Η ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΡΟΠΑΤΟΡΩΝ ΗΜΩΝ ιη. Σολομὼν ̓Αφοῦ λοιπὸν ὁ προπάτοράς «μας» ἔκτισε τὸ καλυδάκι τοῦ Γιαχδὲ (ἰδὲ προηγούμενο τεῦχος) καὶ τὸν στέγασε, γιὰ νὰ μὴν τοῦ ζητάει ἐπίδομα ἀνεργίας, μετὰ τοῦ ἔδωσε καὶ δουλειά, τὸν ἔκανε θεὸ μὲ ναό. Πῶς λέμε ὑπουργὸς ἄνευ) χαρτοφυλακίου καὶ ὑπουργὸς μὲ χαρτοφυλάκιο, ἔ κάπως ἔτσι ἔγινε καὶ μὲ τὸν Γι ιαχδέ. | Ὅμως ἀκόμα δὲν εἶχε γίνει πολὺ σοφὸς ὁ προπάτοράς μας. Ἔτσι σκέφτηκε νὰ γράψη ἕνα διθλίο. να πολὺ σημαντικὸ θιδλίο μὲ «παροιμίες». Στὴν ἀρχὴ σχέφτηκε νὰ γράψη παραμυθάκια γιὰ τὰ ἀπογονάκια του, ἀλλὰ μετὰ κατάλαδε πὼς δὲν ὑπῆρχε μεγάλη διαφορά, καὶ ἔτσι τὸ ἄφησε μὲ «παροιμίες». Ἔνα δαθὺ νόημα, ἕνας ἐκπληκτικὸς συμόολισμὸς ξεχειλίζει μέσα ἀπὸ αὐτὸ τὸ γραπτό, ποὺ ἀποτελεῖ καὶ ἱερὸ διδλίο ἡμῶν, τῶν ̓Ελλήνων. "Ας δοῦμε ὅμως μερικὲς ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀπολαυστικὲς «παροιμίες». «Α ρχὴ σοφίας φόδος Κυρίου» (ὅ 7). "Οσο πιὸ πολὺ λοιπὸν φοδᾶσαι τὸν Γιαχδέ, τόσο πιὸ σοφὸς θὰ γίνης. Αμα τοῦ χτίσεις δὲ καὶ ναό, θὰ γίνεις πάνσοφος. «ὋὉ κλέπτων τὸν πατέρα αὐτοῦ ἢ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ λέγων: τοῦτο δὲν εἶναι ἁμαρτία, αὐτὸς εἶναι σύντροφος τοῦ ληστοῦ» («Παροιμ.» κη ́ 24). 4 ηλαδὴ ἅμα τοὺς ἔκλεδε καὶ δὲν τὸ ἔλεγε, θὰ ήταν ἅγιος ἄνθρωπος. «Ὃ ἔχων πονηρὸν ὀφθαλμὸν σπεύδει νὰ πλουτήσῃ, καὶ δὲν καταλαμόάνει ὅτι ἡ ἔνδεια θέλει ἐλθεῖ ἐπ ̓ αὐτόν». “Αμα δὲν ἔχει δηλαδὴ καθόλου μάτια, εἶναι καλὸς σίγουρα, ὄγάλτο λοιπὸν καὶ τὸ ἕνα τὸ ρημάδι τὸ μάτι ποὺ σοῦμεινε, μὴ τὸ περάση ὁ Γιαχδὲ γιὰ πονηρὸ καὶ μετὰ ἄντε νὰ ξεμπλέξης. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἠθικὸ δίδαγμα τῆς παροιμίας αὐτῆς. Βέδαια ὑ ὑπάρχει καὶ ἡ ἀντίστοιχη παροιμία μὲ τὸ ἀγαθὸ μάτι, ἀλλὰ ἄντε νὰ περιμένης ἀπ’ τὸν Γιαχδὲ νὰ ξεχωοίση τὸ καλὸ ἀπ’ τὸ κακό, ἐδῶ δὲν μπόρεσε νὰ φυλάξη μιὰ μηλιὰ καὶ τοῦ φάγανε τὰ μῆλα, μᾶς προέκυψε τώρα καὶ ψυχολόγος. «Ο ἔχων ὄμμα ἀγαθόν, θέλει εὐλογηθῆ» («Παροιμ.» κό 9). Γιατὶ ναὶ μὲν «οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ Κυρίου περιφρουροῦσι τὴν γνῶσιν» («Παροιμ.» κό’ 12), ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν μᾶς όγῆ ἀλλοίθωρος ὁ Γιαχδέ, τί κάγουμε; ”Αστα νὰ πᾶνε. Κάπως ἔτσι, λένε μερικοί, τοῦ ξέφυγαν οἱ ξεόράκωτοι καὶ φάγαγε ἀπ’ τὸ δέντρο τῆς γνώσης. Κατὰ τ’ ἄλλα ἀνοιχτομάτης ὁ πάνσοφος. Καὶ γιὰ νὰ στηρίξω ἀκόμα περισσότερο τὸ ἐπιχείρημά μου, ἀκοῦστε κι ̓ αὐτό: «οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ Κυρίου εἶναι ἐν παντὶ τόπῳ, παρατηροῦντες κακοὺς καὶ ἀγαθούς» ( «Παροιμ. » ιε ́ 3). Τοὔχουν φύγει, καὶ ἀκόμα τρέχει νὰ τὰ μαξέψη. Μάτια ἐδῶ, μάτια ἐκεῖ, μάτια παραπέρα. Μὲ ἐἔχει κυριέψει. ἕνας τρόμος καὶ ἕνας πανικὸς τόσο, ποὺ ὅταν σπάζω τὰ αὐγὰ στὸ τηγάνι, νομίζω ὅτι ὀλέπω τὰ μάτια τοῦ Γιαχόδέ, ποὺ μὲ κυνηγᾶνε. Παντοῦ εἶναι ὁ ἄτιμος, πραγματικά. ̓Αφῆστε δὲ τὸ ἄλλο, ποὺ ἀνεκάλυψε ὁ προπάτοράς μας: «ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ θέλεις χορτασθῆ ἄρτου» ( «Παροιμ. » χ' 13). Νέα μέθοδος Φαγη τοῦ. Τρῶτε μὲ τὰ μάτια, δὲν κοστίζει, δὲν παχαίνει χαὶ προπάντων σὲ χορταίνει. Δὲν ξέρω πῶς μοῦ ὄγῆκε διαφημιστικὸ σπότ, ἴσως ἔχει τὶς προδιαγραφὲς γιὰ διαφήμιση. ̓ ̓Απὸ αὐτὴν τὴν «παροιμία» ὄγῆκε καὶ μιὰ ἄλλη: «φᾶτε μάτια ψάρια καὶ κοιλιὰ περίδρομο». ̓Αλλὰ μιὰ καὶ μιλᾶμε γιὰ φαΐ, ἂς δοῦμε χι αὐτό: «Ὁ οἴνος εἶναι χλευαστὴς καὶ τὰ σίκερα στασιαστικά» («Παροιμ.» κ' 1), ἀλλὰ καί «μὴ ἔσο μεταξὺ οἰνοποτῶν, μεταξὺ κρεοφάγων ἀσώτων» («Παροιμ.» Ἀγ ́ 20). Λοιπὸν ἀπὸ αὔριο μὴν τρῶτε κρέας, καὶ μὴν πίνετε σίκερα καὶ κρασὶ καὶ θὰ κερδίσετε τὴν δασιλεία τοῦ Γιαχδέ. Γιὰ τὸ μέλι ὅμως μᾶς τὰ μπέρδεψε λίγο ὁ προπάτοράς μας. Γιατὶ ἐδῶ πρῶτα μᾶς λέει: «Υἱέμου, φάγε μέλι, διότι εἶναι καλόν» («Παροιμ.» κδ ́ 13), ὅμως παρακάτω συ-