ΔΟΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΥΚΟΒΙΣΤΑΣ Τὰ ἀληθινὰ παρασκήνια τῶν «Παρκερικῶν» ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στὴν νεώτερην ἑλληνικὴν ἱστορίαν πολλὰ εἶναι τὰ γεγονότα, ποὺ χρήζουν μιᾶς προ- σεχτικώτερης μελέτης: Ἐπειδὴ αὐτὰ συνέθησαν πολὺ πιὸ κοντὰ στὴν σημερινὴν πραγ- µατικότητα, εἴτε ἑρμηνεύθησαν κάτω ἀπὸ τὸ πρῖσμα τῶν σημερινῶν δεδοµένων εἴτε διε- στρεθλώθησαν (καλόπιστα ἢ κακόπιστα), ὥστε νὰ τὰ φέρουν πιὸ κοντὰ στὰ σημερινά ἰδε- ολογικὰ ρεύματα. Ἔτσι τὸ γεγονὸς τῆς 6ιαιοπραγίας ἐναντίον τοῦ Ἑδραίου Πατσίφι- κο, ἐνῶ συνέθη τὸ Πάσχα τοῦ 1847, πολλοὶ καὶ σοδαροὶ μελετητὲς (π.χ. ὁ Σπ. Μαρκεζί- νης, ἡ «ἱστορία τοῦ ᾿Ελληνικοῦ ᾿Εθνους» τῆς «Ἐκδοτικῆς ᾿Αθηνῶν» καὶ πολλὲς ἐγκυ- κλοπαίδειες) τὸ τοποθετοῦν στὸ Πάσχα τοῦ 1849, δικαιολογώντας ἔτσι σὰν ἄμεση ἀντί- ὅρασιν σ᾽ αὐτὸ τὸν ναυτικὸν ἀποχλεισμὸν τῶν ἑλληνικῶν λιμένων ἀπὸ τὸν ἀγγλικὸν στό- λον ὑπὸ τὸν ἀντιναύαρχον Πάρκερ, διότι ὁ Πατσίφικο εἶχε τὴν ἀγγλικὴν ὑπηκοότητα! Αὐτὸ συμόαίνει γιὰ ἕνα γεγονός, ποὺ ἔλαθε χώρα σ᾽ ἕνα κράτος ἐλεύθερο μὲ τὸν τύπον σὲ πλήρη λειτουργία καὶ ἐνῶ ὁ μελετητὴς ἔχει τὴν εὐχέρεια νὰ προστρέξη στὶς ἐφημε- ρίδες τῆς ἐποχῆς. Κατανοοῦμε θεθαίως ἐξ αὐτοῦ τὸ τί ἔχει συμόῆ στὴν πληροφόρηση ποὺ ἔχομε γιὰ τὰ σκοτεινὰ χρόνια τῆς τουρκοκρατίας ἢ τὰ δύσκολα χρόνια τῆς Ἐπαναστά- σεως τοῦ 1821. Δὲν εἶναι θέθαιον πάντοτε, ὅτι μία τέτοια πρᾶξις ὀφείλεται στην ἐπιπολαιότητα ἢ στὴν ἑκουσία ὑπηρεσία κάποιας ἰδεολογίας' οἱ ὕπη ρέτες συμφερόντων ποτὲ δὲν ἐξέλι- παν ἐκ τῆς πορείας τοῦ νέου ἑλληνικοῦ κράτους, Ὅμως ἡ ἀνασχευὴ τῶν ψευδῶν καὶ ἡ ἀποχατάσταση τῆς ἀλήθειας πρέπει νὰ εἶναι κύριο µέλημά μας. Ἐὰν θεθαίως θέλουµε νὰ γνωρίσουμε τὸ ἀληθινὸ παρελθόν µας, νὰ ἑρμηνευθῆ σωστὰ τὸ παρόν, ὥστε νὰ ἐπέμ- 6ουµε στὰ ἐπερχόμενα, ἐλπίζοντες στὴν διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄπο- ψιν αὐτὴ τὰ «Πατσιφικὰ» καὶ τὰ «Παρκερικά», ὅπως καθιερώθη νὰ λέγονται, κρύδθουν πολλά" καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὰ τοποθετήσουµε στὴν πραγματικὴν τους διάστασιν. ΠΑΤΣΙΦΙΚΑ Λίγες ἡμέρες πρὶν ἀπὸ τὸ Πάσχα τοῦ 1847 διέτριόε στὴν ᾿Αθήνα ὁ Ἑδραῖος μεγαλο- τραπεζίτης Ρότσιλντ,͵ γιὰ νὰ διαπραγ ματευθῆ μὲ τὴν Ἐθνικῆν Τράπεζαν τὸν τρόπο ἀπο- πληρωμῆς τοῦ ληστρικοῦ δανείου, ποὺ εἶχε χορηγήσει στὸ ἑλληνικὸν δημόσιον. Τότε χάτω ἀπὸ τὴν πἰεσιν κάποιων κύκλων ἡ Κυθέρνησις ἀπεφάσισε νὰ μὴν ἑορτασθῆ κατ᾽ ἔθιμον τὸ Πάσχα, δηλαδὴ νὰ μὴν προθοῦν οἱ κάτοικοι τῶν ᾿Αθηνῶν στὸ πατροπαράδο- το «κάψιμο τοῦ Ἰούδα». Αὐτὸ ἐστάθηκεν ἡ ἀφορμή, ἐξαγριωμένοι (καθοδηγούµενοι;) πιστοὶ νὰ θεωρήσουν αἴτιον τὸν Ἑθραῖον Πατσίφικο, νὰ εἰσθάλουν στὴν οἰκίαν του καὶ νὰ τὴν καταστρέψουν. ιο Πατσίφικο ἐζήτησε τὴν προστασίαν τοῦ ᾿Αγγλου προξένου Λάιονς, ἐπειδὴ εἰχεν ἀποχτή σει τὴν ἀγγλικὴν ὕ ὑπηκοότητα. Μετὰ δὲ ἀπὸ μερικὲς ἡμέ- θες ὁ Λάιονς ἔστειλε ἀπαιτητικὸν ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυδέρνησιν, ὅπου οὔτε λίγο οὔτε πολὺ ἐζήτει νὰ καταθλη θοῦν στὸν Πατσίφικο 886.736 δραχμὲς καὶ 67 λε- πτά. Ἐκπλήσσει θεδαίως αὐτὴ ἡ ἀχριόὴς ἀποτίμησις τῶν ζη μιῶν, ποὺ ὑπέστη ἡ οἰκία τοῦ Πατσίφικο. Καὶ στὸ σημεῖον αὐτὸ καλὸν εἰναι νὰ γνωρίσουμε τὸ ποιὸν τῆς «πέτρας τοῦ σκανδάλου». ὋὉ Δαυὶδ Πατσίφικο ἦρθε στὴν ᾿Αθήνα σὰν πρόξενος τῆς Πορτογαλίας, φέρων τὴν πορτογαλικὴν ὑπηκοότητα. “Ὅμως μετ᾽ ὀλίγον ἡ πορτογαλικὴ Κυδέρνησις τὸν ἔπαυσε μὲ τὴν κατηγορίαν τοῦ καταχραστῆ. Ἔκτοτε ἔλαθε τὴν ἱσπανικὴν ὑπηκοότητα περιφε- ρόμενος καὶ ζῶν ἀπὸ φιλανθρωπίες. Τὴν ἀγγλικὴν ὑπηκοότητα πρέπει νὰ τὴν ἔλαθεν ἢ