ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΟΥΤΟΥΛΑΣ Ὃ προκατακλυσμιαῖος οἰκουμενικὸς πολιτισμὸς τῶν Διογενῶν “Ελλήνων Α. Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Τὴν ἀρχαιοελληνικὴ ἱ ἱστοριχὴ συνείδη ση διέκρινε μιὰ συνέχεια. καὶ συνέπεια θαθιὰ ριδωμέ- νη. ποὺ σήμερα μὲ τὸ πέρασμα δεκάδων αἰώνων ἡ ἔπιστη μονικὴ ἔρευνα τὴν ἀνασυνθέτει ἐπί- πονα χι ὄχι πάντα μὲ ἀσφάλεια. Γιὰ τὸν ἀρχαῖο Ἕλληνα τὸ παρελθὸν ἦταν συνιστῶσα καθο- θιστικὴ τοῦ παρόντος του καὶ ἀποφασιστικὴ γιὰ τὸ μέλλον. "Όλοι οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἀπὸ τὰ πανάρχαια προϊστορικὰ χρόνια μέχρι τὴν πρωτοδυζαντινὴ περίοδο (ποὺ ἐ ἐπικράτησε ὁ Χρι- στιανισμὸς) θεωροῦσαν τοὺς ἑαυτούς τους ἀπογόνους ὄχι μόνον τῶν ἡρώων τῆς Μινωϊκῆς καὶ Μυκηναϊκῆς ἐποχῆς ἀλλὰ καὶ τῶν Διογενῶν «θεῶν», ποὺ ἔζησαν στὴ Γῆ πρὶν τοὺς κατακχλυ- σμοὺς καὶ ἀπετέλεσαν τοὺς γενάρχες τους. Μάλιστα δὲ κάθε ἑλληνικὴ πόλη, κάθε ἑλληνικὸ φῦλο. ἀκόμα καὶ κάθε ἀριστοχρατικὴ οἰκογένεια ἀνῆγε τὴν καταγωγή της σὲ κάποιον «θεϊκὸ» πρόγονο. Ὅλοι οἱ ἔχοντες κοινὸ πρόγονο, κάποιον «θεὸ» ἢ «ἡμίθεο», συγχεντρώνονταν γύρω ἀπὸ τὴν χοινὴ ἑστία, ἀνάπνεαν τὸν ἴδιο καπνὸ ἀπὸ τὸν δωμὸ (ὁμόκαπνοι) καὶ ἐθεωροῦντο συγ- γενεῖς (κασίσγνητοι). Αὐτοὶ ἀποτελοῦσαν τὸ «γένος». (Πολλὰ γένη ἀποτελοῦσαν τὶς φατρίες καὶ πολλὲς φατρίες μαζὶ τὶς φυλές. 'Ο συνασπισμὸς τῶν φυλῶν δημιούργησε τὶς πόλεις. Βλ. ᾿Αριστοτέλους, Πολιτικἀ Α, 2 καὶ συξίανε ΟΙοίΖ, Η ᾿Ελληνικὴ Πόλις, Μ.Ι.Ε.Τ..᾿ Αθῆναι 1981, σ. 15-17), Τὸ πανάρχαιο αὐτὸ ἔθος τῆς ἀναγωγῆς τῶν γενῶν σὲ κάποιον προχατακλυσμιαῖο «θεϊκὸ» πρόγονο διατηρή θηχε ὡς ἑλληνικὸ εἰδικὸ χαρακτηφ ριστικὸ χαὶ στὶς ἀποιλίες, ὅποτε χαὶ ὅσο μα- χρυὰ αὐτὲς κι ἂν ἱδρύθησαν. «Οἱ νέοι ἄποικοι ἦταν ὀργανωμένοι σὲ γένη καὶ τὰ μέλη τους ἀπέδιδαν τὴν κοινὴ καταγωγή τους σ᾽ ἕναν ἥρωα ἢ σὲ κάποιον θεὸ» (Βοϊδίοτά-Κοῦίηδοη, ᾽Αρχαία Ελληνική “Ιστορία, Μ.1..Τ.. ᾿Αθῆναι 1985, σ. 59). Ἔτσι ---καὶ ἀναφέρουμε ὡς παρα- δείγματα κάποιες μεγάλες" Ελλη νιχὲς πόλεις--- τὸ "Αργος εἰλκε τὴν προέλευσή του ἀπὸ τὸν Ἵνα- χο (ποὺ ἔδωσε τὸ ὄνομά του στὸν ὁμώνυμο ποταμὸ) γυιὸ τοῦ οχεανοῦ χαὶ τῆς Τη θύος, ποὺ ἔζη- σε μιὰ γενιὰ πρὶν τὸν Κατακλυσμὸ τοῦ Ὠγύγου, οἱ Μυκῆνες ἀνῆγαν τὴν ἵδρυσή τους στὸν Περσέα ἀπὸ τὴν Σέριφο, ἡ ᾿Αθήνα πάντα ὑπερηφανευόταν γιὰ τὸν πρῶτο τῆς θασιλιᾶ τὸν Ὥγυγο, ποὺ ἔζησε ἀρκετοὺς αἰῶνες πρὶν τὸν Καταχλυσμὸ τοῦ Δευκαλίωνος, ἡ Σπάρτη ἀνῆγε τὴν ἵδρυσή της στὸν Λέλεγα γυιὸ τοῦ Ποσειδῶνα Ἡ. λπ. "Αν εἴχαμε τὴ δυνατότητα νὰ συνομιλούσαμε μὲ κάποιον ἀρχαῖο Ἕλληνα, ἄσχετα ἂν ἦταν μορφωμένος ἢ ἀπαίδευτος, γνωστὸς ἢ ἄση μος, πλούσιος ἢ φτωχός, θὰ μᾶς ἐξέπληττε ἡ ζῶσα ἱστορική του συνείδηση, κατὰ τὴν ὁποία ὡς «σήμερα» θὰ ἐθεωρεῖτο ἡ ἡ πρώτη χιλιετία π.Χ. (ἡ «Ἐποχὴ τοῦ Σιδή ρου» κατὰ τοὺς σύγχρονους ἱστορικούς), ἐνῶ τὸ «χθὲς» ήταν ἡ περίλαµπρη Κρητο- Μυκηναϊκὴ ἐ ἐποχὴ τῶν Ἡρώων (ἡ «Ἐποχὴ τοῦ Χαλκοῦ», κατὰ τοὺς ἱστορικοὺς) καὶ τὸ «προχθὲς» ἡ πιὸ λαμπρὴ περίοδος τῆς ἀρχαιοελληνικῆς παράδοσης, ἡ προχατακλυσµιαία ἐποχὴ τῶν Διογενῶν, τῶν «θεῶν» καὶ τῶν «τιτάνων». ὅπως τὴν περιγράφουν οἱ ἀρχαῖοι συγ- γραφεῖς, ἡ «Θεογονία», ὁ Ἡσίοδος, ὁ Ὅμηρος, ὁ Πλάτων, ὁ ᾿Απολλόδωρος, ὁ ὁ Διόδωρος Σι- χελιώτης χιλπ. Τὸ «σή μερα» τῆς ἀρχαιοελληνικῆς ἱ ἱστορικῆς συνείδησης, τὸ «σιδή ρεον γένος» τοῦ Ἡσιόδου, σφραγίστηκε ἀπὸ τοὺς Μηδικοὺς Πολέμους, τὸν Σωκράτη καὶ τὸν Πλάτωνα, τὸν Πελοποννησιακό Πόλεμο. τὸν Μέγα Αλέξανδρο" τὸ «χθές», τὸ «γένος τῶν ἡρώων» ἢ κατ᾽ ἄλλους τὸ «χάλκειον γένος». (Σηµείωση: Ὃ Ἡσίοδος στὸ ἔπος «Ἔργα καὶ ᾿Ημέραι», 109-201, ἀντιδιαστέλλει τὸ «χάλκειον» ἀπὸ τὸ «ἡρωϊχὸν» γένος), τὸ γένος τῶν ἡρώων λοιπὸν μὲ τὰ «χάλ- χεα τεύχεα» σφραγίστηκε ἀπὸ τὸν Τρωϊκὸ Πόλεμο, τὰ ἔπη τοῦ Θηδαϊκοῦ Κύκλου, τὴν Αργο- ναυτικὴ Ἐκστρατεία, τὴν θαλασσοχρατορία τοῦ Μίνωα, τοὺς ἄθλους τοῦ Ἡραλλῆ καὶ τοῦ Θη- σέα᾽ τὸ «προχθές» τοῦ γένους τῶν «θεῶν» καὶ τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἀποτελοῦσαν τὸ «χρύσεον» καὶ «ἀργύρεον» γένος κατὰ τὸν Ἡσίοδο, σημαδεύτηχε ἀπὸ δύο μεγάλες καταστροφές, τοὺς