ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΤΣΙΑΔΡΑΜΗΣ Ἡ ἀνθρωποθυσία ποὺ δὲν ἔγινε ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣΜΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΠΑΤΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ Στὸ ἄρθρο τοῦ ἀρχαιολόγου κ. ]. Σακελλαράκη, ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ περιοδικὸ «Ἐξπέ- θιμεντ» (Εχρογίπιοπί), προθάλλεται ἡ ἄποψι, ὅτι οἱ ἀνευρεθέντες σκελετοὶ σὲ ἐρείπια Μι- νωϊκοῦ κτίσματος τοῦ 1700 π.Χ. στήν θέσι ᾿Ανεμόσπηλια τῶν ᾿Αρχανῶν Κρήτης, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὡς «ἱερὸν κορυφῆς», ἦσαν τὸ θῦμα καὶ οἱ θῦτες μιᾶς ἀνθρωποθυσίας. Θεωρεῖται δέ, ὅτι οἱ θῦτες ἱερεῖς μὲ τὸν θοηθό τους κατεπλακώθησαν ἀπὸ τὴν ὀροφὴ τοῦ κτίσματος, ἡ ὁποία κατέρρευσε λόγω τοῦ ἰσχυροῦ σεισμοῦ, ὁ ὁποῖος τὸ 1700 π.Χ. κατέστρεψε τὴν πα- λαιοαναχτορικὴ Κρήτη. Ἐν συνεχείᾳ ἡ ἐπισυμθᾶσα πυρκαϊὰ κατέστρεψε ὁλοσχερῶς τὸ πτῖσμα καὶ κατέκαυσε τὰ σώματα τῶν καταπλακωθέντων ἱερέων καὶ τοῦ θυσιασθέντος πά- νὼ σὲ ἕναν «χαμηλὸ δωμό»'. Σύ μφωνα μὲ τὴν διαπωθεῖσα ἄποψι τοῦ κ. [. Σακελλαράχη στὸ κεντριχὸ δωμάτιο ἀνευρέθησαν «ἕνα ζευγάρι πήλινα πόδια σὲ φυσικὸ μέγεθος...», «...τὰ ὁποῖα, ἂν καὶ προφανῶς δὲν ἡ ἦταν στὴν ἀρχική τους θέσι, θρέθηκαν ὄρθια.. ον «Τὸ γεγονὸς πὼς τὰ πόδια θρέθηκαν, μαξὶ μὲ μᾶξες καμένου ξύλου ὑποδηλώνει τὴν χρῆσι τους: εἰχαν ἐμπηγεῖ στὸν ξύλινο χορμὸ ἑνὸς ξόανου, ποὺ κάηκε στὴν πυρκαϊά». Στὴν εἴσοδο τοῦ κτί- σματος θρέθηκε ἕ ἕνας ἐφθαρμένος σχελετὸς δίπλα στὰ κομμάτια ἑνὸς σπασµένου εὐμεγέ- θους ἀγγείου, στὸ ὁποῖο, ὑποτίθεται, εἶχε συγκεντρωθεῖ τὸ αἷμα τοῦ θύματος. ᾿Απὸ τεχνικῆς ἀπόψεως ὅμως δημιουργοῦνται ἀδυσώπητα ἐρωτηματικὰ σχετικὰ α) μὲ τὴν κατάρρευσι τοῦ κτίσματος καὶ τῆς ὀροφῆς, 6) τὴν πυρκαϊά, γ) τὴν μὴ ἀνατροπῆ τοῦ ξόα- νου, δ) τὸ ἀγγεῖο τῆς θυσίας καὶ τὸ ὕψος τοῦ όωμοῦ καὶ ε) τὴν ἐγκατάλειψι τῶν νεκρῶν καὶ τοῦ κτίσματος. Ἡ ὀροφή, ἡ ὁποία ἔχει ἄνοιγμα τὸ πολὺ 3.00 µ., δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρρεύση παρὰ µόνον, ἀφοῦ πρῶτα καταρρεύσουν οἱ τοῖχοι, οἱ ὁποῖοι τὴν στηρίζουν. Στὴν περίπτωσι ὅμως “Ἔνα «σενάριο» ἀλὰ Σακελλαράκη... ᾿᾽Αγαπητὲ «4αυλέ», "Ερχομαι διὰ τῆς παρούσης µου νὰ ψέξω τὸν συνεργάτην σου κ. Εὐ. Μπεξῆν γιὰ τὴν ἀπά- ντησίν του πρὸς τὸν ἀδιότιμον κ. Γιάννην Σακελλαράκην-ΕΧΡΕΚΙΜΕΝΤ καθηγητήν ἀρχαι- ολογίας-- συγγνώμην γιὰ τὸ ἀκατανόητον τοῦ τίτλου του, ἀλλὰ ἔτσι ἀκριδῶς ἀναγράφεται στὴν προμετωπίδα τοῦ περισπούδαστου ἄρθρου του, τοῦ σχετικοῦ μὲ τὴν τέλεσιν ἀνθρωπο- θυσιῶν στὴν Κρήτη. να τόσον ἐπιστημονικὸν ἄρθρον δὲν χρήζει ἀπαντήσεως, ὅπως αὐτὴ τοῦ κ. Μπεξῆ, ἀλλὰ χρειάζεται ἐμπεριστατωμένην ἀνάλυσιν ἰσοδαρῆ τοῦ γραπτοῦ τοῦ κ. Σα- χελλαράκη-ΕΧΡΕΚΙΜΕΝΤ. Γιὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρακαλῶ ἀντὶ ἄλλου σχολίου, νὰ δημοσιεύσετε στὸ περιοδικό σας τὴν σοθαρή µου ἀπάντησιν, ὥστε ἐξ αὐτῆς νὰ λάόη ὕφος σοδαρότητος καὶ τὸ περιοδικόν σας. Σᾶς εὐχαριστῶ ἐκ τῶν προτέρων. Θανάσης Νακόπουλος-4ΑΥΛΟΣ Καθηγητής μπουρδολογίας ΓΕΛΟΡΑΜΑ "να ἀρχαῖο δρᾶμα, καλύτερα πανάρχαιο, ἀφοῦ ἐχρειάστηκαν 3.700 χρόνια, γιὰ νὰ ἔλθη στὸ φῶς, ἐφανερώθη στὶς ἡμέρες µας. "Ολα ξεκίνησαν τὸ 1980, ὅταν µία φίλη µου, ποὺ τὦχε ----------