Ἑλλάδα-κράτος καὶ Ελλάδα-πρότυπο ̓Απὸ τότε ποὺ ὁ "ἷων 4ραγούμης διερωτᾶτο, «ἂν παρουσιάξεται ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ τὸ Ρωμαίικο κρατίδιο» (191 1), ἕως σήμερα τὸ ἐρώτημα αὐτὸ παραμένει χαίριο σ ̓ ὅσους ἀπομύζησαν τὸ δίδαγμα τῆς ἱστορίας τοῦ 'Ελληνισμοῦ ἀπὸ τὴν πτώση του (Ρωμαιοκρατία) καὶ ἐντεῦθεν. Πράγματι τὸ κρατίδιο αὐτὸ μπόρεσε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του νὰ συρρικνώση τὸ ̓Ελληνικὸ ἔθνος «τῶν Τριῶν ̓Ηπείρων καὶ τῶν Πέντε Θαλασσῶν» μέσα στὰ ἀσφυκτικὰ ὅρια τῆς ἐπικράτειάς του - κάτι ποὺ τόσοι καὶ τόσοι κατακτητὲς δὲν τὸ κατάφεραν. Σήμερα δὲ τὸ κατασκεύασμα αὐτό, ἂν ἔχη κάποιο «ἑλλήηνικὸ» γνώρισμα, ποὺ νὰ τὸ διαφοροποιῆ ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα κράτη, αὐτὸ εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἔχει ἀκόμη ὡς ἐπίσημη γλῶσσα του τὴν ἑλληνικὴ (τὴν ὁποία ὅμως ἀκρωτηριάζει μὲ νόμους καὶ τὴν ὁδηγεῖ σιγὰ-σιγὰ στὸν ἀφανισμό). Ως πρὸς τὰ λοιπὰ χαρακτηΟιστικά του (πολίτευμα, πολιτική, κοινωνικὸ καὶ οἰκονομικὸ σύστημα, ἐπίσημο θρήσκευμα κ.λπ.), τίποτε δὲν δικαιολογ εἴ τὴν ὀνομασία του «Ελλάδα», ἀφοῦ ὅλοι οἱ θεσμοί του εἶναι μὴ ἑλληνικοί. “Ὅμως ἀκριδῶς αὐτὴ ἡ ὀνομασία του καθιστᾶ τὸ Κράτος αὐτὸ θεωρήητικά, ἄθελά του καὶ ἐξ ὁρισμοῦ φορέα ἑνὸς συστήματος ἱστορικῶν μοντέλων καὶ ἀξιῶν μοναδικοῦ στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας. « Ελλὰς» εἶναι ἡ διαχρογική ἱστορική δύναμη ποὺ ὑπῆρξε ἡ γενέτειρα τοῦ παγκόσμιου πολιτισμοῦ, εἶναι ἡ κινητήρια δύναμη τῆς λογικῆς θεωρήσεως τῆς πραγματικότητας καὶ παραμένει τὸ μοναδικὸ πρότυπο πολιτικῆς σκέψεως καὶ πράξεως στὸ παρελθόν, τὸ παρὸν καὶ δεδαίως στὸ μέλλον. "Αν διαθέτη κανεὶς ἔστω μέτρια γνώση τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας, καταλαδαίνει, ὅτι τὰ στοιχεῖα ποὺ συνιστοῦν τὸ ἑλληνικὸ σύστημα ἀξιῶν ὄχι μόνον εἶναι ὁλοξώντανα καὶ καθοριστικἁ στὸν σύγχρονο κόσμο (πολιτική, ἐπιστήμη, γλῶσσα), ἀλλὰ εἶναι φανερό, ὅτι, ἂν παύσουν νὰ ὑπάρχουν ὡς ὁδηγοί, ἡ ἀνθρωπότητα θὰ γκρεμισθῆ μέσα στὸ ἔρεόθος ἑνὸς νέου Μεσαίωνα. ̓Επομένως τὸ ἱστορικὸ καὶ πολιτισμικὸ περιεχόμενο τῆς παμπάλαιας ἔννοιας «Ελλάδα» ἀποτελεῖ ἀναγκαιότήητα ἀλλὰ καὶ ἐγγύηση τῆς προόδου καὶ εὐδαιμονίας τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ θεδαίως εἶναι τώρα ἀνάγκη τὰ πρότυπα αὐτὰ νὰ ἐνεργοποιηθοῦν καὶ νὰ ἀξιοποιηθοῦν, προπαντὸς σήμερα, ποὺ ἄλλοι τρόποι ἀντιλήψεως τῆς πραγματικότητας (π.χ. ὁ θεοκρατικὸς ἢ ὁ μυστικιστικὸς) κλείνουν τὸν κύκλο τῆς ἱστορικῆς ζωῆς τους καὶ ἀφήνουν, καθὼς ὑποχωροῦν, ἕνα κενὸ στὴν πνευματικὴ ζωὴ ἀλλὰ καὶ στην ψυχὴ τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου. Αὐτὴ τὴν λαμπρή, τὴν θαυμάσια ἀποοτολή, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ ζητούμενο τῆς παρούσης ἱστορικῆς Στιγμῆς, θὰ μποροῦσε νὰ ἀναλάδη ὁ κρατικὸς ὀργανισμὸς ποὺ φέρει τὸ δαρύτιμο ὄνομα «Ελλάδα». Μιὰ ἀποστολὴ ἀντάξια τοῦ μεγίστου παρελθόντος τοῦ ̓Ελληνισμοῦ. Δυστυχῶς ἡ τραγική του κατάπτωση καὶ παρακμἠ κάνουν μιὰ τέτοια σκέψη τελείως ἀνεδαφικὴ καὶ οὐτοπική. ̓Εντεῦθεν προκύπτει ἡ ἀνάγκη νὰ ὑπάρξη διάκριση τῶν ἐννοιῶν «Ελλάδακράτος» καὶ « Ελλάδα-πρότυπο». 4ιάκριση πού, ὅσο περνᾶ ὁ καιρός, γίνεται ὅλο καὶ πιὸ συνειδητὴ στὸν ἐγχώριο καὶ τὸν διεθνή Ελληνισμό. Δ.Ι.Λ.