ΚΛΕΟΜΕΝΗΣ 1. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΔΟΣ3Σ Ἕλληνες Μουσουλμᾶνοι καὶ τουρκικὴ πολιτικὴ Τὸ ἄρθρον 2 τῆς «Συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ᾿Ελληνικῶν καὶ Τουρκικῶν πληθυ- σμῶν» καὶ τῶν Πρωτοκόλλων τῆς 30.4.1923 δὲν περιέλαβε τοὺς Ἓλληνας κατοίκους τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τοὺς μουσουλμάνους κατοίκους τῆς Δυτικῆς Θράκης. Ἔκτοτε δὲ καὶ μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς «Ἀυνθήκης τῆς Εἰρήνης» τῆς Λωζάννης τῆς 24.17.1923 οἱ μουσουλμᾶνοι κάτοικοι ἀπετέλεσαν τὴν «Μουσουλμανικὴν Μειονότητα τῆς Δυτικῆς Θρά- κης», Μειονότητα μὲ καθαρῶς θρησκευτικὸν χαρακτῆρα. Ἢ Δυτικὴ Θράκη, ὡς γνωστόν, ἀποτελεῖ τὴν βορειοανατολικἠν ἐσχατιὰν τῆς ἑλληνικῆς ἐπικρατείας καὶ εἶναι τὸ νοτιο- δυτικὸν τμῆμα τῆς ἑλληνικοτάτης Θράκης, ἡ ὁποία ἐκτείνεται ἀπὸ τῆς ὁροσειρᾶς τοῦ Αἵ- μου μέχρι τοῦ Θρακικοῦ Πελάγους καὶ ἀπὸ τοῦ Εὐξείνου Πόντου καὶ τῆς Προποντίδος µέ- χρι τοῦ Νέστου. Σήμερον δέ, ἀτυχῶς, εἶναι διαμοιρασμένη μεταξὺ τῆς Βουλγαρίας, τῆς Τουρκίας καὶ τῆς χώρας µας, ἡ ὁποία καὶ κατέχει τὸ μικρότερον τμῆμα αὐτῆς. Ἢ ἔκτασις τῆς Δυτικῆς Θράκης εἶναι 8.578 τετραγωνικἀ χιλιόμετρα καὶ ὁ συνολικός της πληθυσμός, κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ [981], 345.220 κάτοικοι. Διαιρεῖται διοικητικῶς εἰς τρεῖς νομούς: α) Ξάνθης, ὁ ὁποῖος καταλαμβάνει τὸ δυτικὸν τμῆμα αὐτῆς, μὲ πληθυ- σμὸν 88.777 κατοίκους, β) Ροδόπης, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ κέντρον, μὲ πληθυσμὸν 107.957 κατοίκους καὶ γ) ΄Ἔβρου, ὁ ὁποῖος κατέχει τὸ ἀνατολικὸν τμῆμα, μὲ πληθυσμὸν Ι45.48δ6 κατοίκους. Τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ' Ἑλλήνων μουσουλμάνων τῆς Δυτικῆς Θρά- κης κατοικεῖ εἰς τὸν νομὸν Ροδόπης, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ ὁποίου, καὶ ὁλοκλήρου τῆς Θράκης, Κομµοτηνήν ἑδρεύει τὸ Τουρκικὸν Γενικὸν Προξενεῖον, μικρότερον µέρος εἰς τὸν νομὸν Ξάνθης καὶ ἐλάχιστον εἰς τὸν νομὸν “Εβρου. Οἱ Ἕλληνες μουσουλμᾶνοι τῆς Δυτικῆς Θράκης δὲν ἔχουν ἑνιαίαν φυλετικὴν προέλευσιν, ἀλλὰ διαιροῦνται κυρίως εἰς τρεῖς μεγάλας ὁμάδας. Τοὺς Τουρκικῆς προελεύσεως, τοὺς Πομµάκους καὶ τοὺς ᾿ Αθιγγά- νους. Θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω, ὅτι ὑπάρχει μιὰ τετάρτη ὁμάς, πολὺ μικρὴ ἐν συγκρίσει μὲ τὰς ἄλλας, οἱ ᾿Ερυθρῖνοι, οἱ «ΚιζυλμπάστΏδες», οἱ ὁποῖοι εἶναι περίπου 1.000 Τουρκόφω- νοι αἱρετικοί μουσουλμᾶνοι, ποὺ κατοικοῦν εἰς τήν ὀρεινὴν περιοχὴν τῆς Θράκης µας. Οἱ Τουρκικῆς προελεύσεως ΄ Ἑλληνες μουσουλμᾶνοι ὁμιλοῦν τὴν Τουρκικὴν γλῶσσαν, ἔ- χουν Τουρκικἠν ἐθνικὴν συνείδησιν. Γενικὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις, ὅτι εἶναι ἀπόγονοι διαφό- ρων Τουρκικῶν φυλῶν. αἱ ὁποῖαι ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Θράκην κατὰ διαστήματα. ἀπὸ τὴς κατακτήσεως ἀπὸ τας Ιουρκικάς ὀρόας κατά το έτος 1902 και ἐντεῦθεν. ΄Οταν ὁηλα- δὴ ὁ τότε Σουλτάνος ᾿Ορχὰν Μουρὰτ κατέλαβε τὴν περιοχὴν ᾿ Αδριανουπόλεως, τὴν ὁ- ποίαν ἀνεκήρυξε πρωτεύουσαν τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους. Πολλοὶ ὅμως ὑποστηρίζουν, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν περιλαμβάνονται καὶ ἀπόγονοι ἐξισλαμισθέντων ᾿ Ελλήνων τῆς περιοχῆς, διὰ δύο κυρίως λόγους: α) “Ἱστορικῶς δὲν μαρτυροῦνται μαζικαὶ ἐγκαταστάσεις Τούρκων εἰς τὴν Θράκην καὶ β) εἶναι ἀνεξήγητος ἡ ἐξαφάνισις τῶν Χριστιανῶν κατοίκων τῆς πε- δινῆς Θράκης, πολλοὶ ὀλίγοι ἐκ τῶν ὁποίων εἶχαν ἀπομείνει κατὰ τὴν τελευταίαν περίο- δον τῆς Τουρκοκρατίας. Αὐτοὶ χαρακτηρίζονται ἀπὸ μετρίαν εὐφυΐαν, νωθρότητα, καρτε- ρικότητα καὶ κρυψίνοιαν. Θεωροῦν τούς ἑαυτούς των ἐκλεκτοὺς μεταξὺ τῶν "Ἑλλήνων μουσουλμάνων, καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀντιμετωπίζουν μὲ περιφρόνησιν τόσον τοὺς Ποµάκους, τοὺς ὁποίους θεωροῦν ὑποδεεστέρους, ὅσον καὶ τοὺς ᾿ Αθιγγάνους, τοὺς ὁ- ποίους ἀντιμετωπίζουν ὡς μηδαμινοὺς περιθωριακούς. ᾿Αποτελοῦν τὸν σκληρὸν πυρῆνα τῆς Μουσουλμανικῆς µειονότητος, ἀνερχόμενοι εἰς 52.000 περίπου, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ κύ- ριος ὄγκος εὑρίσκεται εἰς τὸν νομὸν Ροδόπης (31.000), ἀξιόλογον τμῆμα (9.500) εἰς τὸν κ Οκ. Κ.Π.Ο. εἶναι διδάκτωρ τῆς Νομικῆς καὶ πρώην νομάρχης.