ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
172ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1996
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "Σκέπτονται" πρίν από μάς για μάς — ΚΟΥΒΑΛΑΚΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
«Σκέπτονταυ» πρὶν ἀπὸ μᾶς γιὰ μᾶς...
Τὸ 1989 ὁ Φράνσις Φουκουγιάμα (ὑποδιευθυντὴς τοῦ Γραφείου Σχεδιασμοῦ Πολιτικῆς
τοῦ ὑπουργείου Εξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ) δημοσιεύει τὸ «περίφημο» ἄρθροτου «Τὸ τέλος τῆς
Ἱστορίας», τὸ ὁποῖο κάνει τὸν γύρο τοῦ κόσμου διὰ μέσου τῶν ἀναδημοσιεύσεων καὶ τῶν διεθνῶν
συνεδρίων. Μέσα ἀπὸ τὸ συγχεχριμένο ἄρθρο ὁ Φ. Φουκουγιάμμα διακηρύττει, ὅτι τὸ
σύγχρονο «δημοκρατικὸ μοντέλο» κέρδισε τὴν μάχη τῆς Ἱστορίας, ἡ ὁποία σταματᾶ ἐδῶ! Τέσσερα
χρόνια ἀργότερα (τὸ 1993) ἕνα νέο δημοσίευμα μὲ τίτλο «Ἡ σύγκρουση τῶν Πολιτισμῶν»
τοῦ Σαμουήλ ΧάντινγἈτον (διευθυντῆ τοῦ ̓Ινστιτούτου Στρατηγικῶν Σπουδῶν τοῦ
Πανεπιστημίου τοῦ Χ. άρδαρντ) ξανακάνει τὸν γύρο τοῦ κόσμου μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, ὅπως καὶ
τὸ προηγούμενο. "ΟΣ. Χά ἀντινγκτον διακηρύττει κι αὐτὸς μὲ τὴν σειρά του, ὅτι ὁ «ψυχρὸς πόλεμος»
ἀντικαταστάθηκε ἀπὸ τοὺς πολέμους μεταξὺ τῶν σημερινῶν διαφορετικῶν πολιτισμῶν,
τοὺς ὁποίους ξεχωρίζει καὶ κατονομάζει («δυτικός», «ἰαπωνικός», «κομφουκιανικός»,
«ἰσλαμικός», «ἰνδικός», «σλαδορθόδοξος», «λατινοαμερικανικός», «ἀφρικανικός»)! Ποῦ ἀποσκοποῦν
ὅλα αὐτά;
Ἢ ἐξήγηση εἶναι ἁπλῆ: Οἱ παραπάνω «στοχαστὲς» δὲν ἐξηγοῦν τὴν σημερινὴ παγκόσμια
κατάσταση ὡς διανοούμενοι, ἀλλὰ προτρέπουν τοὺς ἀνθρώπους καὶ τοὺς λαοὺς νὰ τὴν 6λέπουν
καὶ νὰ τὴν ἀντιμετωπίζουν ἔτσι, ὅπως οἱ σκοπιμότητες, ποὺ ἐκεῖνοι ὑπηρετοῦν, θέλουν
νὰ τὴν παρουσιάζουν. ̓Επιδιώκει δηλαδὴ ὁ πρῶτος νὰ πείσει τὴν ἀνθρωπότητα, ὅτι τὸ ὑπάρχον
πολιτικὸ σύστημα εἶναι τὸ ἰδανικότερο, ἄρα οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ τὸ ἀποδεχθοῦν ὁριστικά,
νὰ μὴν τὸ ἀμφισδητοῦν καὶ νὰ μὴν προσπαθοῦν νὰ τὸ ἀντικαταστήσουν. “Ο δεύτερος
δείχνει στοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἐχθρούς τους, τοὺς ἀνταγωνιστέςτους, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλοι ἀπ ̓
τοὺς ὑπολοίπους πολιτισμούς.
Ἢ ἀποδοχὴ τῆς θεωρίας περὶ ὕπαρξης πολέμου μεταξὺ τῶν πολιτισμῶν ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν
ἴδιων τῶν πολιτισμῶν σημαίνει πρῶτα ἀπ’ ὅλα καλλιέργεια τοῦ θρησκευτικοῦ φανατισμοῦ καὶ
τοῦ ἄκρατου ἐθνικισμοῦ καὶ τυφλὸν ἀγῶνα ἐπιδολῆς του. Ο Σ. Χάντινγκτον γιὰ παράδειγμα
μὲ τὸ ἰδεολόγημα ποὺ κατασκευάζει προτρέπει π.χ. τοὺς σημερινοὺς Ελληνες νὰ θεωρήσουν
ὑπεύθυνους γιὰ τὴν κακοδαιμονία τους τοὺς ἀλλόθρησκους καὶ ἀλλοεθνεῖς, γιὰ παράδειγμα
τοὺς Τούρκους (καὶ ὄχι μόνο). Γιὰ τὸ ἴδιο ὅμως προτρέπονται μὲ τὴν «λογικὴ» τοῦ Σ.
Χάντινγχτον καὶ οἱ Τοῦρχοι. Μὲ τὴν ἴδια «λογικὴ» οἱ Ιάπωνες θὰ θεωρήσουν ἐχθροὺς τοὺς
Δυτικούς, οἱ ̓Ισλαμιστὲς τοὺς «Σλαδορθόδοξους», οἱ ̓Ινδοὶ τοὺς Κομφουχιανικούς, οἱ Λατινοαμερικανοὶ
τοὺς Δυτικοὺς -- χαὶ πάει λέγοντας. ̓Εφαρμόζεται δηλαδὴ τὸ γνωστὸ ἐξ-ουσιαστικὀ
δόγμα «διαίρει καὶ ὁασίλευε». ̓Αν παρατηρήσουμε, ἐπίσης τὸν διαχωρισμὸ τῆς
ἀνθρωπότη τας σὲ ὀκτὼ πολιτισμοὺς (Χ άντινγκτον), θὰ δοῦμε ὁ ὅτι ὁ συγκεκριμένος δια χωρισμὸς
ἔχει καὶ γεωπολιτικὸ ὑπόδαθρο. Καὶ ἐνῶ οἱ λαοὶ καὶ οἱ πολιτισμοὶ θὰ στρέφονται ὁ ἕνας
κατὰ τοῦ ἄλλου, ἡ ἐξουσία θὰ παραμένει ἰσχυρὴ στὸν παγκόσμιο θρόνο της.
̓Επίσης τὸ σύγχρονο «δημοκρατικὸ» μοντέλο, στὸ ὁποῖο ἀναφέρεται ὁ Φρ. Φουκουγιάμα,
ἐξυπηρετεῖ τὴν ἐξουσία μὲ τὸν καλύτερο δυνατὸ τρόπο. Οἱ ἄνθρωποι τῆς σημερινῆς «δημοκρατίας»
αἰσθάνονται, ὅτι συμμετέχουν (διὰ τῆς ψήφου) στὴν λήψη τῶν ἀποφάσεων, ἐνῶ
στὴν πραγματικότητα τὰ πάντα συμόαίνουν ἐρήμην τους καὶ, τὸ σπουδαιότερο, εἶναι ἀνίκανοι
νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν. Επιπλέον ἡ σύγχρονη «δημοκρατία» διὰ τοῦ χρατισμοῦ τῆς διαθέτει
ἄριστες τακτικὲς χαλιναγώγησης καὶ ἀφανισμοῦ ἰδεῶν καὶ ἀντιλήψεων ἀντιθέτων πρὸς τὴν
«λογική» της.
Πάγια ἐπιδίωξη τῶν «σοφῶν» τῆς ἑκάστοτε ἐξουσίας εἶναι ἡ ἐπιδείνωση τῆς ἀνικανότητας
τῶν ἀνθρώπων νἀ ἐκλογικεύουν τὴν πραγματικότη τα, μέσα στὴν ὁποία ζοῦν, γιὰ νὰ τοὺς ἐπιθάλλεται
ἔτσι εὔκολα ἕνας δοτὸς τρόπος σκέπτεσθαι. Πράγματι οὐδέποτε στὴν ἱστορία της ή
ἀνθρωπότητα κατόρθωσε νὰ κατανοήσει τὴν ὕπαρξή τῆς χαὶ νὰ συνειδητοποιήσει τὴ πορεία
τῆς, ̓Εκτὸς ἀπὸ μιὰ μοναδικὴ ἐξαίρεση: Τὸν ἔλ-λογο τρόπο θεωρήσεως τῆς πραγματικότητας
ἀπὸ τὸν "Ελληνα ἄνθρωπο. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ δαθύτερος λόγος τοῦ συνεχοῦς καὶ ἀδυσώπητου
πολέμου τῆς Εξουσίας ἐναντίον τῆς Ελληνικότητας.
Παν. Λ. Κουδαλάκης