ μέλλοντα ν᾿ ἀκολουθήσουν στηριγµένη στὴν ἀρχὴ τῆς «πρόβλεψης», ὅπως ἑρμηνεύει τὴν πανάρχαια αὐτὴ θέσιν τῆς ἑλληνικῆς σοφίας («τά τε ὄντα τά τ᾿ ἐσσόμενα πρό τ᾿ ἐόντα»: «Θεογονία» στίχ. 38) ὁ ἱερεὺς τοῦ Μα- ντείου τῶν Δελφῶν καὶ φιλόσοφος, ὁ ἐκ Χαιρωνείας Πλούταρχος. Λέγει λοιπόν: «᾿Επειδὴ ἡ φιλοσοφία περιστρέφεται καὶ ἔχει τελικὸ σκοπὸ τὴν ἀλήθεια, τὸ δὲ φῶς τῆς ἀληθείας εἶναι ἡ ἀπόδειξι, ἡ δὲ ἀρχὴ τῆς ἀποδείξεως τὸ ἐν συναφεία προσηρτημένο πρὸς τὸ συμβὰν ἀποτέλεσμα, εὐλόγως ἡ συνέχουσα καὶ πραγματοποιοῦσα δύναμις ὑπὸ τῶν πλέον μάλιστα σοφῶν ἀνεγνωρίσθη ὡς μέθοδος ἀποκαλυφθεῖσα ὑπὸ τοῦ ᾿Απόλλωνος. Καὶ μάντις μὲν ὀνομάσθηκε ὁ θεὸς (᾿ Απόλλων), μαντικὴ δὲ ἡ τέχνη ἡ πραγματευομένη τὰ μέλλοντα νὰ συμβοῦν ἐκ τῶν παρόντων καὶ παρελθόντων. Διότι κανενὸς πράγματος ἡ γέ- νεσι εἶναι ἀναίτιος οὔτε ἡ πρόγνωσι ἑνὸς πράγματος εἶναι παράλογη καὶ ἀνεξήγητη...». Καὶ καταλήγει: «Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο λογικῶς καὶ τεχνικῶς προαπαιτεῖται εἶναι ἡ γνῶσι τῆς ἀκολουθίας (ἀλληλοεξαρτήσεως). Σ᾽ αὐτὴν τὴν λογικὴ ἀλληλοεξάρτησι ἔρχεται ἀ- ρωγὸς καὶ βοηθὸς ἡ αἴσθησι κ.λ.π.» [Περὶ τοῦ «Ε» τοῦ ἐν Δελφοῖς]. Μὲ αὐτὸν τὸ μικρὸ πρόλογο θὰ ἀποδείξω τὶς ἀπόψεις μου ἀπὸ μιὰ ἄλλη σκοπιά, ποὺ πιθανῶς διαφεύγει ἢ καὶ ἀποσιωπᾶται ἀπὸ τοὺς ἐκ διορισμοῦ βεβαίως ἡγετικοὺς ἐγκέφα- λους τῶν «πολιτικῶν συστημάτων». 2. Σ᾿ ὅλα τὰ γεωγραφικὰ πλάτη καὶ μήκη τῆς γῆς οἱ εὑρισκόμενοι στὴν κορυφὴ τῆς διοικητικῆς πυραμίδος συνειδητοποίησαν, ὅτι ὁ πόλεμος μὲ πυρηνικὰ ὅπλα δὲν εἶναι δυ- νατὸν πλέον νὰ ἀποτελῆ τὴν «λύσι» στὰ προβλήματα τῶν λαῶν. Εἶναι ἑπομένως ἀναγκα- σμένοι νὰ συνεννοηθοῦν καὶ νὰ ἐπιστρέψουν σὲ λιγότερο ἄκαμπτα πολιτικὰ συστήματα, στὴν γνωστὴ «πολυφωνικὴ δημοκρατία», τὴν ὁποία οἱ σκληροὶ «-ἰσμοὶ» πρὸ ὀλίγου ἀκό- µη κατεδίωκαν ὡς «ἐχθρὸ τοῦ λαοῦ». Αὐτὸ βεβαίως μπορεῖ νὰ δείχνη τὴν ἀπόστασι ἀπ᾿ τὴν θεωρία στὴν πρᾶξι ἢ τῶν σκληρῶν «-ισμῶν» ἀπὸ τοὺς ἐλαστικούς, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ καὶ ἀπόδειξι τῆς ἱκανότητος τῆς «πολυφωνικῆς δημοκρατίας», ὅτι προσφέρει αὐτὴ τὶς λύσεις στὰ προβλήματα τῆς ἀν- θρωπότητος. ᾿Ας ρίξουμε μιὰ σύντομη ματιὰ στὰ κύρια προβλήματα, χωρὶς νὰ σημαίνη αὐτὸ ὅτι καὶ τα δευτερεύοντα δὲν εἶναι ἐπίσης σημαντικὰ γιὰ τοὺς λαούς. Σήμερα τὰ κρατικὰ σύνορα τῶν λαῶν μπορεῖ νὰ μὴ παραβιάζωνται πλέον (καὶ αὐτὸ βεβαίως μὲ ἐρωτηματικὸ) ὅπως ἄλλοτε στρατιωτικῶς, παραβιάζονται ὅμως καθημερινῶς ἀ- πὸ ἀόρατους καὶ ὁρατοὺς ἐπιδρομεῖς πολὺ χειρότερους τῶν ἄλλων. "Ας τοὺς δοῦμε στὸν δικό μας κρατικὸ χῶρο: (α) Η ρύπανσι τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος, ποὺ πηδᾶ τὰ σύνορα καὶ δηλητηριάζει τοὺς ἀγρούς, τὰ ποτάμια, τὴν βροχή, τὴν θάλασσα, τὰ ζῶα ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνο αὐτῆς τῆς ἐγκληματικῆς πράξεως ἄνθρωπο τῆς ἐξουσίας μὲ συνεργὸ (ἀδιάφορο πῶς) τὸν ἄνθρωπο τῆς ἐπιστήμης. Δὲν εἶναι, νομίζω, ἀνάγκη νὰ ἀπαριθμήσω πόσα χημικὰ παρασκευάσματα ἐπιβαρύνουν τὸ φυσικὸ περιβάλλον ἢ πόσα «Τσερνόμπιλ» μᾶς ἀναμένουν. (β) “Η ἠχητικὴ καὶ ὀπτικὴ ρύπανσι, ποὺ εἰσέρχεται διὰ τῶν ραδιοτηλεοπτικῶν μέσων ἐντὸς καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ οἰκογενειακοῦ χώρου καὶ φορτίζει ψυχικὰ καὶ σωματικὰ μι- κροὺς καὶ μεγάλους μὲ σενάρια καὶ ἐρεθίσματα γιὰ ἀντιδράσεις, τὰ ὁποῖα προσβάλλουν