Οἱ αἰνιγματικοὶ κωπηλάτες τοῦ ̓Ανρωτηρίου Κύριοι, Στὸ τεῦχος 173 τοῦ περιοδικοῦ σας (Μάιος 06) φιλοξενήσατε ἄρθρο τοῦ κ. Π. Καρακατσάνη ἐπὶ τῆς προώσεως τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν πλοίων. ̓Ασχέτως τῶν τεχνικῶν προτάσεων τοῦ ἀρθρογράφου σας καὶ τοῦ ἐφικτοῦ ἢ μὴ τῆς προὠσεως σκαφῶν διὰ τῶν προγεύσεών τους (τοῦ προτείνουμε νὰ κατασκευάσει μοντέλλο ὑπὸ κλίμακα) ἡ τοιχογραφία τοῦ ̓Ακρωτηρίου εἶναι ἀσφαλῶς ἄξια προόληματισμοῦ. Πράγματι οἱ κωπηλάτες καθισμένοι ἀναπαυτικὰ καὶ ἀντικρυστὰ (σὰν νὰ πίνουν τὸ τσάι τους) εἶναι αἰνιγματικοί. Αἰνιγματικὴ εἶναι καὶ ἡ ἀναλογία κωπηλατῶν πρὸς κῶπες, καθὼς καὶ ἣ πυκνότης τῶν κωπῶν τῶν μεγάλων σκαφῶν τῆς τοιχογραφίας. Τέλος οἱ δύο γραμμὲς ποὺ στηρίζουν κάθε κώπὴ χρήζουν ἑρμηνείας. Ἡ ἑρμηνεία μοιάζει νὰ θρίσκεται σὲ παρόμοια ἀπεικόνιση πλοίου σχεδιασμένη περὶ τὰ 800 έτη ἀργότερα. Συνημμένως θὰ θρεῖτε φωτοτυπία τῆς ἀπειχονίσεως (δημοσιεύθηκε στὴν «Καθημερινῆ τῆς Κυριακῆς», «Ἑπτὰ 'Ἠμέρες» τῆς 7ης Ἰουλίου). Στὸ σχέδιο φαίνονται καθαρὰ οἱ ἐπιθάτες ὁπλίτες. Οἱ κῶπες συνδέονται μὲ δύο παράλληλες γραμμές, ποὺ προφανῶς εἶναι τὰ χέρια τῶν κωπηλατῶν ποὺ θρίσκονται σὲ χαμηλότερη στάθμη καὶ θλέπουν πρὸς τὴν πρύμνη. Αν δεχθοῦμε, ὅτι καὶ στὴν τοιχογραφία τοῦ ̓ Ακρωτηρίου ἀπεικονίζονται τὰ χέρια τῶν κωπηλατῶν, τὸ αἴνιγμα ἐπιλύεται μὲ ἁπλὸ τρόπο. Οἱ κωπηλάτες κωπηλατοῦν θλέποντας πρὸς τὴν πλώρη. Δὲν πρόκειται γιὰ κουπιὰ σὲ σκαλμὸ ἀλλὰ γιὰ ἐλεύθερα κουπιὰ (ραάα6»). Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ ἡ μεγάλη πυχνότης τῶν κωπηλατῶν κατὰ μῆκος τοῦ σκάφους. Πολλὰ παρόμοια σκάφη μὲ μεγάλη πυκνότητα κωπηλατῶν ὑπάρχουν στὴν Πολυνησία καὶ στοὺς Μαορὶ τῆς Ν. Ζηλανδίας. Οἱ ἐπιδάτες κάθονται στὸ μέσον τοῦ σκάφους σὲ ὑπερυψωμένο κατάστρωμα καὶ δὲν κωπηλατοῦν. Οἱ κωπηλάτες θρίσκονται στὸ πλάι τοῦ σκάΦους. Τὰ κεφάλια τους ἐμφανίζονται στὴν τοιχογραφία σὰν τελεῖες κατὰ μῆχος τοῦ σκάφους. Παραθέτουμε τομὴ τοῦ σκάφους κατὰ τὴν προτεινόμενη ἑρμηνεία. Φιλικότατα Η. Μπίρης Κ. Πικρὸς ̓Αρχιτέχτων Μηχανολόογος Δαθάκη |, 174-55 ” Αλιμος