ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
98ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η καταγωγή της λέξεως "sex" είναι ελληνική — ΓΑΤΣΙΑΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Κ. ΓΑΤΣΙΑΣ
Ἢ καταγωγὴ τῆς λέξεως “σεχ” εἶναι ἑλληνικὴ
Οἱ ἄνθρωποι σ᾽ ὅλο τὸν κόσμο σήµερα χρησιμοποιοῦν στὸν καθημερινό τους λό-
γο πλῆθος λέξεων, τῶν ὁποίων ἀγνοοῦν τὴν προέλευση καὶ τὴν βαθύτερη σημασία.
Εν τούτοις οἱ λέξεις δὲν δημιουργήθηκαν τυχαῖα. Στενὴ σχέση τὶς δένει μεταξύ
τους καὶ ὑπῆρχε πάντα κάποιος λόγος, ποὺ ἕνα πρᾶγμα ὀνομάσθηκε ἔτσι κι ὄχι ἀλ-
λιῶς. “Η ἄγνοια τῆς ἐτυμολογικῆς προέλευσης μιᾶς λέξεως συνεπάγεται πάντα
κακοποίηση τῆς σημασίας τῆς λέξεως ἔχοντας ὀδυνηρὸ ἐπαχόλουθο τὸν τραυµατι-
σμὸ τῆς λογικῆς ἐπικοινωνίας.
Κάθε τι ποὺ ὑπάρχει οἱ ἕλληνες τὸ εἶπαν «ὃν», ἐπειδὴ μετέχει τοῦ «εἶναι».
Εἶναι γνωστὸ ἐξ ἄλλου, ὅτι ἡ λέξις «ὃν» εἶναι μετοχὴ οὐδετέρου γένους τοῦ ῥή-
µατος εἰμί, δηλ. εἶμαι, ὑπάρχω. Κατὰ λέξη λοιπὸν «ὃν» σηµαίνει: «αὐτὸ ποὺ εἶναι».
“Ἕνα ὃν μπορεῖ νὰ εἶναι σύνθετο ἣ ἁπλό. 'Ο ἄνθρωπος εἶναι ἕνα σύνθετο ὄν, καθότι
ἀπαρτίζεται ἀπὸ πλῆθος συστηµάτων καὶ ἐκεῖνα ἀπὸ πλῆθος ἱστῶν, ποὺ εἶναι γεμᾶ-
τοι κύτταρα, τὰ ὁποῖα εἶναι γεμᾶτα ἀπὸ ἕνα σωρὸ ἄλλα πράγματα. Ἢ γῆ ὡς ὃν
εἶναι ἀχόμη, πιὸ πολωσύνθετη ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Μποροῦμε νὰ χαταλάβουμε καὶ
τοὺς γαλαξίες ὡς ὄντα, ἀκόμα καὶ τὸ Σύμπαν εἶναι ὃν (- ὑπάρχει), ἀσχέτως ἂν δύ-
σχολα προσδιορίζεται τὸ μέγεθος καὶ οἱ συνθέσεις του. 'Ἡ ἀστροφυσικὴ ἐπιστήμη
ἰσχυρίζεται, ὅτι προσεγγίζει σὲ σημαντικὸ βαθμὸ τὴν ἀρχὴ τῆς Μεγάλης Ἔκρηξης,
ποὺ δημιούργησε τὸ χωρόγρονο τοῦ Σύμπαντος.
Πρέπει ἐδῶ νὰ ποῦμε, ὅτι ἡ μοντέρνα (κβαντική) μικρο-φυσικὴ τείνει στὴν ἄπο-
Ψγ ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένα ἁπλο-ὄν, ἐφ᾽ ὅσον καὶ τὰ ἄτομα τῶν μορίων ἀποδείχθη
ὅτι εἶναι γεμᾶτα ἀπὸ ἁπλούστερα ὄντα: πρωτόνια-νετρόνια-ἠλεχτρόνια χιτιλι,
τὰ ὁποῖα μύτε αὐτὰ εἶναι ἁπλᾶ-ὄντα (εἴτε σὲ μορφὴ σωματιδίων εἴτε σὲ μορφή χυ-
μάτων), ἀλλὰ σύνθετα σύνολα ἀκόμη μικρότερων σωματιδίων ποὺ ὑποστασιοποιοῦ-
ἁ
ω
νται ὡς ὄντα, ἐφόσον ἔχουν ἀνεξάοτητη ὕπαρξη ὡς νετρῖνα-μεσόνια-φωτόνια κ.ο.χ.
Δὲν θὰ ἦταν ἐπίχαιρο ἐδῶ ν᾿ ἀναφερθοῦμε καὶ στὴν ἀντι-ύλη μὲ τὰ ποζιτρόνια (θε-
τικὰ ἠλεχτρόνια!) χαὶ τὰ ἄλλα (μὴ-ὄντα) ἀντίθετα μικροσωματίδια, τῶν ὁποίων τὴ
βεβαία ὕπαρξη ἀπέδειξε πλέον ἡ κβαντομηχανική, καὶ οἱ ἐπιστήμονες τὰ καταγρά-
φουν στὰ πειράματά τους.
"Ας σταθοῦμε στὸ ὅν. “Ετσι τοὐλάχιστον ὅπως «χονδρικά» τὸ καταλαβαίνουμε.
Κι ἃς ὑποθέσουμε, ὅτι τὰ σχετικῶς ἁπλούστερα ὄντα (π.χ. τὰ ἠλεχτρόνια)
μποροῦμε νὰ τὰ ὀνομάσουμε «ἁπλᾶ». ᾿Εκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία, εἶναι ὅτι ὁποιοδή-
ποτε πρᾶγμα (ὃν) ἔχει δυὸ «πραγματώσεις». ᾿Η πρώτη πραγμάτωση, ἑνὸς πράγ-
ματος εἶναι τὸ γεγονὸς τῆς ὑπάρξεώς του. ᾿Η ὕπαρξη ἑνὸς πράγματος συνιστᾷ τὸ
«εῖναι» τοῦ πράγματος ἣ ὀν-τότητος, στὴν ὁποία διαχρίνουμε ὁπωσδήποτε κάποια
οὐσία. Η λ. οὐσία προῆλθε ἀπὸ τὴν μετοχή, στὸ «εἶναι», καθότι εἶναι παράγωγο
τῆς μετοχῆς οὖσα, θηλ. γένους, τοῦ ῥήματος εἰμί/εἶμαι. ᾿Ἡ οὐσία ὁποιουδήποτε ὅ-
ντοςἡπράγματος ταυτίξεται μὲ τὴν φύση τοῦ πράγματος. Πιθανὸν ἀκόμη νὰ ὑπάρ-
χῇ χοινὴ ἐτυμολ ογικῶς προέλευση στὶς λέξεις “οὐσία, καὶ /φύσις. ᾿ Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν
εἶναι τοῦ παρόντος. Μᾶς ἀρχεῖ τὸ γεγονὸς τῆς φιλοσοφικῆς ταυτίσεως στὴ σημασία
τῶν δύο λέξεων φύσ'ς/οὐσία, γιὰ νὰ προχωρήσουμε στὴν δεύτερη πραγμάτωση ἑνὸς
πράγματος.