ΤΟ ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΔΙΗΓΗΜΙΑ ΤΟΥ «ΔΑΥΛΟΥ» Λ.ΜΑΡΜΑΤΣΟΥΡΗΣ Ἡ Μεγάλη Νύχτα [Τὸ διήγημα ποὺ ἀκολουθεῖ ἀποτελεῖ μέοος τῆς ἀνέκδοτης συλλογῆς διηγημάτων μὲ τίτλο «ΑΗ ἀέναη σὐγκρουση». ”Αλλα διηγήματα τῆς συλλογῆς αὐτῆς ἔχουν δημοσιευθεῖ στὸν «4αυλὸ» (στὰ τεύχη 54, 79, 88, 107, 119, 130, 136, 144, 154 καὶ 159). Υπάρχει μία σύνδεση με: ταξὺ τῶν διηγημάτων αὐτῶν, χωρὶς νὰ ἐπηρεάζεται ἡ αὐτοτέλειά τους. Κάθε ὁμοιότητα μὲ ἱστορικὰ πρόσωπα ἢ λαοὓς εἶναι συμπτωματική]. Μετὰ τὴν πτώση τῆς πρωτεύουσας, τὶς σφαγὲς καὶ τὶς λεηλασίες, ὁ κατακτητῆς ἐπέθαλε τὴν νέα τάξη πραγ μάτων στὴν περιοχὴ τῆς ἡττημένης αὐτοχρατορίας. Τὴν κατευθυντήρια γραμμὴ στὰ μέτρα τῆς νέας τάξεως φρόντιζε νὰ δίνει, πάντοτε ἀφανῶς, τὸ μυστικὸ συμθούλιο τῶν μιγάδων. Ἕνα ἀπὸ τὰ μέτρα αὐτὰ ἦταν ὁ διορισμὸς ἀρχιερέως τοῦ ἧττη μένου δόγματος καὶ ἡ παραχώρηση σ ̓ αὐτὸν προνομίων. Ἢ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἐπέδαλλε τὴν συνύπαρξη δογμάτων. Οἱ μεταξύ τους διαφορὲς καὶ συγχρούσεις προκαλοῦν συσπειρώσεις στὸ κάθε ἕνα ἀπὸ αὐτὰ καὶ ἀποτρέπουν ἐπικίνδυνες ἀπόψεις, ἐρωτηματικά καὶ ἐκτροπὲςαἱρέσεις. Ἡ πρώτη πράξη τοῦ διορισμένου άρχιεθέα ἤταν, νὰ φροντίσει μὲ κάθε μέσον γιὰ τὴ διάλυση τῆς μικρῆς ἐπικίνδυνης ἑστίας, ποὺ εἰχε δημιουργηθεῖ στὸ νότιο ἄχρο τῆς χερσονήσου. Μιᾶς κινήσεως, ποὺ ἐστόχευε στὴν ἀναδίωση τοῦ παλαιοῦ πολιτισμοῦ. Πρὶν ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ ὑπεργήρου ἐκφραστοῦ τῆς κινήσεως αὐτῆς καίει τὰ διόλία του δημοσίως, καὶ ἐξορκίζονται οἱ πιστοὶ τοῦ δόγματος νὰ ἐξαφανίσουν κάθε ἀντίτυπο, ὅπου καὶ ἂν εὑρίσκεται. Ἡ ἥττα ἔχει συνετίσει τὸ ἱερατεῖο. Θεωρεῖ ἐπιθεθλημένη τὴν κάθαρση ἀπὸ στοιχεῖα, ποὺ τείνουν νὰ ξυπνοῦν φιλοσοφικὲς σχέΨεις κρυμμένες στὰ γονίδια τῶν πιστῶν, ἰδιαίτερα ἐχείνων ποὺ διατηροῦν μνῆμες τοῦ παρελθόντος, ὅταν ὁ προσηλυτισμὸς τοῦ λα- οὔ τῆς χερσονήσου στὸ δόγμα εἶχε συντελεστεῖ μὲ τὴν ἐπιδολὴ θίας κάθε μορφῆς. Ἡ ἄποψη ὅτι ἡ ἥττα ἦταν συνέπεια τῆς ἀπομαχρύνσεως ἀπὸ τὰ «θέσφατα», πὼς «ἦταν θέλημα Θεοῦ»... ἄρχισε νὰ κυκλοφορεῖ εὐρύτατα μὲ τῇ φροντίδα θέόαια τοῦ ἱερατείου. “Ὁ κατακτητής, ἔχοντας ξεκινήσει πρὶν μερικοὺς αἰῶνες μὲ ἕναν ὀλιγάριθμο πληθυσμὸ καὶ στρατό, ἔχοντας πολλαπλασιάσει τὴ δύναμή του μὲ δίαιη ἐξάπλωση τοῦ δόγματός του στοὺς λαοὺς τοῦ ἀνατολικοῦ τμήματος τῆς αὐτοκρατορίας, ἀπέφυγε τὴν μαζικὴ ἐπιθολὴ τοῦ δόγματόςτου στὸ λαὸ τῆς χερσονήσου, ὅταν κατέλαθε καὶ αὐτὴν μετὰ τὴν πτώση τῆς πρωτεύουσας. "Ηταν καὶ αὐτὸ μιὰ ἀπόφαση τοῦ μυστικοῦ συμθουλἰου τῶν μιγάδων, ποὺ καλύφθηκε μὲ τὴν ἄποψη πὼς ὁ κατακτητὴς δὲν θέλησε τὴν ὁλοχληρωτικὴ ἐπιδολὴ τοῦ θρησκεύματός του γιὰ δημοσιολογικοὺς λόγους. Δὲν ἔπαψαν δέδαια τελείως οἱ προσηλυτισμοί, ἄλλοτε 6ίαιοι μικρῶν ὁμάδων πληθυσμοῦ, ἄλλοτε μεμονωμένων ἀτόμων ἢ οἰκογενειῶν καὶ συχνὰ μὲ ἀπαγωγὲς μικρῶν παιδιῶν καὶ νεαρῶν γυναικῶν. Οὔτε ἔλειψαν οἱ ὁμαδικὲς σφαγὲς πληθυσμῶν σὲ διάφορες περιοχές. "Αξιο μνείας εἶναι, πὼς πίσω ἀπὸ κάθε μεΥάλη καὶ ὠργανωμένη σφαγὴ θρίσκοντο πάντοτε κάποιοι μιγάδες, ποὺ κατεῖχαν καίριες θέσεις στὴ νέα τάξη πραγμάτων καὶ στὴν οἰκονομία της. Τὸν αἰώνιο ρόλο του στὶς περιπτώσεις αὐτὲς ἐξαχολουθοῦσε πάντοτε νὰ παίζει τὸ ἱερατεῖο τῶν μιγάδων, τοῦ πρωτογενοῦς δόγματος, ποὺ εἰχαν ἱδρύσει οἱ εἰσθολεῖς. Τὸ ὑερατεῖο αὐτό, πάντοτε ὕπουλο καὶ καταχθόνιο, φρόντιζε νὰ ἐπωφελεῖται κάθε καταστάσεως σύμφωνα μὲ τὶς ὑποδείξεις τοῦ μυστικοῦ συμθουλίου. Στὴν ἀγριότητα τοῦ κατακτητῆ καὶ τὴν δολιότητα τῶν μιγάδων ἐρχόταν νὰ προστεθεῖ καὶ ἡ ἐλεεινότητα τῶν ὁμοθρήσκων. ̓Ανατολή, Δύση καὶ μιγάδες ἀλληλούποθλεπόμενοι καὶ ἀλληλομισούμενοι συναγω-