ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΣΤΟΛ(ΟΝ ΑΝΑΓΝ{ΙΟΣΤΙΣΝ ᾿Αρχαιότητες χρησιμοποιοῦνται ὡς καθίσματα ἀναψυκτηρίον... ᾽Αγαπητὲ «Δαυλέ», Πρόσφατα δρέθηκχα γιὰ ὀλιγοήμερες δια- κοπὲς στὴν Αἴγινα.᾽ Απὸ τοὺς πρώτους ἄρχαι- ολογικοὺς χώρους ποὺ ἐπισκέφθηχα, ἦταν ὁ ἐπιόλητικὸς δωρικὸς ναὸς τῆς ᾿Αφαίας, χτι- σµένος πρὸς τιμὴν τῆς ὁμώνυμης θεότητας. ᾿Αφοῦ τελείωσα τὴν περιήγησή µου στὸν ἱερὸ χῶρο, κατευθύνθηκχα γιὰ λίγη ξεκούρα- ση σ᾽ ἕνα τουριστικὸ ἀναψυκτήριο, τὸ µονα- δικὸ τῆς περιοχῆς, χτισμένο ἀκριθῶς µπρο- στὰ στὴν εἴσοδο τοῦ ἀρχαιολογικοῦ χώρου. Πλησιάζοντας, ἐντύπωση μοῦ ἔκαναν τὰ τρα- πέζια καὶ τὰ καθίσματα τοῦ καταστήματος, τὰ ὁποῖα ἀπὸ μακριὰ ἔδειχναν «ἀρχαῖα», δέ- γοντας ἔτσι μὲ τὴν ὅλη ἀτμόσφαιρα τῆς πε- ριοχῆς. «Σπουδαῖο εὕρημα γιὰ τὴν προσέλ- κυση τουριστῶν», σχέφτη κα. Ὅμως μιὰ ἄσχη μη ἔχπληξη μὲ περίμενε. Γιατί, μπαίνο- ντας στὸν ἐξωτερικὸ χῶρο τοῦ καταστήματος, παρατήρησα ὅτι τὰ «ἔπιπλα» δὲν ἔδειχναν ἀρχαῖα, ἦταν ἀρχαῖα! Ἡ ἔκπληξη καὶ ἡ ὀργή μου δὲν περιγρά- φονται. Τὰ «τραπέζια» ἦταν τετράγωνες πέ- τρινες πλάκες, ποὺ στηρίζονταν σὲ «πόδια» ἀπὸ λαξευμένα κομμάτια πέτρας, ἐνῶ τὰ «κα- θίσματα» ἦταν μεγάλες ὀρθογώνιες πέτρες, ποὺ θύμιζαν ἔντονα αὐτὲς ποὺ ἦταν δια- σχορπισμένες γύρω ἀπὸ τὸν ναὸ μέσα στὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο. Τὸ ὅτι πρόκειται γιὰ «ἀρχαῖες πέτρες» ἀποδεικνύεται ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν ὁμοιότητά τους μ᾽ αὐτὲς τοῦ ἀρχαιολογι- κοῦ χώρου (ἴδιος τύπος πέτρας: ἀσθεστόλι- θος ἢ πουρί, ἴδια μεγέθη, ἀκόμη καὶ ἡ διά- όρωση ἔμοιαζε ἴδια), ἀλλά καὶ ἀπ᾽ τὰ ἴδια τὰ λόγια ποὺ τραύλισε ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ κατα- στήµατος, ὅταν πῆγα νὰ τὸν «ψαρέψω». Ἐμφανῶς ἀμήχανος ὁ θλιόερὸς νεοθάρδαρος δικαιολογήθηκε, λέγοντάς μου ὅτι «οἱ πέτρες δὲν εἰναι ἀρχαῖες, εἰναι μόνο. 800 χρόνια πα- λιές». Ὅταν ὅμως εἶδε, ὅτι αὐτὴ ἡ δικαιολο- Ἕλληνες καὶ θάρθαροι στὴν Κλασσικὴ Ἑλλάδα (ΠῚ Κύριε διευθυντά, ὋὉ κ. Γ. Παπακωνσταντίνου μὲ ἐπιστολή του στὸν «Δαυλὸ» (τ. 171, Μάρτ. 1996) σχολιάζοντας τὴν παρατή ρησί μου, ὅτι τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν Ἰσοκράτη ὅτι Ἕλληνες εἶναι οἱ «τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας μετέχοντες» ἔχει παρερμηνευθεῖ καὶ ὅτι τὸ ἀκριδὲς νόημα εἶναι μᾶλλον ἀντίθετο, ὑποστηρίζει ἑ ὅτι ἡ χοινότης τῆς παιδείας εἶναι ἀνθρωπίνη λειτουργία, μὲ τὴν ὁποία ξεπερνιέ- ται ἡ φυλετικὴ κοινότης, ποὺ χαρακτηρίζει τὸ ζωικὸ δασίλειο καὶ συνεπῶς ἡ θέσις ἡ ὁποία ἀποδίδεται στὸν Ισοκράτη (κακῶς κατὰ τὴν ἑρμηνεία µου) ἀποδεικνύει τὴν «ὠριμότητα τῶν “Ελληνικῶν κοινωνιῶν». Εἰς ἐπίρρωσι τούτου ἀναφέρει καὶ τὸν ὅρκον, ποὺ ὑποτίθεται ὅτι ἔδω- σεν ὁ Μ. ᾿Αλέξανδρος εἰς τὴν Ὦπιν. Ἐπειδὴ ἐκτιμῶ, ὅτι τὸ θέμα παρουσιάζει εὐρύτερον ἐνδια- φέρον, θεώρησα σκόπιμο νὰ ἐκθέσω τὶς ἐπ᾿ αὐτοῦ ἀπόψεις μου κάπως ἐχτενέστερα. α. Οἱ Ἕλληνες διέκριναν τὴν ἀνθρωπότητα σὲ Ἕλληνες καὶ σὲ δαρδάρους. Οἱ δεύτεροι ἦσαν οἱ μὴ-- Ἕλληνες, ἀσχέτως πρὸς τὸ ἐπίπεδο τοῦ πολιτισμοῦ τους. Βάρδαρος δὲν ἐσήμαινε ἀπολί- τιστος, ἀγράμματος, ἀκαλλιέργητος. Βάρδαροι ἦσαν καὶ οἱ κάτοικοι τῶν μεγαλουπόλεων τῆς ᾿Ανατολῆς, ἔστω καὶ ἂν διέμεναν σὲ μέγαρα, τῶν ὁποίων τὴν πολυτέλεια ἀδυνατοῦσε νὰ συλ- λάδη ὁ Ἕλλην. Βάρδαροι ἦσαν καὶ οἱ Πέρσες, ποὺ εἶχαν ἱδρύσει ἀπέραντη αὐτοχρατορία καὶ οἱ Αἰγύπτιοι μὲ τὸν πανάρχαιο πολιτισμό. Καὶ ἦσαν δάρδαροι ὄχι ἁπλῶς ἐπειδὴ μιλοῦσαν «θὰρ- δὰρ» (αὐτὸ ἦταν μόνον ἕνα ἐξωτερικὸ γνώρισμα), ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν μετεῖχαν τοῦ «Ἑλληνικοῦ». ----»»..