’ 5 -4 5) Αμυνα διὰ τῆς ἰδεολογίας Τὶ εἶναι ἑλληνικότητα, ἑλληνικὸ ἰδεῶδες, ἑλληνικὸ πνεῦμα; Γενικῶς ἀποδεκτὸς ὁρισμὸς δὲν ὑπάρχει. Καθένας μας δίνει τὸ νόημα ποὺ ταιριάζει στὸ δικό του «λόγο» καὶ «θυμό». Καὶ δὲν εἶναι ἴσως ὑπερδολὴ νὰ λεχθῆ, ὅτι ὁ μοναδικὸς αὐτὸς κόσμος τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος προσεγγίζεται ἀπὸ τοὺς περισσότερους νεοέλληνες μὲ «τουριστικὴ» προδιάθεση. Θαυμάζουμε τὴ φιλοσοφία, τὴν ἐπιστήμη, τὴν τέχνη, τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμοὺς καὶ τὰ τόσα ἄλλα, ποὺ οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες Ἀληρονόμησαν στὴν ἀνθρωπότητα, μένουμε ὅμως κατὰ κανόνα στὰ ἐπιφαινόμενα. «Τάδε ἔφη» ὁ ἄλφα ἢ δῆτα σοφός, «τόδε ἐγένετο» ἀπὸ τὸ δεῖνα δημιουργό. Ποιά ὅμως ἦταν ἡ θεμελιακὴ ἀφετηρία γιὰ ὅλα αὐτά; Ἡ «εἰδοποιὸς» διαφορὰ τοῦ ἑλληνικοῦ ἀπὸ τοὺς ἄλλους λαοὺς τῆς ἐποχῆς του, ποὺ τοῦ ἐπέτρεψε νὰ ἐξακοντισθῇ σὲ τέτοια δημιουργικὰ ὕψη; Ποιά δεσμά, συνυφασμένα μὲ τὴν παρουσία τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ γῆς, μὲ τὸ «ἀνθρώπινο δρᾶμα», κατόρθωσε νὰ σπάση; Ὃ συμδολισμὸς τοῦ Προμηθέα δίνει ἐν σπέρματι τὴν ἀπάντηση. Αὐτὴ ἡ πρώιμη μάχη (μὲ τὸ θεῖον, τὸ δεδομένο καὶ μὴ ἀμφισδητήσιμο), ἡ ὁποία κερδίζεται μόνο μέσα ἀπὸ ἕνα δαθὺ πόνο, ποὺ κατατρώγει κυριολεχτικὰ τὰ σωθικὰ (τίποτε δὲν χαρίζεται, οὔτε ὑπάρχει καμμία, ὑπερθατικὴ δύναμη ποὺ ἀγαπᾶ καὶ φροντίζει τὸν ἄνθρωπο, ὅ,τι εἰναι νὰ γίνη θὰ γίνη μὲ ἀγῶνα στὸν κόσμο αὐτὸ ἀπὸ ἐμᾶς, ὄχι ἄλλους), γιὰ νὰ ὠφεληθῆ τελικὰ ὁ ἄνθρωπος (φῶς), προϊδεάζει γι ̓ αὐτὸ ποὺ θὰ ἀκολουθήσῃ. Τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα ἀπογειώθηκε, διότι ἀμφισθήτησε τὰ πάντα. Δὲν θεώρησε τίποτε δεδομένο. Μὲ ἕνα καταιγισμὸ ἐρωτημάτων πρὸς κάθε κατεύθυνση (τί; πῶς; ποιός; γιατί;) ἐξώθησε τὴν ἀνθρώπινη σκέψη καὶ ἀναζήτηση στὰ ὅριά της. Καὶ κατώρθωσε νὰ διεισδύση παντοῦ, γιὰ νὰ διεκδικήση τὸ μερίδιο τοῦ ἀνθρώπου μέσα στὸν «κόσμον τόνδε, τὸν αὐτὸν ἀπάντων» τοῦ Ἡράκλειτου. Δὲν ἀρκεῖται στὴ συνέχιση τῆς ζωῆς, ὅπως χληρονομήῆ θη χε. Δὲν διερωτᾶται ἁπλῶς, ἂν αὐτὴ ἢ ἡ ἄλλη κοινωνική συμπεριφορὰ εἰναι καλὴ ἢ κακὴ σύμφωνα μὲ τὶς παραδόσεις καὶ τὸν ἄγραφο νόμο, ἢ γιὰ ποιό πρᾶγμα ἀξίζει νὰ ζῆ κανεὶς ἢ νὰ πεθαίνη. ̓Αλλὰ καὶ πῶς μποροῦν νὰ δικαιολογηθοῦν ὅλα αὐτά. Κι ἀκόμη δαθύτερα, τί σημαίνει καλὸ ἢ κακό, τί εἶναι ἀξία καὶ τί ἀπαξία. Δὲν διερωτᾶται ἁπλῶς, ποιός ἄρχει. ̓Αλλὰ καὶ πῶς μπορεῖ νὰ δικαιολογηθῆ, ποιός ἄρχει. Καὶ ἐν τέλει, γιατὶ πρέπει κάποιος νὰ ἄρχη. Καὶ τί σημαίνει νὰ δικαιολογηθοῦν ὅλα αὐτά; Τί ση μαίνει δίκαιο καὶ δικαιοσύνη; Ἓ ἀναζή τηση προχωρεῖ, γιὰ νὰ καταλήξη ἀπὸ ἄλλο δρόμο στὰ ἴδια πάντοτε ἀρχικὰ Φιλοσοφικὰ ἐ ἔρωτή ματα. Τί καὶ πῶς εἶναι ὁ κόσμος; Τί ση μαίνει εἶναι; Ποιά ἡ διαφορά του ἀπὸ τὸ φαίνεσθαι; Τί εἶναι ἀλήθεια καὶ τί ἁπλῶς γνώμη; Μ ̓ αὐτὴ τὴ διαρχκῆ καὶ δασανιστική διερεύνη ση τῶν πάντων, μ ̓ αὐτὴ τὴ συνεχῆ πορεία πρὸς ὅλο καὶ λεπτότερες ὁἀποχρώσεις σκέψης καὶ ἐννοιῶν, ἦταν Φυσικὸ καὶ ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα νὰ διαμορφωθῆ ἀνάλογα. ́Ο λόγος ὡς μέσον ἐπικοι-