ζι «οἱ ΑΙΣΙΜΑ ΚΑΙ ΑΔΗΡΙΤΑ ΒΝ Τυχαῖες (/) παραποιήσεις Στοὺς «Τάϊμς» (21-1-1990) ἐγράφη ἀπὸ κάποιον «συγγραφέα», ὅτι ἡ Μασσα- λία ήταν πόλις Φοινίκων. ᾿Ασφαλῶς ὁ συγγραφεὺς δὲν ἀποτείνεται σ᾽ ὅσους ξέ- ρουν, ἀλλὰ σ᾽ ὅσους ἀγνοοῦν. Τοὺς πληροφορεῖ ὅτι ἡ Μασσαλία ἱδρύθη ἀπὸ τοὺς Φοίνικες, μὲ προφανῆ σκοπὸ νὰ ἀνεβάση στὴν ἐκτίμησι τῶν ἀναγνωστῶν τῶν «Τάϊμς» τοὺς Φοίνικες. Πάλι καλὰ ποὺ δὲν ὑπεστήριξε, ὅτι ἡ Μασσαλία ἐ- δημιουργήθη ἀπὸ τὸν ᾿Ελεάζαρ, γιὸ τοῦ Μαλαχία, ἐγγονὸ τοῦ ᾿Αββακούμ. Εἶναι γνωστὸ σ᾽ ὅλο τὸν κόσμο, ὅτι ἡ Μασσαλία ὑπῆρξε ἀποικία τῶν Φωκαέ- ὧν, ποὺ ἀπὸ τὴν ᾿Ιωνία μετέβησαν ἐκεῖ. Ο Τίμαιος ἐτυμολογεῖ τὸ ὄνομα τῆς Μασσαλίας ἀπὸ τὴν ἐντολή, τὴν ὁποία ἔδωσε ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου τῶν Φω- καέων (μᾶλλον ὁ Εὔξεινος) πρὸς ἁλιέα νὰ δέση τὸ «ἀπόγειον σχοινίου». Ἔτσι «ἀ- πὸ γοῦν τοῦ ἁλιέως καὶ τοῦ μᾶσσαι ὠνόμασται». Ο Στράβων (Δ΄) περιγράφει πῶς ἔκτισαν οἱ Φωκαεῖς ἐπὶ πετρώδους ἐδάφους τὴν πόλι, τὴν ὁποία περιέβαλαν μὲ ἀπόρθητα τείχη. Στὴν ἀκρόπολι τῆς Μασσαλίας ἀνηγέρθη μεγαλοπρεπὴς ναὸς τοῦ ᾿Απόλλωνος καὶ ἄλλος τῆς ᾿Εφεσίας ᾿Αρτέμιδος (᾿Εφέσιον), τῆς ὁ- ποίας πρώτη ἱέρεια διετέλεσε ἡ ᾿Αριστάρχη. Πλέον τῶν πεντακοσίων ἐτῶν ἡ “Ελληνικὴ Μασσαλία ἐκυριάρχησε ναυτικῶς τῆς Μεσογείου καὶ ἵδρυσε πολλὲς ἀποικίες π.χ. ᾿Εμπόριον, ᾿Αντίπολις, Ρόδος, ᾿ Αγάθη, ᾿Ημεροσκόπιον, ᾿Ολβία κιτ.λ. Ἢ Νίκαια μάλιστα ἦτο καὶ αὐτὴ ἀποικιακὴ πόλις τῶν Φωκαέων τῆς Μασσαλίας. Πολιτικῶς ἡ διοίκησις ἦτο ἀριστοκρατικὴ ἀποτελουμένη ἐξ ἑξακοσίων «τι- μούχων», οἱ ὁποῖοι ὥφειλαν νὰ εἶναι τουλάχιστον ἀπὸ τρεῖς γενεὲς Μασσαλιωτι- κῆς καταγωγῆς. Στρατιωτικῶς διέθετε ἱσχυρὸ ναύσταθμο καὶ ἀξιόλογο στρατό, ὥστε κατώρθωσε νὰ ἀποκρούση ὅλες τὰς ἐπιθέσεις τῶν βαρβάρων. Πολιτιστικῶς ἀνεδείχθη εἷς λαμπρὸ κέντρο τοῦ ᾿Ελληνικοῦ πολιτισμοῦ, ὅπου σύχναζαν Γαλά- τες, Ρωμαῖοι καὶ ἄλλοι βάρβαροι, γιὰ νὰ μαθαίνουν τὴν ᾿Ελληνικὴ γλῶσσα καὶ τὶς ἐπιστῆμες, ἰδίως τὴν ἰατρική. ᾿Αξιοσημείωτη ἐπίσης εἶναι καὶ ἡ δρᾶσι τῶν Μασσαλιωτῶν ὡς πρώτων ὠκεανοπόρων ἐξερευνητῶν ὅπως τοῦ Εὐθυμίου, ᾿Αν- νωνος καὶ τοῦ Πυθέα, ὁ ὁποῖος ἐξερεύνησε τὴν Θούλη καὶ συνέγραψε ἐνδιαφέ- ροντα βιβλία, π.χ. «Περὶ ᾽Ωκεανοῦ», «Γῆς περίοδος» κ.τ.λ. ᾿Ακόμη καὶ σήμερα τὸ Δημαρχεῖο τῆς Μασσαλίας φέρει τὴν ἐπιγραφή: «Δημαρχεῖον Φωκαέων» -- καὶ φυσικὰ ὄχι Φοινίκων. Τὸ δεύτερο κροῦσμα παραπληροφορήσεως μᾶς ἦλθε ἀπὸ τὴν «Οὐάσιγκτων Πόστ» (30-1-90), ὅπου ὁ Πλούταρχος βαπτίζεται Ρωμαῖος! Χωρὶς νὰ ἀμφιβάλλη, ὁ ἀρθρογράφος σημειώνει: «ὅπως ὁ Πλούταρχος, ὁ Ρωμαῖος ἱστορικὸς εἶπε...». Ὃ ἱστορικὸς καὶ φιλόσοφος Πλούταρχος, ὁ ἐπικαλούμενος «πάσης σοφίας ὁ- φθαλμός», δὲν ἦταν βέβαια Ρωμαῖος, ἀλλὰ Ἕλλην ἀπὸ τὴ Βοιωτία. ᾿Εγεννήθη στὴν Χαιρώνεια (περὶ τὸ 50 μ.Χ.) καὶ ἀπέθανε στοὺς Δελφοὺς (περὶ τὸ 125 μ.Χ.). ᾿Αριστοκρατικὸς ἐκ καταγωγῆς καὶ ἐκ μορφώσεως ἀνέλαβε ὕψιστα ἀξιώματα, ὅ- πως «᾿Ανώτατος ᾿]ερεὺς καὶ ᾿Επόπτης» τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν, «᾿Αγωνοθέ-