ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
142ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1993
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο ομφαλός-κέντρον της Γης του Μαντείου των Δελφών — ΔΑΚΟΓΛΟΥ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΙΠΠΠΟΚΡΑΤΗΣΠ.ΔΑΚΟΓΛΟΥ
Ὃ ὀμφαλὸς - κέντρον τῆς Γῆς
τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν
Στὴν κρύπτη τοῦ Μαντείου τῶν Δελφῶν ἡ ὑπῇ θχε ἕνας πέτρινος «ὀμφαλός», τοῦ ὁποίου
ἡ παράπλευρος ἐπιφάνεια ἦτο διακεχοσµη μένη μ᾽ ἕνα ἀνάγλυφο πλέγμα -- δίκτυο καὶ ὁ
ὁποῖος σὲ κάποιο σημεῖο φέρει μίαν Ἑλληνικὴν λέξιν μὲ τρία ψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ
᾿Αλφαδήτου, τὰ Γ.Α, Σ. Ὃ «ὀμφαλὸς» ἀνευρέθη καὶ φυλάσσεται στὸ Μουσεῖο τῶν Δελ-
φῶν. Κατὰ τὴν παράδοσιν τὸ ἀντιχείμενον αὐτὸ ἐθεωρεῖτο ἱερὸν καὶ παρίστανε τὴν συ-
σχέτισιν τῆς θέσεως τοῦ Μαντείου μὲ τὸν ᾿Ομφαλὸ καὶ τὸ Κέντρο τῆς Γῆς. "Ασχετα μὲ τὸ
τί διέσωσε ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ παράδοσις; καὶ ἄσχετα μὲ τὶς διάφορες παλαιὲς καὶ νέες
ἑρμηνεῖεςΣ, ποὺ κατὰ καιροὺς ἐμφανίσθηκαν γιὰ τὴν αἰτιολόγησι τῆς θέσεως ὡς Ὄμφα-
λοῦ καὶ Κέντρου τῆς Γῆς καὶ ὕστερα ἀπὸ νεώτερες ἀποχρυπτογραφήσεις καὶ ἀποκαλύ-
ψεις, ποὺ εἶδαν τὸ φῶς τῆς δη µοσιότητος κυρίως στὸν Ἑλληνικὸ ᾿χῶρο, ἔπιση μαίνονται
τὰ κατωτέρω ἐνδεικτικὰά καὶ πολὺ χαραχτη θιστικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δίδουν μιὰ ἄλλη
ἐχδοχή, μιὰ ἄλλη λογική, πρακτικὴ καὶ πολὺ ἰ ἱκανοποιητιχὴ ἑρμηνεία τοῦ τὶ ἀκριθῶς ἡ το
ὁ πέτρινος ὀμφαλὸς τοῦ Μαντείου καὶ γιατί τὸ Μαντεῖον τῶν Δελφῶν ἐθεωρεῖτο ὅτι ήτο
ὁ Ὀμφαλὸς τῆς Γῆς καὶ τὸ Κέντρον αὐτῆς.
Ἡ κυρία σημασία τῆς λέξεως ὀμφαλὸς ἐντοπίζεται στὴν ἀνατομία καὶ φυσιολογία τοῦ
ἀνθρώπου ἢ ἄλλων ὀργανισμῶν, σὰν ἕνα τμῆμα (κέντρον) τῆς κοιλίας τοῦ ἐμθρύου, διὰ
τοῦ ὁποίου, πρὸ τῆς γεννήσεως του, διήρχοντο τὰ ὄργανα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπικοινωνοῦσε μὲ
τὴν μη τέρα του («ὀμφάλιος λῶρορ»). Ἡ ἀχριθῆς δὲ θέσις τοῦ ἀνθρωπίνου ὀμφαλοῦ σὲ σχέ-
σι μὲ τὸ ὕψος του δὲν κεῖται εἰς τὸ μέσον, ἀλλὰ θρίσκεται σὲ ἀναλογία χρυσῆς τὸμῆς. Γιὰ
νὰ ὀνομάσουν λοιπὸν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες καὶ νὰ χαρακτηρίσουν τὸ Μαντεῖον τῶν Δελ-
ὧν « ᾿Ομφαλὸν τῆς Γῆς», θὰ πρέπει νὰ διεῖδαν ὅτι καὶ ἡ συμπεριφορά τοῦ Μαντείου θὰ
Πτο σχετικἀ ὁμοία μὲ τὴν θιολογικὴ συμπεριφορὰ τοῦ ὀμφαλοῦ τοῦ ἀνθρώπου.
Πράγματι τὸ Μαντεῖον τῶν Δελφῶν ἐκπληροῦσε τὸν προορισμό του μὲ τὴν αὐτὴν δια-
δικασἰανὀ, μεταφορικἀ ἐξεταξομένην, τοῦ ἀνθρωπίνου ὀμφαλοῦ, διότι τὰ ἔμψυχα µέρη τῆς
Γῆς, τὰ «παιδιά» της, οἱ ἄνθρωποι, ἐπικοινωνοῦσαν καὶ ἐτρέφοντο πνευματικὰ ἀπὸ τὴν
µεγάλη μητέρα τους, τὴν Θείαν Δημιουργίαν καὶ τοὺς θεϊκοὺς χρησμούς της διὰ μέσου
τοῦ Μαντείου, ὅπως ἀκριθῶς γίνεται καὶ στὰ ἔμόρυα, ποὺ τρέφονται καὶ ἐπικοινωνοῦν
μὲ τὴν μητέρα τους µέσω τοῦ ὀμφαλοῦ των. ᾿Απ’ αὐτῆς λοιπὸν τῆς ἀπόψεως ὀρθῶς οἱ
ἀρχαῖοι Ἕλληνες ὀνοματολόγοι συσχετίζοντας τὶς ἄνω δύο ὅμοιες διαδικασίες ἀπεχάλε-
σαν τὸ Μαντεῖον «Ὀμφαλὸν τῆς Γῆς». ᾿Αλλὰ καὶ κάθε Μαντεῖον θὰ ἔπρεπε νὰ χαρακτη-
ρἰζεται ὡς ὀμφαλὸς τῆς Γῆς, πρᾶγμα ποὺ κατὰ κάποιο τρόπον ἐπιθεθαιοῦται, ὅπως τὸ Μα-
ντεῖον τῆς Κλάρου, στὸ ἄδυτο τοῦ ὁποίου μάλιστα ἀνακαλύφθηχε καὶ σχετικὸς ὀμφαλὸς
ἢ ὁ «Ὀμφαλὸς τῶν Κελτῶν» (θλέπε σχετικὲς φωτογραφίες).
Ἢ παράδοσις λοιπὸν χαρακτηρίζει τὸ Μαντεῖον τῶν Δελφῶν καὶ ὡς κέντρον ἢ μέσον
τῆς Γῆς. Λαμθανομένου ὅμως ὑπ᾽ ὄψιν ὅτι ὁ ὀμφαλὸς δὲν εὑρίσκεται στὸ κέντρον ἢ μέσον
τοῦ ἀνατομικοῦ ὕψους τοῦ ἀνθρώπου καὶ κατ’ ἀκολουθίαν, κατὰ μεταφοράν, στὸ κέντρον
τῆς Γῆς, ἕπεται ὅτι θὰ συνέθαινε συγχρόνως καὶ κάτι ἄλλο πολὺ ἰδιαίτερον καὶ χαρα-
χτηριστικόν, ποὺ θὰ ἐδικαιολόγει τὴν ὀνομασίαν ἢ τὸν χαραχτηρισμόν του ὡς Κέντρου
τῆς Γῆς. Στὸν ἐ ἐντοπισμὸ αὐτῆς τῆς ἰδιαιτερότη τας, ποὺ δικαιολογεῖ τὸν χαρακτηρισμὸν
τοῦ ᾿Ομφαλοῦ σὰν κέντρου τῆς Γῆς, ἔρχονται νὰ θοηθήσουν οἱ νεώτερες ἀνακαλύψεις, ἀπο-
χαλύψεις καὶ ἀποχρυπτογραφήσεις, ποὺ εἶδαν τὰ τελευταῖα χρόνια τὸ φῶς τῆς δημοσιό-
τητος, σὲ συνδυασμὸ πάντοτε μὲ τὴν ἑρμηνεία τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν κειμένων. Συγκε-