"Εθδνος καί Οἰκουμε- νικότητα Ε ἴναι γνωστόν, ὅτι ὅταν ὁ συγγε- νὴς τοῦ ᾿Αρχιμήδη, τύραννος τῶν Συρακουσῶν Ἱέρων, τοῦ ζητοῦ- σε νὰ ἐφαρμόση στὴν πολεμικὴ θιο- μηχανία τοὺς νόμους τῆς Μηχανι- κῆς ποὺ εἶχε ἀνακαλύψει, γιὰ τὴν κατασκευὴ ἐπαναστατικῶν γιὰ τὴν ἐ- τιοχὴ ἐκείνη ὅπλων, μὲ σκοπὸ τὴν ἐκ- στρατεία τῶν. Συρακουσίων ἐναντίον τῆς Ρώμης καὶ τὴν κατάληψή της, ὁ μεγάλος μηχανικὸς ἀρνιόταν σταθε- ρά. Σύμφωνα μὲ τὴν γραπτὴ παρά- δοση, (1), ἡ ἄρνηση τοῦ ᾿Αρχιμήδη ὦ: φειλόταν στὴν περιφρὀνησή του. γιὰ κάθε τι τὸ ὑλιστικὸ καὶ τὸ πρακτικὸ καὶ στὴν προτίμησή του πρὸς τὴν κα- θαρὴ σκέψη καὶ τὴν θεωρία τῆς Ἐ- πιστήµης -- προτίμηση ποὺ ἦταν, ἄλ- λωστε, γνώρισμα ὅλων τῶν μεγάλων τοῦ κλασικοῦ Ἑλληνικοῦ Πνεύματος -- σὲ σημεῖο ποὺ νὰ θεωρῆ τέτοιες κατασκευὲς σὰν θάναυσες, πράξεις ποὺ νοθεύουν τὴν ἀπόλυτη ἀλήθεια τοῦ φυσικοῦ νόµου καὶ νὰ τὶς χαρα- κτηρίζη «στρατιώτιδες τέχνες». Ἢ ἵ- στορικἠ αὐτὴ ἑρμηνεία τῆς ἀρνητικῆς στάσεως τοῦ ᾿Αρχιμήδη στὸ θέµα τοῦ πολέμου κατὰ τῆς Ρώμης δὸν: εὐστα- θεῖ, ἀνατρέπεται ἀπὸ τὴν περαιτέρω συμπεριφορὰ τοῦ μεγάλου µαθηµαπι; κοῦ καὶ μηχανικοῦ. "Οταν, χρόνια ἀργότερα, οἱ Ρωμαῖοι ἐπετέθησαν ἐ- ναντίον τῶν Συρακουσῶν καὶ τὶς πο- λιόρκησαν, ὁ γέρος πιὰ καὶ ἄρρω- στος σοφὸς ἀνέλαθε μὲ νεανικὸ ζῆ- Τοῦ ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΙΚΑΙΟΥ λο τὴν τεχνικὴ διεύθυνση τῆς ἅμυ- νας τῆς πατρίδας του, κατασκεύασις πλῆθος καταπληκτικῶν. μηχανῶν καὶ συνέτριψε (2) στὰ χρόνια τῆς πολι- ορκίας ὅλες τὶς ἐπιθέσεις τοῦ ρωμοῖ- κοῦ στρατοῦ καὶ στόλου μὲ τὶς ἐ- φαρμογὲς τῆς Μηχανικῆς του καὶ τῆς Ὀπτικῆς του (κάτοπτρα), Γιατὶ ἕνα πνεῦμα σὰν τοῦ ᾿Αρχι- (1) Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι», (Μάρκρλος). (2) Ὃ Πλούταρχος γράφει, ὅτι «ὁ ᾿Αρχιμήδης εἶχε κάνει τέτοια ἀμυντικὴ προετοι- µασία µέσα στὴν πόλη, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἄμυνα κατὰ τῶν ἐπιτιθόμενων ἀπὸ τὴ θάλασσα, ὥστε οἱ ἀμυνόμενοι νὰ μὴν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπασχολοῦνται γιὰ τὸ τί πρέπει νὰ κάνουν, ἀλλὰ γιὰ κάθε ἐνέργεια τῶν ἐχθρῶν νὰ ὑπάρχη ἕτοιμη ἀπάντηση». Περιγράφονται λεπτομερῶς δεκάδες τύποι μηχανῶν μὲ τὶς ὁποῖνα ὁ ᾿Αρχιμήδης κατέατρεφε καὶ διέλυε τὰ ιπολιορκητικὰ μέσα καὶ ἔργα τῶν Ρω- µαίων ἢ ἅρπαζε καὶ καταθύθιζε τὰ ζεύγματα τῶν τριήρεων (σαμθῦκες).