ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
99ΜΑΡΤΙΟΣ 1990
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η Φύση — ΤΣΑΓΚΑΡΙΔΗΣ, Χ.
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ἢ Φύση
Φ Κάθε ἄνθος καὶ μπουμπούκι εἶναι κι᾿ ἀπὸ ἕνας ναὸς τῆς ὁμορφιᾶς. Καὶ τ᾽ ἄ-
ρωμά του ὁ λιβανωτός, ποὺ ὑψώνεται πρὸς τὴ Μητέρα Φύση.
Φ Γιὰ νὰ ἐπιβληθοῦν στὶς ἀνθρώπινες σχέσεις ἡ ἠθικὴ καὶ ἡ δικαιοσύνη, χρειά-
στηκαν σκληροὶ νόμοι καὶ ἄτεγκτος κοινωνικός ἔλεγχος. ᾿Εν τούτοις τὰ ἀποτελέ-
σµατα πάντοτε πενιχρά. Ὅμως κανένας νόμος δὲν ἀπαιτήθηκε, οὔτε καὶ θεσπίστη-
κε ποτέ, γιὰ νὰ πεισθοῦμε ὅτι πρέπει νὰ πίνουμε νερό, ὅτι πρέπει νὰ ἀναπνέουμε, νὰ
κοιμόμαστε, νὰ ἐρωτευόμαστε... Ὅ,τι δὲν δόθηκε ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ Φύση εἶναι τρω-
τό, ἐφήμερο καὶ ἀντικείμενο διχοστασίας.
Φ Τὰ καλύτερα τέκνα τοῦ ἀνθρώπου βλέπουν πάντα τὴ ζωή τους νὰ σημαδεύεται
ἀπὸ ἀνεπανόρθωτες συμφορές, κατατρεγμούς, διώξεις, πόνο, θλίψεις, δυστυχία, ἐ-
γκατάλειψη, μοναξιά... Ἔτσι σφυρηλατεῖ ἡ Μητέρα Φύση τὸ πολυτιμότερο ὑλικὸ
τῆς Δημιουργίας γιὰ τοὺς ἀπώτερους σκοπούς τῆς.
Φ Ἢ Φύση εἶναι ἕνας παρανοϊκὸς καλλιτέχνης. Δὲν λυπᾶται νὰ σπαταλήσει δέ-
κα ἑκατομμύρια χρόνια, γιὰ νὰ φτιάξει ἕνα ὑπέροχο τοπίο, κι᾿ ὕστερα νὰ τὸ κατα-
στρέψει μέσα σὲ δέκα δευτερόλεπτα. Ἴσως ὅμως ὅλα νὰ ὀφείλονται στὸ ὅτι γιὰ τὴν
οἰκονομία τῆς Φύσης δέκα ἑκατομμύρια γρόνια καὶ δέκα δευτερόλεπτα δέν εἶναι
παρὰ τὸ ἴδιο πρᾶγμα.
ο ᾿Αδυνατοῦμε νὰ ἀντιληφθοῦμε τὴ λογικὴ καὶ τοὺς σκοποὺς τῆς Φύσης (ἢ τῆς
᾿Εξέλιξης, ἂν θέλετε). ΄Ασχημο καὶ ὄμορφο, εὐγενικὸ καὶ χυδαῖο, δημιουργικὸ καὶ
καταστροφικὸ συνυπάρχουν ἐπὶ ἴσοις ὅροις στὸν κόσμο. Προφανῶς ἡ Φύση δὲν
δεσμεύεται ἀπὸ ἀρχές.
Φ Ἢ Φύση σὲ ὅ,τι δὲν δίνει ὀμορφιὰ δίνει χρησιμότητα.
Φ Φύση: ΄Ενα σύνολο ἀντιθέσεων, μιὰ διαλεκτικὴ ἑνότητα, μιὰ ἐκπληκτικὴ δη-
μιουργία μέσα ἀπὸ συνεχεῖς ἀντιπαραθέσεις. Ἕνα σχέδιο, στὸ ὁποῖο τὸ κάθε τι καὶ
ὁ καθένας ἔχει μερίδιο συμμετοχῆς. ᾿Η κάθε γέννηση καταλήγει κάποτε σὲ ἀφανι-
σμό. Καὶ ἡ καταστροφὴ περιέχει τὸ σπέρμα μιᾶς νέας δημιουργικῆς προσπάθειας.
Κι ὅλα αὐτὰ σὲ μιὰ ἀτέλειωτη, ἀδιάκοπη ἀνακύκληση καλοῦ καὶ κακοῦ, φωτὸς καὶ
σκότους, θετικοῦ καὶ ἀρνητικοῦ. Ἕνας κύκλος ζωῆς καὶ θανάτου, ποὺ ὁλοένα
κλείνει, παραμένοντας ἐν τούτοις πάντα ἀνοικτός.
Φ Στὶς πράξεις καὶ τὶς παραλείψεις τῆς Φύσης κρύβεται πολὺ περισσότερη καὶ
πολὺ πιὸ σοφὴ δικαιοσύνη ἀπὸ ὅση στὰ ἔργα τοῦ ἀνθρώπου, κι ἂς μὴν εἶναι τόσο
εὐδιάκριτη τὶς πιὸ πολλές φορές.
Φ Ἢ ἔννοια τῆς δικαιοσύνης ἄλλο περιεχόµενο ἔχει γιὰ τὸν ἄνθρωπο κι ἄλλο
γιὰ τὴ Μητέρα Φύση.
ο Οἱ λύσεις ποὺ δίνει ἡ Φύση στὰ «προβλήματά» της φαίνονται συχνὰ νὰ ναυα-
γοῦν στὸ παρόν, πάντα ὄμως τὶς διασώζει τὸ μέλλον.
Φ Δὲν ἔπρεπε ὁ ἄνθρωπος νὰ βλέπει τὴ Φύση σὰν ἀντίπαλο καὶ νὰ ἐπιδιώκει νὰ
τὴν καθυποτάξει στὶς ὀρέξεις του. Αὐτὴ ἡ ὀλέθρια στάση ἀπέναντι στὴ διαλεκτικὴ
τῆς Φύσης ἰσοδυναμεῖ μὲ ἀπόφαση αὐτοχειριασμοῦ.
Χρήστος Τσαγκαρίδης