ΑΝΝΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ «Κατὰ Ελλήνων») (ΣΧΟΛΑΡΙΟΣ, ΠΛΗΘΩΝ, ΙΟΥΒΕΝΑΛΙΟΣ, ΤΣΙΔΩΡΟΣ) 'Ο "Ελληνισμὸς στὴν μακραίωνη βυζαντινὴ περίοδο ἦλθε σὲ σύγκρουση μὲ τὴν ἐκχριστιανισθεῖσα ρωμαϊκὴ ἰδέα καὶ παράδοση, κύριοι φορεῖς τῆς ὁποίας ὑπῆρξαν οἱ πρῶτοι Βυζαντινοὶ αὐτοκράτορες καὶ ἡ ἐπίσημη ᾿Εκκλησία. Ἢ σύγχρουση αὐτή, ποὺ ὑπῆρξε σκληρὴ καὶ διαρκής, δυστυχῶς θὰ λάβει τέλος μόνον ὅταν ἡ Βασιλεύουσα μὲ τὸν τελευταῖο Αὐτοχράτορά της θὰ πέσουν στοὺς ᾿Οθωμανοὺς Τούρκους. ᾿Αποτέλεσμα χι αὐτὸ κατὰ μεγάλο μέρος τῆς χωρὶς νόημα θρησχευτικῆς ἐχθρότητας τῶν φανατικῶν χριστιανῶν ἐναντίον τῶν "Ελλήνων καὶ τοῦ ᾿Ελληνικοῦ Πολιτισμοῦ. 'Ο Μ. Κωνσταντῖνος κράτησε στάση κάποιας ἐλάχιστης ἀνοχῆς ἔναντι τοῦ “Ἑλληνισμοῦ, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς μετέπειτα αὐτοκράτορες. 'Ο ἱσπανικῆς καταγωγῆς Οεοδόσιος ἄρχισε ἐξοντωτικὸ διωγμὸ κατὰ τοῦ θρησχευτικοῦ βίου τῶν "Ελλήνων, ἀλλὰ καὶ ὁ ρωμαῖος ᾿Ιουστινιανὸς ἀπαγόρευσε τὴ διδα- σχαλία τῆς φιλοσοφίας, ὡς συνυφασμένης μὲ τὴν ἀρχαία "Ελλάδα καὶ τὶς φι- λελεύθερες ἰδέες της. ᾿Απὸ τὸν 6ο αἰῶνα ἡ λέξη «Ελλάς» καὶ τὰ παράγωγά της προχκαλοῦν ἆ- ποστροφὴ στὸν βυζαντινὸ αὐταρχισμό, ἰδιαίτερα μάλιστα στὴν ᾿Ενκλησία, ποὺ κατὰ τὸν ἱστοριχὸ Γρηγορόβιο «δὲν περιωρίσθγ θεωροῦσα τοὺς θεοὺς τῶν Ελλήνων πλάσματα τῆς φαντασίας ἑστερημένα ὑπάρξεως, ἀλλὰ ἀντελήφθη αὐτῶν ὡς κακῶν δαιμόνων, ὡς τῶν διαβολικῶν ἐχθρῶν τοῦ Χριστιανισμοῦ. Δγμιουργοὲ δὲ καὶ ἀπόστολοι τῆς εἰδωλολατρίας ἦσαν αὐτοὶ οἱ Έλληνες». Οἱ Ἕλληνες, ποὺ δὲν τολμοῦσαν νὰ χρησιμοποιήσουν τὸ πανάρχαιο ὄνομά τους καὶ αὐτοαπεχαλοῦντο «Βωμαῖοι». Εἶναι ἐκπληχτικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι Ἡ ἐμμονὴ ἐκ μέρους τῶν ρωμαϊζόντων λαϊκῶν καὶ κληρικῶν στὰ περὶ τοῦ «εἰδωλολατρικοῦ» "Ελληνισμοῦ καὶ τοῦ κινδύνου, ποὺ δῆθεν αὐτὸς ἐγχυμονοῦσε γιὰ τὴν ᾿Ορθοδοξία, κράτησε ὡς τὶς παραμονὲς τῆς πτώσης στοὺς Τούρκους. Ὅταν δηλαδὴ ὅλοι -- πνευματικὴ καὶ ἐκχλησιαστικὴ ἡγεσία --- ἔπρεπε νὰ ἑτοιμάζονται γιὰ τὴ μεγάλη μάχη. Κι ὅμως, ἐχθρὸς ταν ὁ ᾿ Ελληνισμὸς κι ὅσοι πνευματικοὶ ἄνδρες παρέμειναν πιστοὶ στὶς ἀρχὲς καὶ τὶς ἰδέες του, ὅσοι ἀγωνιοῦσαν γιὰ τὸ μέλλον τοῦ "Ε- θνους καὶ προέτρεπαν τὸν Αὐτοχράτορα σὲ μέτρα ριζικά, γιὰ τὴ σωτηρία ἔ- στω καὶ τὴν ἔσχατη αὐτὴ στιγμή. ᾿Εναντίον αὐτῶν κηρύχθηκε ὁ πόλεμος. Τὸ μῖσος τοῦ Σχολάριου γιὰ τὸν Πλήθωνα Ὃ “Ελληνισμὸς τὴν περίοδο αὐτὴ εἶχε νὰ ἐπιδείξει ἄνδρες μὲ πλήρη ἐθνικὴ συνείδηση, τῶν ὁποίων ἡγετικὲς μορφές, πλὴν βεβαίως τοῦ Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, ὑπῆρξαν ὁ Γ. Γεμιστὸς Πλήθων καὶ ὁ Βησσαρίων. 'Ο νεοπλα- τωνικὸς φιλόσόφος Πλήθων ἀλλὰ καὶ ἄλλοι "Ἐλληνες λόγιοι στὸ πρόσωπο τῶν Τούρκων βλέπουν τοὺς Πέρσες καὶ στὸν ἀγῶνα ἐναντίον τους βλέπουν ----σ-