ΚΩΝ. Β. ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ3 Τὰ σφάλματα τοῦ Ερρίκου Σλῆμαν στὸν ἐντοπισμὸ τῆς ᾿Ιθάκης καὶ τοῦ ᾽]λίου Ηρό τοῦ 3.000 π.Χ. κατεστράφη ἡ Τροία 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Φέτος συμπληρώνονται ἑκατὸ χρόνια ἀπὸ τὸ θάνατο τοῦ διασήµου Γερμανοῦ “Ερρίκου Σλῆμαν, καὶ ἡ ἀπόδοση τῶν σχετικῶν τιμῶν καὶ ξορταστικῶν ἐκδηλό- σεων ἀποτελεῖ ὑποχρέωση γιὰ τὴν πρωτοποριακἡ προσφορά του στὴν ἀνακάλυ- ψΨη τῶν Μυκηναϊκῶν Κέντρων τοῦ ὁμώνυμου πολιτισμοῦ. ΄Ἔσχισε τὸ πέπλο τοῦ μυστηρίου καὶ παρουσίασε μπροστὰ στὰ ἔκπληκτα μάτια τοῦ κόσμου ὅτι ὁ «μύ- θος» τοῦ Τρωικοῦ πολέμου καὶ οἱ φανταστικές, ὅπως ἐνομίζοντο, περιγραφὲς τῶν ᾿Ομηρικῶν ᾿Επῶν εἶχαν πραγματικἡ ἱστορικὴ ὑπόσταση. ᾿Απόδειξη τούτου ἦταν ἡ παρουσίαση. ἀπὸ τὸν ᾿ Ερ. Σλῆμαν. στὸ προσκήνιο τῆς ΄ Ἱστορίας: 9 τῶν ἀνακτόρων τῶν Μυκηνῶν τὸ 1574-1976, Φ τῶν ἀνακτόρων τῆς Τύρινθας τὸ 1856. 9 τοῦ ᾿Ορχομενοῦ τῆς Βοιωτίας κατὰ τὰ ἔτη [δ8!, [882 καὶ [886. 'Ἡ πρώτη ἀνασκαπτικὴ ἐργασία τοῦ ΄Ερ. Σλῆμαν ἔγινε στὴν ᾿Ιθάκη, γιὰ τὴν ὀνακάλυψη τῆς πόλης καὶ τοῦ παλατιοῦ τοῦ ᾿Οδυσσέα. Παρ᾽ ὅλο ποὺ οἱ ἀνα- σκαφὲς συνεχίστηκαν καὶ κατὰ τὸ 1878. δὲν προέκυψε κανένα θετικὸ ἀποτέλε- σμα. ᾿Αλλὰ ἀκόμα καὶ σήµερα οἱ ἀνασκαφὲς ποὺ γίνονται ἀπὸ τὸ Πανεπιστήµιο «Οὐάσιγκτων» τοῦ Σαΐντ Λιούις τῆς ᾽ Αμερικῆς δὲν κατέληξαν σὲ κανένα σηµα- ντικὸ ἀποτέλεσμα. Δραματικήὴ εἶναι ἡ διαπίστωση τοῦ καθηγητοῦ Σαρ. Συµεώνο- γλόυ. ὁ ὁποῖος ἐνεργεῖ τὶς ἐν λόγω ἀνασκαφές, ἡ ὁποία ἀνακοινώθηκε κατὰ τὸ τέταρτο διεθνὲς συνέδριο τοῦ Κέντρου ᾿Οδυσσειακῶν Σπουδῶν τὸ [984, ποὺ λέ- γει: «ὑπῆρξε ὅμως καὶ ὑπάρχει ἀκόμη μεγάλη ἀπογοήτευση, ἐπειδὴ δὲν µπορέ- σαμε νὰ ἐπαλιθεύσουμε τὴν ᾿Οδύσσεια». « ]λιᾶδα καὶ ᾿Οδύσσεοια - Μῦθος καὶ Ιστορία». ἔκδ. Κέντρου ᾿Οδυσσειακῶν Σπουδῶν, [986)}. Τὸ [87] ὁ Σλῆμαν ἄρχισε ἀνασκαφὲς στὸ λόφο τοῦ Χισσαρλίκ. ποὺ ἔφεραν στὸ φῶς ἐρείπια ἑπτὰ καὶ κατ᾽ ἄλλους ἐννέα ἀλλεπαλλήλων ἀρχαίων πόλεων. ᾿“Υποστήριξε δὲ ὅτι η δευτέρα ἐκ τούτων ἦταν ἡ ᾿Ομηρικὴ Τροία. Η ἄποψη αὖ- τὴ τοῦ Σλῆμαν ὀμφισβητήθηκε ἀπὸ πολλούς. “Ὁ Χέρχερ (Περὶ τῆς ᾿Ομηρικῆς ΠἊεοιαῦὸς τῆς /{ροίας. 15/6) ισχυρίστηκε ὅτι «ἡ φυσικὴ κατάσταση τοῦ τόπου 4 δὲν συμβιβάξεται καθόλου πρὸς τὴν περιγραφὴ τοῦ ᾿Ομήρου, ἡ ὁποία εἶναι ἐ- Σοκ. Κ.Β.Κ. ειναι ταξίαρχος τῆς Γεωγραφικῆς ' Υπηρεσίας Στρατοῦ καὶ συγγραφεὺς πολλῶν µελε- τῶν σχετικῶν μὲ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ τοπογραφία.