Λίθοι τε καὶ πλίνθοι καὶ ξύλα... Φ Οἱ ἀληθινὰ μεγάλοι ἄνθρωποι ἐντάσσονται παντοῦ καὶ πάντοτε στὶς µειοψηφίες, ὁδηγούμενοι πρὸς τὰ ἐκεῖ ἀπὸ φυσικὴ ἀπέχθεια πρὸς τὴν παντοδυναµία τοῦ ὄγκου. ᾿Αντίθετα, οἱ ἀρριβίστες, οἱ τυχάρπαστοι, οἱ δημαγωγοὶ βρίσκουν εὔκολα χῶρο νὰ τρυπώσουν στὶς γραμμὲς τῆς «πλειοψηφίας», ποὺ τοὺς παρεῖχε ἀνέκαθεν θερμὴ φιλο- ξενία. Καὶ παρ᾽ ὅλα αὐτά, συχνά οἱ ἐποχὲς «σώζονται» ἀπὸ τὴ δράση τῶν μειοψηφιῶν, ποὺ καταφέρνουν νὰ δίνουν αὐτὲς τὸ στῖγμα, χάρη στὴν ἀποφασιστικότητα, τὸ θάρ- ρος, τὴν αὐταπάρνηση, τὴν πρωτοβουλία, τὶς ἰδιοφυεῖς συλλήψεις τῶν πιὸ διαλεχτῶν ἀπὸ τὰ µέλη τους καὶ ὄχι ἀπὸ τὶς ἄναρθρες κραυγές, τὰ οὐρλιαχτά καὶ τὸν τυφλὸ φα- νατισμὸ τῶν μαζῶν, οἱ ὁποῖες κινοῦνται σπασμωδικὰ καὶ κατευθύνονται ἐπιδέξια ἀπὸ πανούργους ἀπατεῶνες, ποὺ βαφτίζονται ἡγέτες καὶ σωτῆρες λαῶν. Κι αὐτό, γιατὶ στὸ βαθμὸ ποὺ αὐξάνεται ὁ ὄγκος τῆς μάζας, μειώνεται ἡ δυνατότητα αὐτόνομης δράσης τῶν ἀτόμων. Κι ἔτσι τὰ ἡνία πλέον βαστοῦν ἀπὸ τὴ μιὰ τὰ κράτη καὶ οἱ ἑταιρεῖες κι ἀπὸ τὴν ἄλλη τὰ ξεχωριστὰ ἄτομα, ποὺ ἀναγκαστικὰ χαράζουν δική τους πορεία, ἄνε- ξάρτητη ἀπὸ τὸ ρεῦμα καὶ συχνὰ ἀντίθετη σ᾽ αὐτό, ἀφοῦ µέσα στὸ ρεῦμα δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιζήσει καὶ νὰ δημιουργήσει τὸ ἐλεύθερο πνεῦμα. 9 Ἢ μεγαλοφυΐα εἶναι ἕνας κό- σµος ἀπέραντος τυλιγμένος ἀπὸ ἀπέραντη μοναξιά. Φ Ἢ ματαιοδοξία εἶναι τὸ ἴδιο καλόδεχτη στὴν παράγκα τοῦ ζητιάνου, ὅπως καὶ στὸ παλάτι τοῦ βασιλιᾶ. Φ Ἢ Φύση, ὁ Θεός, οἱ Θεοὶ (ἐνδεχομένως), ἡ Δύναμη, ἡ ᾿Ενέργεια, ἡ Τύχη, ἡ ᾿Εντελέχεια κατὰ ὁρισμένους, ἡ Σκοπιμότητα, ἢ ὅπως τέλος πάντων πιστεύει ὁ καθένας ὅτι ὀνομάζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ παντὸς (ἂν ὑποθέσουμε ὅτι ὑπῆρξε κάποτε παρόμοια ἀρχή, γιατὶ ὁ νόμος τῆς αἰτιότητας δὲν εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ἰσχύει ὁπωσδήποτε στὶς κοσμικὲς συνθῆκες ἢ σὲ κάποιες συνθῆκες ποὺ δὲν ἔχουν ἀκόμα ἐρευνηθεῖ, ἐπειδὴ ἁπλούστατα δὲν ἔχουν ἐπι- σημανθεῖ --- «γνωρίζουμε» μόνον τὸ Σύμπαν ποὺ ἔχει ὑποπέσει στὴν ἀντίληψη τῶν ἐ- ποπτικῶν μας μέσων, καὶ κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ βεβαιώσει ὅτι αὐτὸ ποὺ ἀντιλαμβανό- μαστε εἶναι ὅλο κι ὅλο ὅ,τι ὑπάρχει), αὐτὴ λοιπὸν ἡ ὑποτιθέμενη ἀρχὴ ἔβαλε ὅρια στὶς δυνατότητές μας, ἀφοῦ μᾶς αἰχμαλώτισε στὸν κόσμο τῶν πέντε φτωχῶν αἰσθήσεων καὶ τῶν τεσσάρων διαστάσεων. Ταυτόχρονα ὅμως μᾶς χάρισε τὴν εὐκαιρία νὰ ξεπεράσου- με αὐτὰ τὰ ὅρια μέσω τῶν νοητικῶν λειτουργιῶν τοῦ εἴδους μας. Ποῦ μᾶς ὁδηγεῖ αὐτὴ ἡ κατάσταση; Σὲ κάποιες, ἄραγε, τρομακτικὲς ἀποκαλύψεις; ᾿Η στὴν ἐπιβεβαίωση τῆς ἀρχέγονης ἐλπίδας; Μήπως δὲν εἴμαστε τίποτα περισσότερο ἀπὸ ἰνδικὰ χοιρίδια; Κάθε τόσο φανταζόμαστε πὼς βρίσκουμε τὴν ἔξοδο τοῦ λαβύρινθου, μὰ κάθε φορὰ ἀνακαλύ- πτουμε μ᾽ ἀπογοήτευση πὼς χωνόµαστε ὅλο καὶ βαθύτερα στὶς ἐπικίνδυνες στοές του. Παραμονεύει τάχα κάπου καὶ γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα ἕνας Μινώταυρος; Μὲ τί ἔχουμε νὰ κάνουμε; ᾿Υπάρχει κάποιο σχέδιο; Κι ἂν ναί, τὶ εἶναι; ᾿Εκπαιδευτικὴ ἄσκηση γιὰ τὴ βελτίωση τῆς ράτσας ἢ μήπως μιὰ φοβερὴ παγίδα; ᾿Εκδικητικὴ μανία γιὰ ἔγκλημα, ποὺ ἀγνοοῦμε ἂν διαπράξαμε; Κι ἡ Γῆ; Τόπος εἱρκτῆς καὶ ἐξορίας; Εἴμαστε θύματα ἀ- κόρεστου αἰώνιου σαδισμοῦ ἢ προνομιοῦχα πλάσματα, ποὺ τοὺς ἐπιφυλάσσεται ἀγαθὴ τύχη προκαθορισμένη ἀπὸ κάποια εὐεργετικὴ Πρόνοια; Τὸ βέβαιο εἶναι, πώς κάποιος ἢ κάτι μᾶς τοποθέτησε ἐδῶ πάνω ἁλυσοδένοντάς μας μὲ βαρειὰ δεσμὰ καὶ μᾶς ἔβαλε στὰ μυαλὰ τὴν προμηθεϊκὴ ἰδέα νὰ τὰ σπάσουμε αὐτὰ τὰ δεσμά! ᾿Ιδέα εὐλογημένη καὶ σατανικὴ μαζί, ποὺ πάει νὰ γίνει χειρότερη ἀπ᾿ τὴ σκλαβιά μας. Ὅμως ὅλα τὰ ἐρωτή- ματα συναντοῦν τὴ σιωπή! Σιωπή ἀπέραντη, τρομακτική, ἀδιαπέραστη! Ἢ ἀνθρωπό- τητα ἀπέκτησε συνείδηση, μὰ αὐτὸ δὲν φαίνεται νὰ βοηθᾶ. Εἴδαμε τὸ ἀνάστημά μας τὸ πραγµατικό, πάψαμε (σχεδὸν) ν᾿ ἀκκιζόμαστε σὰν ἐπηρμένοι ἔφηβοι, ὅμως αὐτὸ δὲν μᾶς ἔκανε περισσότερο εὐτυχισμένους. ᾿Αντίθετα, ὅλα δείχνουν πὼς ὁ κύκλος εἶναι φαυλότατος. Τώρα ἀρχίζει νὰ κυριαρχεῖ καὶ νὰ ἐπιβάλλεται ἡ τρομερὴ ὑποψία τῆς ἀπό- λυτης μοναξιᾶς, σ᾽ ἕναν Κόσμο ὅπου ἡ πλησιέστερη «γειτονιὰ» εἶναι ἀπρόσιτη καὶ γιὰ τὴν ταχύτητα τοῦ φωτός! Μὲ τὴν πεπερασμένη λογική μας δὲν φαίνεται κατορθωτὴ ἡ ἐπικοινωνία μὲ τὸ ὑπόλοιπο Σύμπαν ἢ μὲ τὴν οὐσία ποὺ τὸ πληροῖ. Σ᾿ αὐτὴ τὴν ἐ- σχατιὰ τῆς Γαλακτώδους ᾿Οδοῦ παίζεται ἕνα δράμα κεκλεισμένων τῶν θυρῶν! “Ὡς κι ὁ συγγραφέας (;) κι αὐτὸς ἀπουσιάζει! 9 ᾿Η διαφθορὰ καὶ ἡ δίψα τῆς κυριαρχίας κατέ- κλυσε τὴ ζωὴ μὲ τὴν ἀσυγκράτητη δύναμη τῆς πλημμυρίδας. Ἕνας (αν) ἱερὸς ἐξου- σιαστικὸς ἐνθουσιασμός, ὅμοιος μὲ τὸ πνεῦμα τῶν σταυροφοριῶν τοῦ 11ου αἱ,, δια- περνᾶ τοὺς πάντες. Χρῆστος Τσαγκαρίδης