ΒΑΣ.Ι.ΛΑΖΑΝΑΣ, Γκαῖτε, «Χέρμαν καὶ 4ωροθέα» Ὃ Γκαῖτε θεωρεῖται μέγιστος ποιητὴς καὶ λαμπρὸ ἀστέρι τοῦ πνευματικοῦ στερεώμα- τος τῶν νεώτερων χρόνων (1749- 1832)" περισσότερο ὡστόσο λογαριάζεται ὡς ἄνθρωπος, ἕναν τίτλο ποὺ κατέκτησε ὁ ποιητὴς μὲ κόπους καὶ θυσίες, «ἀποθνήσκων καὶ ἀναγεννώ- μενος» διαρκῶς, ἕως ὅτου ἔγινε αὐτὸς ποὺ ἦταν, μιὰ πολυμερὴς καὶ πολυδιάστατη προ- σωπικότητα: «Καὶ ὅσο δὲν θᾶχεις ἀφομοιώσει τοῦτο: “Τὸ νὰ πεθαίνης καὶ νὰ ξαναγεννιέσαι”, θάσαι ἕνας ἄσημος καὶ ἄθλιος ξένος σ᾽ αὐτὴν ἐδῶ τὴ σκοτεινὴ τὴ γῆ». (Ἐεκοτπιαπη, σελ. 106). ᾿Ανήσυχο καὶ ἐρευνητικὸ πνεῦμα, ἔστρεψε τὴν προσοχή του πρὸς τὴ φύση καὶ τὴ φύ- ση του, πού, ὅπως ἐξομολογεῖται, «τοῦ τὰ δίδαξε ὅλα». Τὸ χῶμα καὶ τὰ ρυάκια, οἱ θάμνοι καὶ τὰ ἑρπετά, τὰ ζῶα κι οἱ ἄνθρωποι, ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ἀποτελοῦν ἕνα ἀπέραντο όα- σίλειο, ποὺ δὲν μπορεῖς νὰ τὸ συλλάθης, παρὰ νὰ τὸ αἰσθανθῆς μόνο καὶ νὰ τὸ ἐννοήσης: «Γεννημένος γιὰ νὰ δλέπω τὰ πάντα μὲ τὰ μάτια, νὰ ἐποπτεύω, στὸν πύργο αὐτὸν εἶμαι ταγμένος. Βλέπω τὰ μάκρη πέρα, θλέπω κι αὐτὰ ποὺ εἶναι κοντά μου. Βλέπω τὴ σελήνη καὶ τ᾽ ἀστέρια, Ποῦ καὶ πότε γεννήθηκε ὁ Χριστὸς Εἴκοσι αἰῶνες πέρασαν ἀπὸ τότε πού δρασε ὁ ᾿Ιησοῦς. “Ἢ παρουσία του χώρισε τὴν ἱστορία στὰ δύο, πρὸ καὶ μετά. Μὲ δάση τὶς, ἁμυδρὲς πληροφορίες τῶν Εὐαγγελίων καὶ τοῦ ἱστορικοῦ ᾿Ιώσηπου ἴσως µπορέσουµε νὰ προσεγγίσουμε τὸ πραγματικὸ ἔτος τῆς γέννησής του. ᾿Αλήθεια, ποῦ καὶ πότε γεννήθηκε ὁ Χριστός; Ὃ Ιωάννης ὁ 4αμασκηνὸς μᾶς πληροφορεῖ, πὼς ἡ Μαρία καταγόταν. ἀπ᾿ τὴ Σεπφόριδα τῆς Γαλιλαίας. Κοντὰ ὅμως σ᾽ αὐτὸ τὸ χωριὸ ἦταν κι ἕνα ἄλλο, ποὺ λεγόταν Βηθλεέμ. Συνεπῶς ἔχουμε δύο Βηθλεέμ, μιὰ στὴ Γαλιλαία καὶ μιὰ στὴν ᾿Ιουδαία. 4ὲ θά᾽ταν πιὸ φυσικὸ νὰ εἶχε γεννηθεῖ στὴ Βηθλεὲμ τῆς Γαλιλαίας; Μήπως προτιμήθηκε ἡ τῆς ᾿Ιουδαίας, γιατὶ ἀπ’ αὐτὴν καταγόταν ὁ δασιλιᾶς 4αδίδ; Ἴσως νὰ μὴ μοῦ εἶν᾽ ἐπιτρεπτὸ ἔτσι νὰ διαλογίξομαι, μὰ πέρ᾽ ἀπὸ χοιστιανὸς εἰμαι κι ἐπιστήμονας. Ἂς ἀφήσουμε ὅμως τώρα τὴν ἴδια τὴν ἱστορία νὰ μιλήσει. Γιὰ τὸ πότε γεννήθηκε ὁ Χριστὸς θὰ πάρουμε ὡς δάση τὸ ἔτος κτίσεως τῆς Ρώμης. :Η Ρώμη κτίστηκε τὸ 753 π.Χ. Προσθέτοντας λοιπὸν χρόνια πάνω σ᾽ αὐτὴ τὴ χρονιά, νομίζω πὼς θὰ φτάσουμε σὲ λογικὰ μ--