Γιὰ τὴν ἐπέτειο τῆς δολοφονίας τοῦ Καποδίστρια 'Ο Ἕλλην Κυβερνήτης Σήµερα περισσότερο ἀπὸ χάθε ἄλλη ἐποχὴ τείνει νὰ γίνη δεχτό, ὅτι ἡ ἐ- πανάσταση τοῦ 1821 ὑπῆρξε μιὰ λανθασμένη ἐθνικο-πολιτικὴ ἐπιλογή. Διότι τότε «ἰσχυρὰ ἡ ᾿Ελλᾶς δι᾽ ἐκείνης τῆς ἀπείρου δυνάμεως, διῆλθεν τέσσερις αἰῶνας διαφθορᾶς καὶ παντοίων δυστυχημάτων, γωρὶς νὰ παύση ποτὲ νὰ σχηματίζη ἔθνος... Σχηματίζουσα δὲ ἔθνος εἶχεν ἄνδρας γενναίους εἰς τὰ ὄρη της διὰ νὰ τὴν ὑπερασπίζωνται, ὁμοίως εἰς τὰς νήσους της διὰ νὰ τὴν ἀναδει- Χνύουν εἰς τὸν ἐξευγενισμένον κόσμον, καὶ πεπαιδευμένους διὰ νὰ διατηρῶσι τὰς ἀναφοράς τς μὲ τὴν παλαιὰν ἐκείνην ᾿Ελλάδα, τῆς ὁποίας τὸ πνεῦμα ἔ- φερεν τὸ φῶς τοῦ Πολιτισμοῦ καὶ τῶν ᾿Επιστημῶν εἰς τὴν Εὐρώπην», ἔλεγε ὁ Καποδίστριας, ἐνῶ σήμερα κινδυνεύει μὲ παντελῆ ἀφανισμόν. Ὃ Καποδίστριας, «μιὰ ) ) ζύγιζε ὅσο ὁλόκλ ἡ Εὐρώ ᾿ ριας, «μιὰ μορφὴ ποὺ ζύγιζε ὅσο ὁλόκληρη ἡ Εὐρώπη», ἀντι- τάχθηκε, ὡς γνωστόν, σ᾽ αὐτὴν τὴν βεβιασμένη ἐνέργεια τῆς ἐπανάστασης, τὴν ὁποία μανιωδῶς ἐπεδίωκαν κοινοὶ τυχοδιῶκτες τῶν μυστικῶν ὀργανώσε- ὧν καὶ μωροφιλόδοξοι ἀρχηγίσχοι, παρὰ τὸ ἀδιαμφισβήτητο γεγονὸς ὅτι ὁ ἴ- διος εἶχε θέσει τὰ ἀπαρασάλευτα θεμέλια τῆς ἀνάστασης τοῦ Γένους μὲ τὴ δημιουργία τῆς «Φιλομούσου ᾿Εταιρείας» ἐν Βιέννῃ, μὲ τοὺς ἄφθονους πό- ρους τῆς ὁποίας «προικοδοτοῦσε» ἀδιάκοπα τὴν «Φιλικὴ Εταιρεία». Αντιτάχθηκε δὲ στὴν ἐπανάσταση, διότι πίστευε ἀταλάντευτα ὅτι ἔπρεπε πρῶτα νὰ μορφωθοῦν οἱ ἕλληνες κι ἔπειτα νὰ ἱδρυθῆ ἑλληνικὸν χράτος... Ὥ, “Ἐλλ » (λ . - “ “᾿ τ ἐλ θ ΄ " . / 3 6 ο” ἢ ᾿ ᾿ «Ως 1ην ὀφείλω νὰ σᾶς πῶ ὅτι ἡ ἐλευθερία, τὴν ὁποία ἐπιθυμῶ, εἶν᾽ ἐ- χείνγ ποὺ θ᾽ ἀποκτήσουν οἱ Ἕλληνες μὲ τὶς δικές τους δυνάμεις, ἀφοῦ πρῶτα μορφωθοῦν καὶ προοδεύσουν, ὥστε νὰ μποροῦν νὰ σταθοῦν ἀντάξια ἔναντι τῶν ἄλλων εὐρωπαϊκῶν ἐθνῶν», ἀπάντησε στοὺς Μαυροχορδᾶτο καὶ Παντα- ζόπουλο, οἱ ὁποῖοι τοῦ πρότειναν τὴν ἡγεσία τῆς ἐπαναστάσεως. Ὅμως ὁ Μαυροκορδᾶτος κι οἱ ὅμοιοί του λογοκράτες, διψασµένοι γιὰ δύ- Ν / 5 ᾿ Ν Ν Ν » / / νὰ « , ΕΣ ναμὴ καὶ δόξα, ἐβιάζοντο μαζὶ μὲ τὴν «᾿Ϊντέλλιτζενς Σέρβις», τῆς ὁποίας ἐ- κτελοῦσαν ἐντολές. ᾿Εβιάζοντο «ν᾿ ἀντωκαταστήσουν τὸ τούρκικο σαρίκι μὲ τὸ εὐρωπαϊκὸ καπέλο», καθὼς ἔλεγε ὁ κυβερνήτης, καὶ νὰ καταλάβουν τὰ ἀ- ξιώματα ποὺ ὀνειρεύοντο. κκ κ