ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΜΙΠΙΑΝΗΣ Ἢ ἀρχαία Ἑλληνικη στρατιωτική τακτική ἐφαρμόξεται ἕως σήµερα Γνωρίζουν σχεδὸν ἅπαντες, ὅτι π.χ. ὁ Μιλτιάδης εἰς τὴν ἐν Μαραθῶνι μάχην ἐνίκησεν τοὺς κατὰ 4 1/2 φορὰς περισσοτέρους εἰς ἀριθμὸν Πέρσας, ἀναφέροντες, καὶ ὀρθῶς. ὅτι αἱ ψυχικαὶ δυνάμεις καὶ ἡ φιλοπατρία τῶν Ἑλλήνων ἤσαν ὑπέρτεραι τῶν Περσῶν, μὴ ἐξετάζοντες ὅμως ἐξ ἐπόψεως στρατιωτικῆς ταχτικῆς τί συνέθη ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅτι εἰς τὴν μάχην αὐτὴν τὸ πρῶτον εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπό- τητος ἐτέθησαν αἱ θάσεις τῆς στρατιωτικῆς ταχτικῆς. Οὕτω σήμερον παρ᾽ οὐδενὸς ἀμφι- σδητεῖται. τοῦτο μὲν ὅτι οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες στρατηγοὶ ἔθεσαν τὰς θάσεις τῆς στρατιῶ- τικῆς τακτικῆς, τοῦτο δὲ ὅτι ἅπαντες οἱ μετέπειτα μέχρι σήμερον ἀναδειχθέντες μεγάλοι στρατηγοί, π.χ. ᾿Αννίδας, Ναπολέων, Λούντεντορφ, Σλίφεν κιλπ., ὑπῆρξαν θαθεῖς μελε- τηταὶ τῶν μαχῶν τῶν μεγάλων Ελλήνων στρατηγῶν τῆς ἀρχαιότητος, ἀρυσθέντες ἐξ αὐτῶν τὰς δάσεις τῆς στρατιωτικῆς ταχτικῆς, τὰς ὁποίας ἐφήρμοσαν καὶ ἐτελειοποίησαν ἐπὶ τῶν πεδίων τῶν μαχῶν. νοι ἐμάχοντο ἀλλήλους καὶ συνήθως, ἐὰν δὲν συνέ- θαινεν ἐξαιρετικῶς σπάνιόν τι γεγονός, ὁ ἔχων ὑπερ- τέρας δυνάμεις εἰς ἀριθμὸν ἢ ἱκανῶς ὑπερτέρας εἰς ποιότητα ἐκπαιδεύσεως καὶ ὁπλισμοῦ ἐπεχράτει τοῦ ἀντιπάλου. Πρῶτοι λοιπὸν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες στρατηγοὶ ἐγκατέλειψαν τὴν κλασσικὴν ὁμοιόμορφον φάλαγγα τοῦ ὀρθογωνίου τετραπλεύρου καὶ ἐφήρμοσαν πα- ρατάξεις πλη ρούσας θασικὰς ἀρχὰς τῆς τακτικῆς, ἰσχυούσας μέχρι σήμερον. Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ὅτι, ὅταν λέγωμεν στρατιωτικὴν τακτικήν, ἐννοοῦμε τὸν τρόπον χρησιμοποιήσεως τῶν μονάδων κατὰ τὴν μάχην ἤτοι συγχρότησιν, διάταξιν καὶ ἑλιγμὸν ὡς πρὸς ἀλλήλας καὶ ὡς πρὸς τὸν ἐχθρὸν πρὸς πλήρη ἐχμετάλλευσιν τῶν δυνατοτήτων των. Αἱ θασικαὶ ἀρχαὶ τῆς στρατιωτικῆς τακτικῆς, τὰς ὁποίας οὗτοι τὸ πρῶτον εἰσήγαγον εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν καὶ ἠδυνή θησαν νὰ ἐπιτύχουν περιφανεῖς νίκας ἔναντι ἐκπληχτικῶς ὑπερτέ- ρων ἀντιπάλων, ἤσαν: α. Ἑλιγμός. Οὗτος ἐκφράζεται ὡς ἡ διὰ καταλλήλων κινήσεων καὶ ἐνεργειῶν συγκέ- ντρωσις τῶν δυνάμεων ἐν χώρῳ καὶ χρόνῳ, ὥστε νὰ εὑρεθοῦν εἰς πλεονεκχτικὴν ἔναντι τοῦ ἀντιπάλου θέσιν. 6. Οἰκονομία δυνάμεων. Αὕτη ἐκφράζεται ὡς ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἐλαχίστων δυνατῶν δυνάμεων πρὸς ἀπασχόλησιν τοῦ ἀντιπάλου εἰς σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιζητεῖται τὸ ἀπο- φασιστικὸν ἀποτέλεσμα. γ. Συγκέντρωσις. Αὕτη ἐκφράζεται ὡς ἡ ἐπιτρεπομένη χρησιμοποίησις τῶν μεγίστων εἰς ὄγκον καὶ ποιότητα δυνάμεων εἰς τὸ ἀποφασιστικὸν σημεῖον καὶ χρόνον. ὃ. Αἰφνιδιασμός. Οὗτος ἐκφράζεται ὡς ἡ προσδολὴ τοῦ ἐχθροῦ ἐν τόπῳ καὶ χρόνῳ μὴ ἀναμενομένῳ ἢ ὑπὸ μὴ ἀναμενομένων δυνάμεων. ΓΕΝΙΚΑ. Ἐξ ὅσων εἶναι γνωστὰ ἐκ τῆς ἀρχαίας Ἑλλη- νικῆς ἱστορίας (διότι περὶ ξένων ἀρχαίων ἱστοριῶν οὐδεὶς λόγος ἠμπορεῖ νὰ γίνεται, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν πληροφορίαι) μέχρι τῆς ἐν Μαραθῶνι μάχης κατὰ τῶν Περσῶν τὸ 490 π.Χ. ἅπαντες οἱ στρατοὶ κατὰ τὰς μάχας ἐσυνήθιζον νὰ τάσσωνται εἰς ζυγοὺς ἀποτελοῦντας ὀρθογώνια τετράπλευρα (Σχ. 1) καὶ ἀντιπαρατιθέμε- ον