ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΣΠΙΩΤΗΣ Ἢ ἀρχαία Ἑλληνικὴ Μουσικἡὴ Ἢ Μουσική, ὅπως καὶ ὁ Λόγος, ἔχουν τὴν ἀρχὴν ἀπροσδιόριστον. Χάνονται εἰς τὰ θάθη τῶν χιλιετιῶν. Ἡ φύσις μὲ τὸν ἄνεμον, τὸ άσμα Ἰ τῶν πτηνῶν, τὸν θροῦν τῶν φύλλων ἔδωχεν εἰς τὸν ἄνθρωπον τὴν ἰδέαν τοῦ ἤχου. ᾿Ασφαλὲς εἶναι, ὅτι τὸ πρῶτον μουσικὸν ὄργανον ἦτο ἡ φωνὴ τοῦ ἀνθρώπου. Σή μερον μὲ τὴν λέξιν μουσικὴ ἐννοοῦμε γενικῶς τὴν τέχνην τῶν ἤχων. Κατὰ τοὺς ἀρχαίους χρόνους ἔ ἔδιδαν τὸν ὄρον ἁρμονική. Μουσικὴ ἐ ἐσήμαινε πᾶσαν τέχνην, τῆς ὁποί- ας προστάτιδες ἦσαν αἱ Μοῦσαι, ἤτοι ὅ,τι εἶχε σχέσιν μὲ τὴν ψυχοπνευματικὴν ἀγωγήν, τὴν διανόη σιν, τὰς καλὰς τέχνας, τὰ γράμματα (ἐν γένει τὴν παιδείαν) καὶ κυρίως τὴν λυρυχὴν ποίησιν. Αἱ Μοῦσαι ἦσαν αἱ θεαὶ κάθε πνευματικῆς παραγωγῆς, τῆς ᾠδῆς, τῆς μουσικῆς καὶ τῆς ποιήσεως. Ἡ πεφιλη μένη ἕδρα τους ἦτο ὁ Ἑλικὼν (Ελικωνιάδες). Ἢ λέξις Μούσα ἢ ἢ Μοῖσα ἢ δωριστὶ. Μῶσα προέρχεται ἐκ τοῦ ρήματος μῶ (μυέω -- διδάσκω, κατηχῶ, εἰσάγω εἰς τὰ μυ- στήρια, μύω - χλείνω, εἰμαι χρυφός). Διὰ τοὺς ἀρχαίους Ἕλλη γας ἡ μουσικὴ ἦτο τὸ ἀσφαλέστερον μέσον, διὰ νὰ ἐγχαράξουν εἰς τὸ ἀνθρώπινον πνεῦμα τὰς ἀρχὰς τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς ἀρετῆς, νὰ ἔπη θρεάσουν δὲ τὴν ψυχὴν πρὸς τὸ ἀγαθόν. Ἦσαν οἱ πρῶτοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν εἰς αὐτὴν ἰδιαιτέραν ση μασίαν᾽ καὶ ἀνάπτυξιν. ᾿Εθεώρουν τὴν προέλευσίν της οὐρανίαν καὶ ἀπέδιδον εἰς αὐτὴν καὶ μαγικὴν ἀκόμη δύναμιν, ἱκανὴν νὰ ἐπιτελέσῃ θαύματα. ᾿ Ἔτσι εἰς τὸν “Ὅμηρον θλέπομεν τὸν Ἕλληνα νὰ ψάλλη ἆσμα, διὰ νὰ σταματήση τὸ αἷμα τῆς πληγῆς του. ᾿Αποτελοῦσε τὸ ἀντικείμενον θαθείας σχέψεως στὶς Φιλοσοφικὲς σχολές. Οἱ ἀοιδοὶ ἡ ἤσαν συγχρόνως καὶ μουσικοί, ἡ δὲ λατρεία κατέστησεν ἀναπόσπαστον αὐτῆς μέρος τὴν θείαν τέ- χνην. Αἱ θεατρικαὶ παραστάσεις συνοδεύονταν ἀπὸ μουσικὴν ὑπόκχρουσιν, τὸ δὲ δρᾶμα οὐσιωδῶς κατέστη μουσικόν. Κατὰ τοὺς ἀγῶνας καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τοὺς Πυθικοὺς ἡ μου- σικὴ κατελάμδανεν ἐξέχουσαν θέσιν. Εἰς τὴν συνεχῆ ἐξέλιξιν αὐτῆς προσέλαδε τὴν συγκεχρι- μένην αὐτῆς μορφὴν ὡς ἐπιστήμης καὶ τέχνης συγχρόνως. ᾿Επίστευον εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ἐ ἐπί- ὅρασιν ποὺ ἀσκεῖ εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ὄντων, ἀποχλειστικόν της προνόµιον ἀνάμεσα εἰς τὰς ἄλλας τέχνας, καὶ εἰς τὴν στενήν της συγγένειαν μὲ τοὺς ὑπερτάτους νόμους, ποὺ διέπουν τὸ σύμπαν. Τὸ ὅτι ἡ μουσικὴ εὑρίσκεται εἰς σχέσιν ἀμοιθαιότητος μὲ ψυχικὰς καταστάσεις, τὸ ὅτι συγκεκριµένα εἴδη ρυθμῶν καὶ μελωδιῶν προκαλοῦν συγκεκριµένα πάθη, ἀλλὰ καὶ ἀντι- στρόφως ὅτι ψυχικὲς διαθέσεις ἀναζητοῦν τὴν ἔκφρασίν των εἰς τὴν μουσικὴν εἶναι πράγµα- τα ποὺ ἀντελήφθησαν καθαρὰ καὶ ἐχτίμησαν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἐνωρίτερον ἀπὸ ἄλλους λα- οὓς καὶ ἐνδεχομένως νὰ τὰ ἔνοιωσαν ἐντονώτερα ἀπὸ αὐτούς, ὋὉ Πλάτων, ποὺ ἐπίστευεν εἰς τὴν ἰσχυρὰν ἐπίδρασιν τῆς μουσικῆς εἰς τὴν ψυχήν, θεωρεῖ τὴν γυμναστικὴν καὶ τὴν μουσικὴν ὡς τοὺς δύο συντελεστὰς τῆς ἀνατροφῆς τῶν νέων. ᾽Αποδοχκι- μάζει ἐ ἐντόνως τὸ εἶδος ποὺ ἐπιδιώκει μόνον τὴν ἀκουστικὴν τέρψιν μὲ ἀριστοτεχνικὰ ἠχητικὰ «ἐφφὲ» καὶ ἀπαιτεῖ λιτές, μετρη μένες μελωδίες καὶ ρυθμούς, ποὺ δελτιώνουν τὶς καλὲς ἰδιότητες τοῦ χαρακτῆρος. Ἐπίστευεν ἀκόμη, ὅτι ἣ μουσικὴ καὶ ἡ ἀστρονομία εἶναι «ἀδελφὲς ἐ ἐπιστῆμες». Ὃ Πυθαγόρας, ὅτι κατὰ τὴν περιστροφὴν τῶν πλανητῶν παράγονται συχνότητες ἀπὸ ἤχους, ποὺ δὲν τοὺς ἀκοῦμε. Τὸ σύνολον τῶν ἤχων αὐτῶν ἀποτελεῖ τὴν θεωρίαν περὶ τῆς «Αρμονίας τῶν Σφαιρῶν», καὶ κατὰ τὸν ᾿Ιἀμόλιχον | μόνον ὁ Πυθαγόρας μποροῦσε νὰ τὴν διαχθίνει. Τὰ τελευταῖα τριάντα-σαράντα ἔτη ἔχει ἀρχίσει νὰ ἀναπτύσσεται μία καινούργια ἐπιστήμη: ἡ «Μουσικοθεραπεία». Αὐτὴ δὲν ἦτο ἄγνωστος εἰς τοὺς ἀρχαίους μας προγόνους. ὋὉ Θεό- φραστος ἐπίστευεν εἰς τὴν ἰδιότητα τῆς μουσικῆς νὰ θεραπεύει ἀκόμη καὶ σωματικοὺς πό- νους. Ὅσοι πάσχουν εἰς τὰ ἰσχία, ἐπίστευεν πὼς μποροῦν νὰ θεραπευθοῦν ἀκούγοντας μελω- δίες «φρυγικῆς ἁρμονίας» εἰς τὸν αὐλόν. Μεγίστη Υση! µασίαν ἀπέδιδον οἱ ἀρχαῖοι εἰς τοὺς καλουμένους «νόμους», οἱ ὁποῖοι εἰς τοὺς συγχρόνους ἐρευνητὰς παρουσιάζονται ἆ ὡς ἕν τῶν σπουδαιοτάτων χαρακτηριστικῶν τοῦ τρό- που κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξελίχθη ἡ Ἑλληνικὴ Μουσικὴ εἰς τέχνην. Οἱ «νόμοι» ἦσαν µελωδίαι, τὰς ὁποίας διέσωζεν ἡ παράδοσις, πιστεύοντας περὶ αὐτῶν ὅτι εἶχον θείαν προέλευσιν. Ὑπῆρχον