ΣΥΓΝΡΟΝΟΙ «ΔΑΡΑΚΤΗΡΕΣ) ΧΩΡῚΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ 'Ο κομματικὸς ἄνθρωπος 'Ο κομματικὸς ἄνθρωπος ἀνήκει «ψυχῇ τε καὶ σώματι» σὲ κάποιο πολιτικὸ κόμμα (ἢ ὄργάνωση), στὴ διάθεση τοῦ ὁποίου θέτει τὸν --- ἀσήμαντο ἔστω --δυ- ναμισμὸ καὶ τὶς δραστηριότητές του. 'Ο τύπος αὐτός, ποὺ εἶναι συνήθης στὴ σύγχρονη κοινωνία κι ἰδιαίτερα τὴν ὑπανάπτυκτη "Ελλαδική, εἶναι ὁ ἀντίποδας τοῦ λογικοῦ ἀνθρώπου, ποὺ κάτ᾽ ἔθος ἢ ἀνάγκην ψηφίζει ἢ ποὺ νηφάλια καὶ ᾱ- ντικειμενικὰ ἐκφράζει τὶς πολιτικές του πεποιθήσεις. ᾿ Ετοῦτος εἶναι προετοιµα- σµένος, ἐκ φύσεως θά ᾿λεγα, νὰ γίνη ὁπαδός: ἕλκεται µέσω κάποιας ἰσχυρῆς, ᾱ- προσδιόριστης δύναμης ἀπ᾽ τὸ κόμμα, ἀδιάφορο ποιό, ἕξω καὶ πέραν τοῦ ὁποίου ἡ ζωή του δὲν ἔχει νόημα. Ὃ κομματικὸς ἄνθρωπος δὲν ἀποτελεῖ δημιούργημα τῆς ἔξ-ουσίας καὶ τῶν πολιτικῶν κομμάτων, κι ἂς τοὺς ἀνήκει ὁλόψυχα. Αν δὲν ὑπῆρχαν πολιτικὰ κόμματα, ὁ τύπος µας σίγουρα θά ᾽πρεπε νὰ ἐξεύρη κάποιο ὑποκατάστατό τους, στὸ ὁποῖο νὰ ὑποταχθῆ καὶ νὰ γίνη ὄργανο. 'Ο κομματικὸς φοβᾶται τὴν ᾿Ελευ- θερία, κι ἂς ὑψώνη ἀπειλητικὰ τὴ γρονθιά του, κραυγάζοντας ἀπελευθερωτικὰ συνθήματα. Γιὰ νά ᾽μαστε δίκαιοι, ὁ τύπος μας φλέγεται ὄντως ἀπὸ ἕνα ζηρὸ αἴ- σθηµα ἀπελευθέρωσης ὄχι ὅμως ἀπ᾽ τὴν ἐξ-ουσία, τοὺς κοινωνικοὺς κατανα- γκασμοὺς ἢ τὶς ἐν γένει ἐξωτερικὲς πιέσεις, ἀλλ᾽ ἀπ᾿ τὸ βάρος «τῆς ἀβάσταχτης ἐλαφρότητας τοῦ εἶναι του», τῆς ἀνούσιας κι ἀνόητης ζωῆς του. Ἔτσι ἐξηγεῖται, θαρρῶ, πῶς ὁ ἐπαναστάτης κομμουνιστής, ὁ ῥιζοσπάστης ἐθνικιστής, ὁ προο- δευτικὸς σοσιαλιστής, ὁ ταραξίας ἀναρχικὸς κ.λπ. εἶναι οἱ πιὸ πειθαρχικοὶ ἄν- θρωποι ὄχι μόνο στὸ κόμμα ἀλλὰ γενικὰ καὶ γιατὶ τόσο πολὺ φοβοῦνται τὴ δια- γραφή τους ἀπ᾽ αὐτό. “Ὅ,τι κυρίως χαρακτηρίζει τὸν κομματικὸ ἄνθρωπο εἶναι ὅτι παραδέχεται καὶ υἱοθετεῖ ἀνεξέλεγκτα ὅλες τὶς ἀρχὲς καὶ ἐξαγγελίες τοῦ κόμματος ὡς μόνες ὀρ- θές, τὰ δὲ λόγια τοῦ ἀρχηγοῦ ὡς θέσφατα᾽ ἐρεθίζεται δὲ κι ἐξαγριώνεται ἐπικινδύ- νως, ὅταν κάποιος ἀμφισβητῆ τὶς ἀρχὲς αὐτὲς ἢ ἐκφράζη ἀρνητικὴ ἄποψη γιὰ τὸν ἀρχηγὸ καὶ τὸ κόμμα. ᾿Εννοεῖται, ὅτι ὁ κομματικὸς εἶναι ἀνεξέλεγκτος καὶ στὶς ἐκφράσεις τοὺ κι ὅτι ὁμιλεῖ σὲ ὑψηλὸ τόνο, συνοδεύοντας τὰ λεγόμενά του μ᾽ ἀνάλογες χειρονομίες... γιατὶ οὐδέποτε συζητεῖ μὲ σκοπὸ τὴν ἀναζήτηση τοῦ ὀρθοῦ λόγου καὶ τῆς ἀλήθειας, ἀλλὰ γιὰ νὰ πείση καὶ νὰ προσηλυτίση νέα μέλη στὸ κόμμα. Ποῦ μπορεῖ νὰ συναντήση κανεὶς τὸν κομματικὸ ἄνθρωπο; Μὰ παντοῦ, ἀ- σφαλῶς. Στὸ χῶρο τῆς ἐργασίας του --ἂν κι αὐτὴ ἀποτελεῖ συνήθως πάρεργον - στὰ γραφεῖα τοῦ κόμματος καὶ τοῦ βουλευτοῦ, στὸ κουρεῖο τῆς γειτονιᾶς καὶ προπαντὸς στὸ περίπτερο... Στημένος ἀπέναντι στὶς ἐφημερίδες, διαβάζει τοὺς τίτλους ἀδιάκοπα, παρακολουθῶντας συγχρόνως αὐτοὺς ποὺ ἀγοράζουν τὴν ἐ- φημερίδα τους. Δὲν ἀργεῖ ὁ τύπος μας ν᾿ ἀνοίξη συζήτηση μ᾽ αὐτούς: Ἔχοντας γνώμονα τὴν ἐφημερίδα ποὺ κρατεῖ ὁ ἄλλος, ἄνετα μαντεύει, ἂν πρόκειται γιὰ «δικό τους» ἢ γιὰ «ξένο» κι ἀνάλογα ἀνοίγει τὴ συζήτηση... 'Ἡ συζήτηση γιὰ