ΕΥΣΤΓΑΟΙΟΣΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥΣ Κέρος. ἡ γενέτειρα τοῦ ᾿Απόλλωνος: Πολλὰ ἔχουν γραφεῖ γύρω ἀπὸ τὰ ἱερὰ νησιὰ τῶν Κυκλάδων, ἰδιαίτερα γιὰ τὸ νησὶ τῆς Δήλου καὶ τὴν γέννηση ἐκεῖ τῶν θεῶν ᾿Απόλλωνος καὶ ᾿Αρτέμιδος, τῶν παιδιῶν τῆς Λη- τοῦς καὶ τοῦ Διός. Μελετώντας ὅμως τοὺς 'Ομηρικοὺς “Ὕμνους καὶ τοὺς Ὕμνους τοῦ Καλλιμάχου στὰ ᾿Ορφικά, παρατηροῦμε, ὅτι τὰ στοιχεῖα ποὺ μᾶς δίδουν γιὰ τὴ Δῆλο δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ταυτότητα τοῦ νησιοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ πρὸς ἕνα ἄλλο νησί, τὸ ἱερὸ νησὶ τῆς ᾿Αστερίας. Ἢ δυσκολία ταυτίσεως τῆς πανάρχαιας Δήλου μὲ κάποιο νησὶ ἦταν γνωστὴ στοὺς ἀρχαίους προγόνους µας, ποὺ προσπαθώντας νὰ καταλάθουν τὸ νόημα τῶν στίχων τῶν προαναφερθέντων ποιημάτων, τοποθετοῦσαν τὴν πατρίδα τοῦ ᾿Απόλλωνος σὲ διάφορα µέρη, στὴν Δῆλο φυσικά, τὴν νῆσο ᾿Ορτυγία κοντὰ στὴν Ἔφεσο, στὴν Τεγύρα τῆς Βοιωτίας, στὴν ᾽Αμϕιγένεια τῆς Τριφυλίας καὶ ἀλλοῦ. Γύρω ἀπὸ ὅλα τὰ μεγάλα ἱερὰ τῆς Ἑλλάδος ἄνθισε μιὰ πληθωρικἤ λογοτεχνία, ποὺ μνημόνευε τὶς σχετικὲς παραδόσεις. Γιὰ τὶς ἐπίση μες γιορτὲς οἱ ποιητὲς συνέθεταν ὕμνους, ὅπου πάντοτε συνήθιζαν νὰ ἀνα- φέρουν τὸ «μυθολογικὸ» παρελθόν. Γιὰ τὴν Δῆλο πουθενὰ δὲν φαίνεται νὰ ἔχει προ- σφερθεῖ στὴν φαντασία τους κάποιο πλούσιο ὑλικό, καὶ ἦταν συνεπῶς ὑποχρεωμένοι νὰ ἀφηγοῦνται πανομοιότυπα τὰ κοινῶς παραδιδόμενα γιὰ τὴν γέννηση τοῦ ᾿Απόλλωνος. Τὴν ση μερινὴ Δῆλο διάλεξαν πρῶτοι οἱ Νάξιοι γύρω στὸν δον π.Χ. αἰῶνα, μεταφέρο- ντας ἐκεῖ ἀπὸ κάπου ἀλλοῦ τὴν λατρεία τοῦ ᾿Απόλλωνος, γιὰ νὰ εἶναι κοντύτερα στὰ με- γάλα κέντρα τῆς στερεᾶς Ἑλλάδος. ᾿Αργότερα οἱ ᾿Αθηναῖοι, θαλασσοκρατοῦντες, κατέ- λαθαν γιὰ τὸ συμφέρον τους τὸ νησί, ὅπου ἐκμεταλλευόμενοι τὴν πανελλαδικὴ ἡλιακχὴ λα- τρεία καὶ τὴν θρησκευτικὴ εὐλάθεια τῶν Ἑλλήνων ἐθέσπισαν ἐμποροπανηγύρεις, ἀμφι- κχτιονία καὶ ἀνεξιθρησκεία μὲ διπλὲς γιορτές. Κάτω ἀπὸ τὴν προστασία τοῦ ᾿Απόλλωνος σὲ συνθῆκες ἀπόλυτης ἀσφάλειας χαὶ ἐλέγχου ἐγίνοντο οἱ οἰκονομικὲς συναλλαγές, μὲ ἀποτέλεσμα μιὰ ἐκπληκτικὴ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη, ποὺ ἔφτασε στὸ ἀποκορύφωμά της στὸ τέλος τοῦ δεύτερου καὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ πρώτου π.Χ. αἰῶνος. Ποτὲ δὲν ἓ ἐτίμησαν ὅμως τοὺς κατοίκους τοῦ νησιοῦ, σὲ σημεῖον ποὺ νὰ τοὺς ἐξορίσουν, ἀκόμη δὲ νὰ μεταφέρουν τὸ 456 π.Χ. τὸ συμμαχικὸ ταμεῖο ἀπὸ τὴν Δῆλο στὴν ᾿Ακρόπολη τῶν ᾿Αθηνῶν. ᾿Αλλὰ εἶναι παράξενη καὶ ἡ περιπαικτικὴ ἀπάντη ση τοῦ Απόλλωνος πρὸς τοὺς ἐξορίστους Δήλιους, ὅταν ζήτησαν τὸ 421 π.Χ. συμόουλὴ ὁ ἀπὸ τὸ Μαντεῖο τῶν Δελφῶν γιὰ τὸ μέλλον τους: «Τὸν τόπον ἀνευρεῖν, ἐν ᾧ γέγονεν ὁ Απόλλων καὶ θυσίας τινας ἐκεῖ τελέσαι». [Νὰ δροῦν τὸν τόπο ποὺ γεννήθηκε ὁ ᾽Απόλλων καὶ ἐκεῖ νὰ προθοῦν σὲ λατρευτικὲς θυσίες]. Ἡ ἀπά- ντηση τοὺς ἔθαλε σὲ µεγάλη ἀπορία, γιατὶ πάντοτε πίστευαν γιὰ πατρίδα τους τὴν Δῆλο, καὶ μὲ δεύτερο χρησμὸ ὁδηγήθηχαν στὴν Τεγύρα τῆς Βοιωτίας, ὅπως μᾶς λέγει ὁ Πλού- ταρχος. Ὅταν λοιπὸν ὁ ᾿Απόλλων κι οἱ Δήλιοι ἀμφιθάλλουν γιὰ τὴν Δῆλο, ποὺ ἔφερε τὰ περισσότερα ὀνόματα ἀπὸ ὅλες τὶς Κυκλάδες κατὰ τὸν Μηλιαράκη (Δῆλος, Κυνθία, Ὄρτυ- γία,Αστερία, Λαγία, Χλαμυδία, Κυναιθώ, Πυρπίλη, Πελασγία, Σκυθιάς,᾿Απολλωνιάς), γιατὶ κι ἐμεῖς νὰ μὴν τοποθετήσοµε τὴν πατρίδα τοῦ ᾿Απόλλωνος σὲ ἕνα ἄλλο νησὶ μὲ ἱστορία ἄνω τῶν τριῶν χιλιάδων χρόνων πρὸ Χριστοῦ, στὴν νῆσο Κέρο, στὴν ὁποία, ὅπως θὰ προσπαθήσωμε νὰ ἀποδείξωμε, ταιριάζουν τὰ περισσότερα στοιχεῖα τῶν μύθων καὶ τῶν ἀρχαίων ὕμνων; Ἢ νῆσος Κέρος στὴν ἀρχαιότητα ἀναφέρεται ὡς Κερία ἢ Κερεία. Τὸ χαμένο νησὶ τῆς ᾿Αστερίας κατὰ τοὺς Ὕμνους ἔχει τὰ κάτωθι γεωγραφικὰ στοιχεῖα: (1) «Αστερίη θυόεσσα, σὲ μὲν περὶ τ᾽ ἀμφίτε νῆσοι κύκλον ἐποιήσαντο, καὶ χορὸν ἀμφε- θάλοντο». [Εὔοσμη ᾿Αστερία, γύρω ἀπὸ σὲ τὰ νησιὰ ἐσχημάτισαν κύχλον καὶ σὲ περιέ- .Ὁκ. ΕΕ. εἶναι ἱερέας, ἐφημέριος Κουφονησίων Νάξου.