ΙΩΑΝΝΗΣ Ν.ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ Πῶς ἡ Ρωμαίικη Παιδεία «ἐπιτυγχάνει» τὴν πνευματικὴ κατάπτωση τῶν Ἑλλήνων ΣΤΟΧΟΣ Η ΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΦΡΟΝΗΜΑ Προσφάτως ἔπεσε στὰ χέρια μου ἕνα 6ιθλιαράκι τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου μὲ τίτλον «Οδηγίες γιὰ τὴ διδακτέα ὕλη καὶ τὴ διδασκαλία τῶν φιλολογικῶν μαθημάτων στὸ Γυμνάσιο καὶ τὸ Λύκειο». Τὸ Π.Ι. μὲ ἀπησχόλησε καὶ παλαιότερα. Εἶχα γράψει κριτικὴ τὸ 1989 «Γιὰ τὰ ἐγχειρίδια τῆς σύγχρονης ἑλληνικῆς γλώσσας» (περιοδικὸ «Γλῶσσα», τεῦχος 20) καὶ τὸ 1994 γιὰ «Τρεῖς ὁραστηριότητες τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ινστιτούτου» («Δαυλός», τεῦχος 145)'. Ἐπεσήμαινα τότε κάποια (ἀνεξήγητα γιὰ ἐμένα) ἐπιστημονικὰ χενὰ καὶ λάθη σὲ κείμενα καὶ πράξεις τοῦ Π.Ι. Σήμερα οἱ «Οδηγίες» πρὸς τοὺς καθηγητὲς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ἀποκαλύπτουν, ὅτι ὁ συλλογικὸς ἐπιστημονικὸς σύμθουλος τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας προδίδει, ἀναφανδὸν όασι χοὺς κανόνες τῆς Παιδαγωγικῆς ̓ Ἐπιστήμης, καὶ ὄχι μόνον αὐτῆς. Πρῶτον, τὸ θιδλιαράχι ὑ ὑποχρεώνει τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς λειτουργοὺς νὰ ἀκολουθοῦν χατὰ γράμμα τὶς ὑποδείξεις τοῦ Π.Ι., οἱ ὁποῖες ἐξειδικεύονται λεπτομε στὸ «Βιόλίοτοῦ Καθηγητῆ». (« Οδηγίες» καὶ «Βιόλίο τοῦ Καθηγητῆ» ὑπάρχουν γιὰ ὅλα τὰ ἀντικείμενα διδασκαλίας στὸ Γυμνάσιο). Ὃ καθηγητὴς χάνει τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐπιστήμονος, ἐργάζεται ὡς ἐπαγγελματίας-ἐχτελεστὴς τῶν «σοφῶν δογμάτων» τοῦ Π.1. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκηθῆ τοιούτου εἴδους καθοδήγησις τῶν πολιτιχῶν ἢ ἄλλων μηχανιχῶν, τῶν ἰατρῶν, ὁποιωνδήποτε ἐπιστημόνων; Δεύτερον, τὸ Π.Ι. συμπεριφέρεται πρὸς τοὺς μαθητὲς μὲ πολλὴν εὐγένεια: «Οἱ μαθήτριες καὶ οἱ μαθητὲς» (κατὰ τὸ «οἱ κυρίες καὶ οἱ κύριοι») δὲν πρέπει νὰ κουράζωνται, νὰ καταδάλλουν περιττὸν πνευματικὸν μόχθο. Ἰδοὺ οἱ φριχτὲς «Οδηγίες» κατὰ «γεωμετρικὴν πρόοδον» α) «Στὴ διδασκαλία τοῦ κεφαλαίου γιὰ τὶς ἀρχαῖες ἑλληνικὲς διαλέκτους ὁ καθηγητὴς μπορεῖ νὰ παραλείψει τὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματά τους, ἐφόσον ἔχει τὴ γνώμη (.) ὅτι (αὐτὰ) θὰ δυσκολέψουν τοὺς μαθητὲς του» (σελ. 22). (Οἱ ἐν παρενθέσει προσθῆχες εἶναι ἰδικές μου: [.Ν.Γ.). 0) «Κατὰ τὴν ἐπεξεργασία γίνεται ἡ ἐντελῶς ἀπαραίτητη γλωσσικὴ καὶ πραγματολογικὴ ἐξομάλυνση» (σελ. 24). (Ἐδῶ ἔχω καὶ πρόσθετη ἀπορία: τί σημαίνει «γλωσσικὴ καὶ πραγματολογικὴ ἐξομάλυνση»;) Υ) «Κατὰ τὴ διδασκαλία τῶν ποιημάτων καὶ εἰδικὰ (ἐκείνων) ̓ τῆς σύγχρονης ποίησης ὁ καθηγητὴς πρέπει νὰ ἀποφεύγει ὅσο μπορεῖ τὴν ἐκλογίκευση καὶ νὰ προσφέρει τὸ ποίΊμα μὲ τρόπο ποὺ νὰ μιλάει στὴν εὐαισθησία τῶν μαθητῶν» (σελ. 24). Ναὶ στὸ θυμικό. ὄχι στὸ λογικό. Τὸ Π.Ι. κάνει τὸ πᾶν, γιὰ νὰ ἐμποδίση τὴν πνευματικὴ ἀνάπτυξι τῶν ἕλληνοπαίδων. καὶ αὐτὴ ἡ τακτικὴ παρουσιάζεται ὡς πρόοδος. ὃ) Τέλος «Οἱ γραμματολογικὲς καὶ ἄλλες σχετικὲς πληροφορίες πρέπει νὰ περιορίζονται στὶς ἐντελῶς ἀπαραίτητες γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ κειμένου. Οἱ μαθητὲς δὲ χρειάζεται ν ̓ ἀνατρέχουν σὲ λεξικὰ καὶ ἄλλα ιδλία γιὰ πληροφορίες» (σελ. 25). Δὲν χρειάζεται νὰ αὐτενεργοῦν οἱ μαθητές: ἂς δεχθοῦν παθητικὰ ὅσα προσφέρομε ἐμεῖς. Ὅλες αὐτὲς οἱ «θέσεις» τοῦ Π.Ι. εἶναι ἀντιπαιδαγωγικές, ἀλλὰ καὶ ἀνθελληνικές. ̓Ιδοὺ καὶ τὸ διδλίο τῶν μαθητῶν: