ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
112ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1991
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ελληνόφωνοι στη νότια Γαλλία — ΔΑΥΛΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΔΑΥΛΟΣ/ 12, ᾿Απρίλιος 199! 6477
Πρῶτον, ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ποὺ ἀπὸ αἰῶνες κατοικοῦσαν στὶς ἀκτὲς τῆς Μαύ-
ρης Θάλασσας καὶ τῆς ᾿Αζοφικῆς. Χρονικὰ ἡ παρουσία τους ἀνάγεται στὴν
πρώτη χιλιετία π.Χ., ὅπως συμπεραίνεται ἀπὸ τὰ ἀρχαιολογικὰ εὑρήματα κατὰ
τὶς ἀνασκαφές. Δεύτερον, ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ποὺ κατοικοῦσαν στὰ παράλια τῆς
Μαύρης Θάλασσας τὴν ἐποχὴ τῶν Ρωμαίων ἀρχικὰ καὶ τῶν Βυζαντινῶν ἀργότε-
ρα. ᾿Απὸ τοὺς Ρωμαίους κράτησαν τὴν ὀνομασία Ρωμαῖοι ἢ Ρουμαῖοι ἢ καὶ
Ρούμ, ὀνομασίες οἱ ὁποῖες διατηροῦνται μέχρι σήµερα. Τρίτον, ἀπὸ τοὺς “Ελλη-
νες τῆς Κωνσταντινούπολης ποὺ κατέφυγαν στὴν «ὁμόδοξη Ρωσίω μετὰ τὴν
πτώση τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας (1453) καὶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες τοῦ Πόντου
ποὺ κατέφυγαν στὸν ἴδιο χῶρο μετὰ τὴν πτώση τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπε-
ζούντας (1461). Τέταρτον, ἀπὸ τὶς μεταναστεύσεις τῶν "Ἑλλήνων στὴ Γεωργία,
ποὺ γίνονται κατὰ περιόδους σὲ ἱστορικὲς στιγµές, ὅπως α) μὲ τὴ συμπαράσταση
τοῦ Γεωργιανοῦ τσάρου Βάχτανχ (1703-17! Ι), β) μὲ τὴ συμβολὴ τοῦ τσάρου Η-
ράκλειου Β΄ (1797), ὁ ὁποῖος παραχώρησε τὰ μεταλλεῖα ᾿Αχταλᾶ κι ᾽Αλλὰχ-
Βερντὶ στοὺς Πόντιους μεταλλωρύχους καὶ μεταλλοτεχνίτες, Υ) μὲ τὴν ὑποστή-
ριξη τῆς Αἰκατερίνης Β΄ στὰ µέσα τοῦ Ι8ου αἰῶνα στὸ μεταναστευτικὸ κῦμα τῶν
"Ἑλλήνων πρὸς τὴ Ρωσία. Πέμπτον, ἀπὸ Ἕλληνες τοῦ ᾽᾿Ανατολικοῦ Πόντου,
ποὺ κατέφυγαν στὴ Ρωσία κατὰ καὶ μετὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ (1528-
529), τοῦ Κριμαϊκοῦ (1856-[866) καὶ τοῦ Ρωσοτουρκικοῦ (1875-1878) πολέμου.
ἝἜκτον, ἀπὸ τὶς μετακινήσεις πληθυσμῶν μετὰ τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κι αὖὐ-
᾿Ελληνικὲς ἀρχαιότητες καὶ ᾿Ελληνόφώνοι στὴ νότια Γαλλία
Τὸ Κέντρο Ἔρευνας καὶ Μελέτης ᾿Ελληνισμοῦ(ΚΕΜΕ) σὲ δελτίο τύπου τῆς [0/1/9/ ποὺ
μᾶς ἀπέστειλε ἀναφέρει, ὅτι ὀργάνωσε ὀκταήμερη ἀποστολὴ στὴν Κυανή ᾽Ακτὴ καὶ στὴν
περιοχὴ τῆς Μασσαλίας πρὸς ἐπίσκεψη τῶν ἐκεῖ ᾿Ελληνικῶν ἀρχαιοτήτων. Οἱ μετασχόντες
ἐντυπωσιάστηκαν ἀπὸ τὴν ὕπαρξη πολυαρίθµων ᾽ Ελληνικῶν ἀρχαιοτήτων, ποὺ παραμένουν ἄ-
γνωστες στοὺς Νεοέλληνες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς πὼς οἱ κάτοικοι τῆς Μασσαλίας καὶ τῆς
ἐνδοχώρας αἰσθάνονται περήφανοι γιὰ τὴν ἀπώτερη Ἑλληνικὴ καταγωγή τους. Στὸ χωριὸ
Κωλιάᾶς, μάλιστα, µέχρι πρόσφατα χρησιμοποιοῦσαν, καὶ μερικοὶ ἡλίκιωμένοι ἀκόμη χρησι-
μοποιοῦν, ἀρχαιοελληνικὲς λέξεις, ὅπως π.χ. «φεῦ» ἀντὶ ἀλίμονο.
᾿Αλλὰ καὶ µέσα στὴ Μασσαλία --ἀναφέρει τὸ ΚΕΜΕ--- ἀκόμη καὶ σήµερα τὸ σύννεφο τὸ
ὀνομάζουν «νέφο», πολλὰ δὲ καταστήματα ἔχουν ᾿ Ελληνικὰ ὀνόματα. ᾿Εκτὸς ἀπὸ τὶς γνωστό-
τερες ἀρχαῖες ᾿ Ελληνικὲς ἀποικίες Μασσαλία, Νίκαια, Μόνοικον (Μονακό), ᾽Αντίπολις (᾽Α-
ντίμπ), Ἱεράπολις (᾿Ιὲρ) καὶ ᾿Ολβία ὑπῆρχαν στὴν περιοχὴ τῆς Μασσαλίας καὶ οἱ ἀποικίες
᾽Αγάθη καὶ Ρόδος, ποὺ ἔδωσε τὸ ὄνομά της στὸν ποταμὸ Ροδανό, ἐπειδὴ κτίσθηκε στὶς ἐκβο-
λές του (Ζ΄ αἱ. π.Χ.). Στὶς ὄχθες τοῦ Ροδανοῦ βαθύτερα ὑπῆρχαν οἱ ἀποικίες Ῥοδανουσία,
Λευκάτα καὶ Θηλίνη.
Στὴ Θηλίνη ἡ ἀποστολὴ τοῦ ΚΕΜΕ, ποὺ ταξίδευσε στὴν Προβηγκία ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ
᾿Ἱστορικοῦ- ᾿ Αρχαιολόγου ᾿Επ. Βρανόπουλου, ἐπισκέφθηκε τὸ χῶρο τῆς ἀνασκαφῆς, ὅπου
βρέθηκαν ᾿ Ελληνικὲς ἀποικίες, βουλευτήριο, νυμφαῖο καὶ ναοί. Στὴν ᾿Ολβία τοὺς Ἕλληνες
ἐπισκέπτες ζενάγησε ὁ διευθυντὴς τῆς ἀνασκαφῆς Γάλλος ἀρχαιολόγος Μ. Βγιπ. “Η ᾿Ολβία
93 χλμ. ἀνατολικὰ τῆς Μασσαλίας, Ελληνική πόλη τοῦ Δ΄ αἰ. π.Χ., εἶναι κτισμένη κατὰ τὸ
Ιπποδάμειο πολεοδομικὸ σύστηµα. Δύο κάθετοι κύριοι δρόμοι ἀποτελοῦν τὸ ἐπίκεντρο τῆς
πόλης καὶ μὲ βάση αὐτοὺς χαράχθησαν παράλληλα καὶ οἱ ὑπόλοιποι δρόμοι τῆς ἀποικίας, ἡ
ὁποία περιβάλλεται ἀπὸ ὀχυρὸ τεῖχος, πρόκειται δηλαδὴ γιὰ τὴν πρώτη πόλη στὴν Δυτ. Εὺ-
ρώπη, ποὺ χαράχθηκε μὲ τὸ σύστημα τῶν παραλλήλων οἰκοδομικῶν τετραγώνων.
-»