ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
123ΜΑΡΤΙΟΣ 1992
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Το μονοτονικό — ΔΕΦΝΕΡ, ΟΘΩΝ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
10 ΧΡΟΝΟΙ ΡΑΦΙ ΜΑ
Τὸ μονοτονικὸ
Περπατάγαμε μιὰ νύχτα στὶς ἀρχὲς τοῦ καλοκαιριοῦ στὴν [Πλάκα μὲ
τὸν φίλο µου τὸν Πιὲρ (σᾶς ἔχω μιλήσει συχνὰ γι᾿ αὐτόν). Συνήθως μὲ κα-
τέπλησσε μὲ τὶς πρωτότυπες θεωρίες του, σήµερα ὅμως ήταν ἡ σειρά µου.
Καθὼς κυττάγαµε τὶς ὄμορφες τουρίστριες, τὸν ρώτησα ἂν ἔγραφε στὸ µο-
νοτονικὸ ἢ πολυτονικά.
«Γράφω μὲ τοὺς τόνους καὶ μὲ λάθη, ὅπως μοῦ ἔμαθαν οἳ καθηγητές
µας», μοῦ ἀπάντησε.
«Κι ἐγὼ γράφω πολυτονικά», ἀποκρίθηκα. «Θεωρῶ τὸ μονοτονικὀ ἀ-
μορφωσιᾶ».
«Δὲν εἶναι ἀμορφωσιά, ἀλλὰ ἁπλοποίηση. ᾿Εγὼ δὲν θέλω νὰ κάνω τὸν
κόπο νὰ τὸ μάθω, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι γιὰ τοὺς μαθητὲς εἶναι μιὰ εὐκολία».
«Κι ὅμως δὲν εἶναι!» εἶπα ἐγώ. «Παλιὰ ξέραμε πῶς γραφότανε μιὰ λέξη
καὶ βάζαμε μηχανικᾶ τοὺς τόνους. Τώρα τὸ χέρι μένει µετέωρο γιὰ νὰ σκε-
φτεῖ, ἂν ἡ λέξη εἶναι μονοσύλλαβη, γιὰ νὰ μὴν βάλει τόνο, ἐκτὸς κι ἂν εἰ-
ναι ἐρωτηματική».
«Δὲν ξέρω ἂν οἱ μαθητὲς ποὺ τὸ ἔχουν μάθει ἀπὸ μικροὶ τὸ µονοτονικό,
δυσκολεύονται τόσο, ὅσο ἐμεῖς. Ὅμως τὸ μονοτονικὸ ἦταν μιὰ ἀπαίτηση
τῆς σύγχρονης τεχνολογίας».
Σ᾿ αὐτὸ τὸ μπανᾶλ ἐπιχείρημα ξιφούλκησα:
«Καὶ οἱ Γιαπωνέζοι ἔχουν σύγχρονη τεχνολογία καὶ μάλιστα τὴν πιὸ
προηγμένη τῆς ὑδρογείου. Ὅμως κρατᾶνε τὸ ἀλφάβητό τους, ποὺ δὲν εἶναι
κἂν δικό τους ἀλλὰ κινέζικο. Οἱ Γιαπωνέζύοι προφέρουν τὶς λέξεις διαφο-
ρετικὰ ἀπὸ τοὺς Κινέζους, ἀλλὰ τὶς γράφουν κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο. Ὄχι µό-
νο δὲν σκέφτηκαν νὰ καταργήσουν τὸ περίπλοκο ἀλφάβητό τους, ἀλλὰ δη-
µιούργησαν κι ἕνα καινούργιο, γιὰ νὰ γράφουν µόνο τὶς ξένες λέξεις».
«᾿Εγὼ δὲν εἶμαι ἐναντίον τοῦ μονοτονικοῦ, ἀλλὰ εἶμαι σίγουρα ἐνα-
ντίον τοῦ λατινικοῦ ἄλφαβήτου», τόνισε ὁ Πιέρ.
«Μὰ τὸ μονοτονικὸ ήταν ἡ ἀρχή! Ἤδη μερικοὶ γράφουν μὲ ἀτονικὸ
καὶ ἄλλοι συζητᾶνε γιὰ υἱοθέτηση τοῦ λατινικοῦ ἀλφαβήτου, πρᾶγμα ποὺ
εἶναι γελοῖο, ἀφοῦ ὅλοι ξέρουν ὅτι τὸ λατινικὸ ἄλφάβητο προῆλθε ἀπὸ τὸ
ἑλληνικό».
«Τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ ὅμως δὲν εἶχαν ἄρχικὰ τόνους καὶ πνεύματα».
«Αὐτὸ εἶναι τὸ πιὸ ἀστεῖο ἐπιχείρημα ἀπὸ ὅλα τῶν μονοτονιστῶν. Ὅ-
πως λέει ὁ ἀκαδημαϊκὸς ᾽᾿ Απόστολος Σαχίνης στὸ ἐπίμετρο τῆς ἕκτης σει-
ρᾶς τῶν ''Τετραδίων Κριτικῆς”' του: “Τὸ μονοτονικὀ θεωρήθηκε, ἀπὸ λί-
γους φανατικούς, πρόοδος” ἐνῶ στὴν οὐσία εἶναι ὀπισθοδρόμηση --
στὴν π.Χ. ἐποχὴ -- ἡ ὁποία ἐξαφανίζει δυὸ χιλιάδες χρόνια ἱστορίας καὶ
παράδοσης τῆς νεοελληνικῆς γραφῆς».
«Μιλᾶς σὰν τοὺς παλιοὺς γλωσσαμύντορες», μοῦ εἶπε ὁ Πιέρ.
«Η δημοτική ἐπικράτησε στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα, ἐνῶ τὸ μονοτονικὸ
ἐπιβλήθηκε (ἄνωθεν). Ψηφίστηκε ἀπὸ τὴ Βουλὴ στὶς τρεῖς ἡ ὥρα τὸ πρωὶ
μὲ παρόντες µόνο τριάντα βουλευτές. Αὐτὸς ὁ τρόπος προσιδιάᾶζει σὲ ὑπο-
ανάπτυκτες χῶρες, ὅπως λέει πάλι ὁ κ. Σαχίνης. “Η καθαρεύουσα παρα-
γκωνίστηκε στὴν ἐξελικτικὴ πορεία τῆς γλώσσας ἀπὸ τοὺς λογοτέχνες ποὺ