Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ Ι4ΕΩΝ ΕΝΚΙ6Ο σ45ΤΕΙΙΗ, Γἠοσοῇα ὁ δἰπιθο 5 η10 (Φιλοσοφία καὶ Συμβολισμὸς) Ἢ σύγχρονη φιλοσοφία τείνει νὰ δέχεται τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀνθρώπινη γνώση συγκροτεῖται ἀπὸ σήματα, ποὺ ἐκφράζουν ἤ ὑποκαθιστοῦν τὰ «πράγ- ματα» τοῦ πραγματικοῦ κόσμου. Δυὸ ἐρωτήματα προβάλλουν: ᾿Αποτελοῦν ἄραγε τὰ σήματα ἀκριβεῖς περιγραφὲς τοῦ πραγματικοῦ κόσμου; Στὴν κατα- φατικὴ περίπτωση, πῶς θὰ μποροῦσε τοῦτο νὰ προσαρμοσθεῖ στὸ γεγονὸς ὅ- τι τὰ σήματα τείνουν νὰ παρουσιάζουν μιὰ δική τους ζωὴ καὶ λογική, καθὼς ἀναπτύσσονται σὲ συμβολικὰ συστήματα; ᾿Απάντηρη στὰ ἐρωτήματα αὐτὰ δίνει ἔμμεσα τὸ δοκίμιο τοῦ Ραφαέλο Ποῦτσι «Φαινομενολογικὴ ᾿Ανάλυση τῆς Γνώσης» ὅπου ὁ φυσικὸς ρεαλισμός του ἐμφανίζεται στὴν πρόταση ὅτι τὸ ἐξωτερικὸ πράγμα συλλαμβάνεται σ᾽ ὅ- λη τὴν ὑπερβατικότητά του χωρὶς κανένα δικαίωμα ὑποκατάστασης τῆς ἀν- τίληψης μὲ μιὰ συνείδηση τοῦ σήματος ἤ τῆς εἰκόνας. Γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ πράγματος καθεαυτοῦ ἡ ἐμπροθεσιακὴ ἀναλυτικὴ πρέπει νὰ κατανοήσει τὸ «πράγμα» σὰν ἕνα φαινόμενο, δηλαδὴ σὰν μιὰ δομημένη στιγμὴ τῆς σκοπι- μότητας. Φαίνεται ὅτι ὑπάρχουν κι οἱ δυὸ αὐτὲς διαθέσεις, ἐνῶ μιὰ πλήρης θεωρία τῶν σημάτων θὰ ἔπρεπε νὰ συμφιλιώσει τὴν φαινομενική τους ἀσυμ- φωνία. Τὸ σημαντικότερο δοκίμιο στὴν συλλογὴ αὐτὴ εἶναι τὸ «Εἰκόνα, ᾿Α4λλη- γορία, Σύμβολο, Μύθος, Μυστήριο, Λόγος» τοῦ Ἔριχ ΡιΖγΜ8ί8, ὅπου ὑπο- στηρίζεται ἡ ἑνδιαφέρουσα πρόταση ὅτι ἡ δυτικὴ φιλοσοφία εἶναι χαρακτηρι- στικὰ «φιλοσοφία τῆς καθαρῆς ἔννοιας», δηλαδὴ μιὰ προσπάθεια µετατόπι- σης ἀπὸ τὴν ἀνάλυση τοῦ δημιουργηµένου ἤ τοῦ φαινομένου πράγματος στὸ :νουμενικὸ πνεῦμα τοῦ Λόγου. Ἡ ἀνατολικὴ φιλοσοφία, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, μπορεῖ νὰ χαρακτηρισθεῖ σὰν μιὰ φιλοσοφία τῆς «καθαρῆς εἰκόνας», καθὼς οἰκοδομεῖται στὴν φαντασίωση τοῦ ὑποθετικοῦ ὅπως καὶ στὴν πραγµατικό- τητα τοῦ λόγου. Τὸ δοκίµιο αὐτὸ ἐπιχειρεῖ ἐντυπωσιακὲς προσβάσεις στὴν ἐτυμολογία καὶ στὴν φαινομενολογία, γιὰ νὰ ἑρμηνεύσει τὴν λειτουργία τῶν σημάτων καὶ στὶς δυὸ σχέσεις, ἐξακολουθεῖ ὅμως νὰ φαίνεται ἀληθινό, ὅτι τὰ πράγματα ἕ- χουν μιὰ δική τους πραγματικότητα καὶ μιὰ δική τους λογικότητα πέρα ἀπὸ τὶς ἀναλογικὲς σχέσεις τους μὲ τὸν ὑπερβαίνοντα λόγο. Σημαντικὸ ἐπίσης φαίνεται τὸ δοκίμιο γιὰ τὴν ἀνάπτυξη περιπλόκων συ- στηµάτων συμβολισμοῦ στὴν γραφικὴ τέχνη, ὅπως καὶ τὸ δοκίµιο ποὺ ἀνα- φέρεται στοὺς κανόνες τῆς μουσικῆς ἁρμονίας ὅπως ἐκφράζονται στὴν τάση τῶν συμβολικῶν συστηµάτων νὰ διασφαλίζουν μιὰ αὐτόνομη λογικὴ ἀνάπτυ- ξης. Τὰ δοκίµια αὐτὰ στὸ σύνολό τους θέτουν ἐρωτήματα σύγχρονης φιλοσο- φικῆς προβληματικῆς καί, παρὰ τὴν περιορισμένη ἕκταση τῶν ἀναπτυγμά- των τους, δίδουν σὲ ὁρισμένα σημεῖα βαθειὲς προεκτάσεις, ποὺ ἐλαύνουν