Οἱ αἰνιγματικοὶ κωπηλάτες τοῦ ᾽Ανρωτηρίου Κύριοι, Στὸ τεῦχος 173 τοῦ περιοδικοῦ σας (Μάιος 06) φιλοξενήσατε ἄρθρο τοῦ κ. Π. Καρα- κατσάνη ἐπὶ τῆς προώσεως τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν πλοίων. ᾿Ασχέτως τῶν τεχνικῶν προ- τάσεων τοῦ ἀρθρογράφου σας καὶ τοῦ ἐφικτοῦ ἢ μὴ τῆς προὠσεως σκαφῶν διὰ τῶν προ- γεύσεών τους (τοῦ προτείνουμε νὰ κατασκευάσει μοντέλλο ὑπὸ κλίμακα) ἡ τοιχογραφία τοῦ ᾿Ακρωτηρίου εἶναι ἀσφαλῶς ἄξια προόληματισμοῦ. Πράγματι οἱ κωπηλάτες καθι- σµένοι ἀναπαυτικὰ καὶ ἀντικρυστὰ (σὰν νὰ πίνουν τὸ τσάι τους) εἶναι αἰνιγματικοί. Αἰνιγ- ματικὴ εἶναι καὶ ἡ ἀναλογία κωπηλατῶν πρὸς κῶπες, καθὼς καὶ ἣ πυκνότης τῶν κωπῶν τῶν μεγάλων σκαφῶν τῆς τοιχογραφίας. Τέλος οἱ δύο γραμμὲς ποὺ στηρίζουν κάθε κώ- πὴ χρήζουν ἑρμηνείας. Ἡ ἑρμηνεία μοιάζει νὰ θρίσκεται σὲ παρόμοια ἀπεικόνιση πλοί- ου σχεδιασμένη περὶ τὰ 800 έτη ἀργότερα. Συνηµµένως θὰ θρεῖτε φωτοτυπία τῆς ἀπει- χονίσεως (δημοσιεύθηκε στὴν «Καθημερινῆ τῆς Κυριακῆς», «Ἑπτὰ 'Ἠμέρες» τῆς 7ης Ἰουλίου). Στὸ σχέδιο φαίνονται καθαρὰ οἱ ἐπιθάτες ὁπλίτες. Οἱ κῶπες συνδέονται μὲ δύο παράλληλες γραµµές, ποὺ προφανῶς εἶναι τὰ χέρια τῶν κωπηλατῶν ποὺ θρίσκονται σὲ χαμηλότερη στάθµη καὶ θλέπουν πρὸς τὴν πρύμνη. Αν δεχθοῦμε, ὅτι καὶ στὴν τοιχογραφία τοῦ ᾿ Ακρωτηρίου ἀπεικονίζονται τὰ χέρια τῶν κωπηλατῶν, τὸ αἴνιγμα ἐπιλύεται μὲ ἁπλὸ τρόπο. Οἱ κωπηλάτες κωπηλατοῦν θλέποντας πρὸς τὴν πλώρη. Δὲν πρόκειται γιὰ κουπιὰ σὲ σκαλμὸ ἀλλὰ γιὰ ἐλεύθερα κουπιὰ (ραάα6»). Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ ἡ µεγάλη πυχνότης τῶν κωπηλατῶν κατὰ μῆκος τοῦ σκάφους. Πολ- λὰ παρόμοια σκάφη μὲ µεγάλη πυκνότητα κωπηλατῶν ὑπάρχουν στὴν Πολυνησία καὶ στοὺς Μαορὶ τῆς Ν. Ζηλανδίας. Οἱ ἐπιδάτες κάθονται στὸ μέσον τοῦ σκάφους σὲ ὑπερυ- ψωμένο κατάστρωμα καὶ δὲν κωπηλατοῦν. Οἱ κωπηλάτες θρίσκονται στὸ πλάι τοῦ σκά- Φους. Τὰ κεφάλια τους ἐμφανίζονται στὴν τοιχογραφία σὰν τελεῖες κατὰ μῆχος τοῦ σκά- φους. Παραθέτουµε τομὴ τοῦ σκάφους κατὰ τὴν προτεινόμενη ἑρμηνεία. Φιλικότατα Η. Μπίρης Κ. Πικρὸς ᾿Αρχιτέχτων Μηχανολόογος Δαθάκη |, 174-55 ” Αλιμος