ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛ(ΟΝ ΑΝΑΓΝ{ΙΟΣΤΙΣΝ ̓Αρχαιότητες χρησιμοποιοῦνται ὡς καθίσματα ἀναψυκτηρίον... ̓Αγαπητὲ «Δαυλέ», Πρόσφατα δρέθηκχα γιὰ ὀλιγοήμερες διακοπὲς στὴν Αἴγινα. ̓ Απὸ τοὺς πρώτους ἄρχαιολογικοὺς χώρους ποὺ ἐπισκέφθηχα, ἦταν ὁ ἐπιόλητικὸς δωρικὸς ναὸς τῆς ̓Αφαίας, χτισμένος πρὸς τιμὴν τῆς ὁμώνυμης θεότητας. ̓Αφοῦ τελείωσα τὴν περιήγησή μου στὸν ἱερὸ χῶρο, κατευθύνθηκχα γιὰ λίγη ξεκούραση σ ̓ ἕνα τουριστικὸ ἀναψυκτήριο, τὸ μοναδικὸ τῆς περιοχῆς, χτισμένο ἀκριθῶς μπροστὰ στὴν εἴσοδο τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου. Πλησιάζοντας, ἐντύπωση μοῦ ἔκαναν τὰ τραπέζια καὶ τὰ καθίσματα τοῦ καταστήματος, τὰ ὁποῖα ἀπὸ μακριὰ ἔδειχναν «ἀρχαῖα», δέγοντας ἔτσι μὲ τὴν ὅλη ἀτμόσφαιρα τῆς περιοχῆς. «Σπουδαῖο εὕρημα γιὰ τὴν προσέλκυση τουριστῶν», σχέφτη κα. Ὅμως μιὰ ἄσχη μη ἔχπληξη μὲ περίμενε. Γιατί, μπαίνοντας στὸν ἐξωτερικὸ χῶρο τοῦ καταστήματος, παρατήρησα ὅτι τὰ «ἔπιπλα» δὲν ἔδειχναν ἀρχαῖα, ἦταν ἀρχαῖα! Ἡ ἔκπληξη καὶ ἡ ὀργή μου δὲν περιγράφονται. Τὰ «τραπέζια» ἦταν τετράγωνες πέτρινες πλάκες, ποὺ στηρίζονταν σὲ «πόδια» ἀπὸ λαξευμένα κομμάτια πέτρας, ἐνῶ τὰ «καθίσματα» ἦταν μεγάλες ὀρθογώνιες πέτρες, ποὺ θύμιζαν ἔντονα αὐτὲς ποὺ ἦταν διασχορπισμένες γύρω ἀπὸ τὸν ναὸ μέσα στὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο. Τὸ ὅτι πρόκειται γιὰ «ἀρχαῖες πέτρες» ἀποδεικνύεται ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν ὁμοιότητά τους μ ̓ αὐτὲς τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου (ἴδιος τύπος πέτρας: ἀσθεστόλιθος ἢ πουρί, ἴδια μεγέθη, ἀκόμη καὶ ἡ διάόρωση ἔμοιαζε ἴδια), ἀλλά καὶ ἀπ ̓ τὰ ἴδια τὰ λόγια ποὺ τραύλισε ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ καταστήματος, ὅταν πῆγα νὰ τὸν «ψαρέψω». Ἐμφανῶς ἀμήχανος ὁ θλιόερὸς νεοθάρδαρος δικαιολογήθηκε, λέγοντάς μου ὅτι «οἱ πέτρες δὲν εἰναι ἀρχαῖες, εἰναι μόνο. 800 χρόνια παλιές». Ὅταν ὅμως εἶδε, ὅτι αὐτὴ ἡ δικαιολο- Ἕλληνες καὶ θάρθαροι στὴν Κλασσικὴ Ἑλλάδα (ΠῚ Κύριε διευθυντά, ὋὉ κ. Γ. Παπακωνσταντίνου μὲ ἐπιστολή του στὸν «Δαυλὸ» (τ. 171, Μάρτ. 1996) σχολιάζοντας τὴν παρατή ρησί μου, ὅτι τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν Ἰσοκράτη ὅτι Ἕλληνες εἶναι οἱ «τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας μετέχοντες» ἔχει παρερμηνευθεῖ καὶ ὅτι τὸ ἀκριδὲς νόημα εἶναι μᾶλλον ἀντίθετο, ὑποστηρίζει ἑ ὅτι ἡ χοινότης τῆς παιδείας εἶναι ἀνθρωπίνη λειτουργία, μὲ τὴν ὁποία ξεπερνιέται ἡ φυλετικὴ κοινότης, ποὺ χαρακτηρίζει τὸ ζωικὸ δασίλειο καὶ συνεπῶς ἡ θέσις ἡ ὁποία ἀποδίδεται στὸν Ισοκράτη (κακῶς κατὰ τὴν ἑρμηνεία μου) ἀποδεικνύει τὴν «ὠριμότητα τῶν “Ελληνικῶν κοινωνιῶν». Εἰς ἐπίρρωσι τούτου ἀναφέρει καὶ τὸν ὅρκον, ποὺ ὑποτίθεται ὅτι ἔδωσεν ὁ Μ. ̓Αλέξανδρος εἰς τὴν Ὦπιν. Ἐπειδὴ ἐκτιμῶ, ὅτι τὸ θέμα παρουσιάζει εὐρύτερον ἐνδιαφέρον, θεώρησα σκόπιμο νὰ ἐκθέσω τὶς ἐπ ̓ αὐτοῦ ἀπόψεις μου κάπως ἐχτενέστερα. α. Οἱ Ἕλληνες διέκριναν τὴν ἀνθρωπότητα σὲ Ἕλληνες καὶ σὲ δαρδάρους. Οἱ δεύτεροι ἦσαν οἱ μὴ-- Ἕλληνες, ἀσχέτως πρὸς τὸ ἐπίπεδο τοῦ πολιτισμοῦ τους. Βάρδαρος δὲν ἐσήμαινε ἀπολίτιστος, ἀγράμματος, ἀκαλλιέργητος. Βάρδαροι ἦσαν καὶ οἱ κάτοικοι τῶν μεγαλουπόλεων τῆς ̓Ανατολῆς, ἔστω καὶ ἂν διέμεναν σὲ μέγαρα, τῶν ὁποίων τὴν πολυτέλεια ἀδυνατοῦσε νὰ συλλάδη ὁ Ἕλλην. Βάρδαροι ἦσαν καὶ οἱ Πέρσες, ποὺ εἶχαν ἱδρύσει ἀπέραντη αὐτοχρατορία καὶ οἱ Αἰγύπτιοι μὲ τὸν πανάρχαιο πολιτισμό. Καὶ ἦσαν δάρδαροι ὄχι ἁπλῶς ἐπειδὴ μιλοῦσαν «θὰρδὰρ» (αὐτὸ ἦταν μόνον ἕνα ἐξωτερικὸ γνώρισμα), ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν μετεῖχαν τοῦ «Ἑλληνικοῦ». ----»»..