ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
163ΙΟΥΛΙΟΣ 1995
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Σχόλια για τα σχολεία — ΑΙΟΛΟΣ, ΠΑΝ
- Η παιδεία: Παρελθόν, παρόν, δέον — ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΚΩΝ.Β.ΚΟΥΤΡΟΥΒΕΛΗΣ
Η ΠΑΙΔΕΙΑ: Παρελθόν. παρόν. δέον
1. ΓΕΝΙΚΑ
Σήµερα οἱ γονεῖς, τὸ συγγενικὸ καὶ τὸ κοινωνικὸ περιθάλλον, ἡ γειτονιά, ἡ παιδικὴ χαρὰ καὶ οἱ
κάθε εἴδους κοινωνικὲς σχέσεις μᾶς μαθαίνουν νὰ μιλᾶμε χωρὶς γραμματικοὺς κανόνες καὶ συντα-
τικό. Ὅλοι αὐτοὶ ποὺ μᾶς περιθάλλουν, κάθε φορὰ μᾶς ἐξηγοῦν κατὰ τὴν γηπιακὴ καὶ την προ-
σχολικὴ περίοδο τῆς ζωῆς μας, γιὰ ὅ,τι γίνεται γύρω μας, ἀνάλογα μὲ τὶς γνώσεις καὶ τὴν πεῖρα
ποὺ ἔχει ὁ καθένας τους. ᾿Αλλὰ ἐὰν ἡ μάθηση καὶ ἡ παιδεία τῆς κάθε νέας γενεᾶς περιωρίζοντο σ᾽
αὐτὰ καὶ μόνο, τότε ὁ ἄνθρωπος θὰ εἶχε μείνει στὴν ἐμπειρικὴ μόρφωση τοῦ σπηλαίου. Σήμερα ὁ
ἄνθρωπος ἔχει ξεφύγει ἀπὸ τὴν περίοδο ἐκείνη τῆς παρουσίας του ἐπάνω στὴ Γῆ καὶ ἔχει φτιάξει
ἕνα πολιτισμένο κόσμο, μέσα στὸν ὁποῖο ὁ νέος πρέπει νὰ μορφώνεται συνεχῶς. Γιὰ τὸν σκοπὸ
αὐτὸν δὲν ἐπαρκεῖ τὸ παραπάνω περιθάλλον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁδηγη θῆ μαζὶ μὲ τοὺς συνομηλίκους
του στὸ σχολεῖο, γιὰ νὰ «μάθη γράμματα» καὶ νὰ πλουτίση τὸ μυαλό του μὲ γνώσεις.
Τὸ σχολεῖο εἶναι ἐπιφορτισμένο ἀπὸ τὴν σημερινὴ πολιτεία, τὸ χράτος, νὰ μεταφέρη διὰ τῶν δι-
δασκάλων τῆς κάθε δαθμῖδος στὸν νοῦ τῶν παιδιῶν ἐκτὸς τῆς ἀναγνώσεως, τῆς γραφῆς καὶ τῶν
ἀριθμητικῶν πράξεων γνώσεις, πολλὲς γνώσεις, προκειμένου νὰ καταταγοῦν στὰ ἐνεργὰ μέλη τῆς
κοινωνίας ὡς τίμιοι, ἀγαθοὶ καὶ χρήσιμοι πολίτες. Ἕνεκα τούτου τὸ σχολεῖο ἔχει διαιρεθῆ σὲ διά-
φορες θαθμῖδες, οἱ ὁποῖες παρέχουν ἕνα συγκεκριµένο φάσμα μορφώσεως τοῦ νέου. Ἣ πρώτη
θαθμῖδα ἀποτελεῖ τὸ στάδιο τῆς ὑποχρεωτικῆς παιδείας καὶ διαρκεῖ ἐννέα συνολικὰ χρόνια, ἀρχί-
ζοντας ἀπὸ τὸν πέμπτο ἢ ἕκτο χρόνο τῆς ἡλικίας τοῦ παιδιοῦ. Μὲ τὸ δεδομένο ὅτι τὸ στάδιο αὐτὸ
τῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι ὑποχρεωτικὸ γιὰ ὅλα τὰ μέλη τῆς κάθε νέας γενεᾶς, θὰ ἔπρεπε ἕνας νέος
τελειώνοντάς το νὰ διαθέτη ἕνα ποσὸν γνώσεων ἱκανό, γιὰ νὰ λύνη τὰ καθημερινά του προθλήµατα
καὶ τὴν ἱκανότητα νὰ διακρίνη τὸ δίκαιο ἀπὸ τὸ ἀδικο. Καὶ ὅλα αὐτά, γιὰ νὰ διαμορφώση τὸ προ-
σωπικὸ θάθρο τῆς ἀρετῆς του, τὴν ὁποία θ᾽ ἀκολουθήση σὲ ὁλόκληρη τὴν πορεία τῆς ζωῆς του.
Γιὰ νὰ ἐπιτευχθῆ ὁ σχοπὸς αὐτός, ὁ νέος ὑφίσταται ἀπὸ τὰ πρῶτα θήµατα τῆς ζωῆς του τὴν ἀνε-
Σχόλια γιὰ τὰ σχολεῖα
Μιὰ ἀκόμη σχολικὴ χρονιὰ ἔχει φθάσει στὸ τέλος της. Οἱ δάσκαλοι κι οἱ καθηγητές, οἱ
πνευματικοί, ὑποτίθεται, καθοδηγητὲς τῶν μαθητῶν, ἐγκατέλειψαν τοὺς ἄχαρους σχολι-
χοὺς χώρους μὲ πολλὴ ἀνακούφιση καὶ μεγάλους προδληματισμούς. ᾿Ανακουφισμένοι ἔφυ-
γαν οἱ ἐκπαιδευτικοὶ στὸ σύνολότους, γιατὶ ἐγκατέλειψαν τοὺς ἄθλιους αὐτοὺς χώρους καὶ
σταματοῦν -γιὰ ἕνα μικρὸ ἔστω διάστημα-- νὰ παίζουν τὸ ρόλο τοῦ ἀποπροσανατολιστοῦ,
τοῦ παραπληροφορητοῦ καὶ διαστροφέως τῶν ψυχῶν τῶν νέων διὰ τῆς γνωστῆς μεθόδου
τοῦ ἐγκλεισμοῦ καὶ τῆς ἐνοτάλαξης. Προδληματισμένοι ἔφυγαν οἱ πιὸ συνειδητοποιημένοι
γιὰ τὸ κατὰ πόσον πρέπει νὰ ἐπιτελοῦν τὸ καθῆκον τους, ἐφαρμόζοντας τοὺς πολιτειακοὺς
νόμους, τὰ προγράµµατα καὶ τὶς ὑποδείξεις τοῦ ψευδεπίγραφου «Ὑπουργείου Παιδείας»,
ποὺ ἐκπορεύονται ἀπ᾽ τοὺς δεινοὺς φοινικιστές, οἱ ὁποῖοι, κρυμμένοι στὰ ἄδυτα τῶν ἀδύ-
των, ἀπεργάζονται τὴν ἠθικο- πνευματικὴ κάμψη καὶ τὸν ἀφελληνισμὸ τῶν ᾿ Ελληνοπαίδων
διὰ τῶν ἐξαπατη: τικῶν καὶ ἀποπροσανατολιστικῶν δογμάτων τους.
᾿Α λήθεια, ποιές ἐπιστημονικὲς ἀλήθειες διδάχτηκαν τὰ "Ελληνόπουλα κατὰ τὸ σχολικὸν
ἔτος ποὺ πέρασε; Ποιές δεξιότητες χαὶ ἱκανότητες ἀπέκτησαν στὰ σχολικὰ θρανία; Ποιά
ἤσαν τὰ πρότυπα, ποὺ οἱ δάσκαλοι κι οἱ καθηγητὲς -κατὰ διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου
᾿Εθνικῆς (;) Παιδείας ἀσφαλῶς τοὺς ἔδωσαν; Τὰ Ελληνόπουλα δομδαρδίστηκαν καὶ ἐφέ-
τος, ὅπως κι ὅλες τὶς προηγούμενες χρονιές, μ᾽ ὅλα τὰ ἐξ-ουσιαστικὰ δόγματα καὶ δέχτηκαν
----------