ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
178ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1996
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μία πρόταση για την αποκρυπτογράφηση της επιγραφής της Καυκανίας — ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ, ΑΝΤΩΝΗΣ
Κείμενο φύλλου
Μιὰ πρὀταση γιὰ τὴν ἀποχκρυπτογράφηση
τῆς Μυκηναϊκῆς ἐπιγραφῆς τῆς Καυχκανιᾶς
Κύριε διευθυντά,
Διαθάζοντας στὸ ὑπ ̓ ἀριθ. 172 τεῦχος τοῦ «Δαυλοῦ» τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Κώστα Δούκα μὲ
τίτλο « ̓Αποχρυπτογράφηση τῆς ἐπιγραφῆς τῆς Καυκανιᾶς», ἐπτιμώντας τὴν προσπάθεια
τοῦ ἀρθρογράφου καὶ συμφωνώντας σὲ πολλὰ σημεῖα μὲ αὐτόν. ὅσον ἀφορᾶ τὴν Χριτική
του στοὺς «εἰδικούς», προτείνω διαφορετικὴ ἀνάγνωση στὸ κείμενο τῆς ἐπιγραφῆς
μὲ ἐπακόλουθο τὴν διαφορετικὴ μετάφραση.
̓ ̓Αναφέρονται στὸ άρθρο περιληπτικὰ τὰ παρά κάτω: ̓Ανακοινώθηκε στὴν ̓Ακαδημία
̓Αθηνῶν, Πρακτικὰ ἔτους 1905, τόμος 7ος (ἐκ μέρους τῶν ἀρχαιολόγων Πολυξένης ̓ Αραπογιάννη,
Γιοργκ Ράμπαχ καὶ Λ. Γκόνταρτ). ἀπὸ τὸν ̓Ακαδη μαϊκὸ κ. Σπύρο Ιακωθίδη
τὸ ἱστορικὸ εὑρέσεως ἐπιγραφῆς πάνω σὲ θότσαλο, ὑπὸ τὸν τίτλο «ἢ Μυκηναϊκὴ ἐπιγραφὴ
τῆς Καυκανιᾶς». Τὸν ̓Απρίλιο τοῦ 1994 ἡ Ἐφορία” Αρχαιοτήτων ̓Ολυμπίας κατὰ
τὴν ἀνασκαφὴ στὴν χορυφὴ λοφίσχου, στὴ θέση ̓Αγριελίτσες τῆς χοινότητας Καυκανιᾶς,
7 χιλιόμετρα πρὸς θορρᾶ τῆς Ολυμπίας, ὅπου ὑπάρχει καὶ ἐκκλησάχι τῆς ̓Αναλήψεως,
θρῆκε προϊστορικὸ Ἀτίσμα. ̓Εκτὸς τῶν ἄλλων εὑρημάτων τὸ πιὸ σπουδαῖο εὕρημα
τῆς ἀνασκαφῆς εἶναι μία σχεδὸν κυχλικη προκάλη (θότσαλο) διαστάσεων 4 9 εκ. Χ4.08
ἓχ. , πάχους 1 62 ἕἑχ. καὶ δάρους 48 γραμμαρίων, ποὺ θρέθηχε κολλη μένη στὴν ἐσωτερικὴ
πλευρὰ ἑ ἑνὸς ἀπὸ τοὺς τοίχους κάτω ἀπὸ τὴν πρώτη σειρὰ λίθων, μέσα στὸ ἀπαραθίαστο
στρῶμα τῆς καταστροφῆς. Ἡ ἀκριθῆς σχέση μὲ τὸ κτίσμα, λένε οἱ ἀρχαιολόγοι, είναι ἄδηλη
(αὐτὸ θέθαια εἰναι λάθος, ὅπως θὰ δοῦμε πιὸ κάτω), ἡ χρονική της ταύτιση ὅμως μὲ
αὐτὸ εἶναι ἀναμφισδήτητη. Ἡ προκάλη φέρει χαραγμένα ὀκτὼ σύμόολα συλλαδογραφικῆς
γραφῆς, ἀπὸ τὰ ὁποῖα πέντε (τὰ Δ', ἃ, το, Πᾶ, 43 καὶ Κα) εἶναι κοινὰ στὶς δύο Γραμμικὲς
Γ θαφές, τὰ ἄλλα τρία ὅμως (5ο, 4 καὶ 10) ἀπαντοῦν μόνο στὴν Γραμμική Β. Ἔπομένως
ἡ ἐπιγραφὴ εἶναι χωρὶς ἀμφιθολία Γραμμικὴ Β.
Ἡ κροκάλη στὴν μία ὄψη φέρει τὴν ἐπιγραφή: ἂ-5ο-πα 4ο-Το-Κα σὲ δύο σειρές, διότι ὁ
χῶρος δὲν ἐ ἐπαρκοῦσε, γιὰ νὰ γραφοῦν δύο λέξεις στὴ σειρά. Ἡ διάταξη τῶν συλλαθογραμμάτων
δείχνει, ὅτι ἡ ἐπιγραφὴ ἔχει γραφεῖ καὶ διαδάζεται θουστροφηδὸν (μέχρι ἐδῶ
στὸ ἄρθρο εἰναι ὅλα σωστὰ) καὶ ὅτι ἡ πρώτη λέξη διαδάζεται ἀπὸ δεξιὰ πρὸς ἀριστερὰ
καὶ ἡ δεύτερη ἀπὸ ἀριστερὰ πρὸς τὰ δεξιά. Ὅπως δηλαδὴ διαθάζεται ἡ μεγάλη ἐπιγραφὴ
τῆς Γόρτυνος. Ἔτσι ἣ ἐπιγραφὴ διαδάζεται; Πᾶ-5ο-8 40:Γ0-Κᾶ. Στὴν ἄλλη ὄψη τῆς Ἀχροχάλης
εἰναι χαραγμένο ἕνα σχῆμα σὰν διπλὸς πέλεκυς μὲ στειλεό. Δὲν εἶναι ὅμως διπλὸς πέλεχυς,
ἀλλὰ τὸ συντετμημένο γραμμικὸ σκαρίφη! μα τοῦ Χτιρίου ποὺ ἦταν ἐκεῖ, τὸ ὁποῖο ὑποδηλώνει
ταυτόχρονα καὶ τὴν χρήση αὐτοῦ. Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τοῦ ὑποτιθέμενου στειλεοὔ
εἶναι χαραγ μένα τὰ συλλαθογράμματα 4ἃ καὶ ο. Οἱ ἀρχαιολόγοι στὴν λεπτομερῇ ὁ ἀνακοϊνωσή
τους κάνουν συσχετισμοὺς τῆς γραφῆς μὲ ἄλλες ἐπιγραφὲς τῆς Πύλου καὶ τῆς Θήθας
καὶ καταλήγουν στὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ πρωτοελλη γικὸς πολιτισμὸς τῆς ἠπειρωτικῆς
Ἑλλάδος εἶχε διαμορφώσει δική του γραφὴ πολὺ πιὸ πρὶν ἀπὸ ὅ,τι πιστευόταν ὡς τώρα.
Ἡ ἐπιγραφὴ τῆς μιᾶς πλευρᾶς μεταφραζόμενη θὰ πεῖ νησιώτικο δότσαλο (ἀπὸ τὸ
Αἰγαῖο): Ππᾶ-5ο-αΞ νασόα -Ὁ νᾶσος, δωρ. τύπος τῆς λέξης νῆσος. Στὸν πληθ. αἱ νῆσοις τὰ
νησιὰ τοῦ Αἰγαίου 3 τὰ νασόα τοῦ Αἰγαίου (ἐγκ. Πάπυρος Λαροὺς-Μπριτάννικα). 4οΓο-Κα
Ξ χρόχκα, δωρ. τύπος τῆς λέξης κρόκη. Κρόκη. ἡ Ξ κροκάλη, θότσαλο (ἐγκ. Πάπυρος
Λαροὺς-Μπριτάννικα). "Ἔτσι Πα-5ο-8 40-Γο-Κα Ξ νησιώτικο θότσαλο (ἀπὸ τὰ νησιὰ τοῦ
Αἰγαίου).
Ἡ δεύτερη πλευρὰ τῆς χροχάλης μᾶς δίνει τὴν λέξη 44-|ο -- καιο - καίω. Καίω - ψήνω
πήλινα σχεύη σὲ καμίνι (ἐγκ. Π.Λ.Μ.). Καίω «καιξω, καξ-]ω (Λεξικὸ 1. Σταματάκου). ̓Απὸ
τὶς δύο ἐπιγραφὲς τῆς χροχάλης συμπεραίνω, ὅτι ταν θεμέλιος λίθος ἑ ἑνὸς χαμινιοῦ πηλίνων
σκευῶν, καὶ ὅτι ὁ κατασκευαστής του τὴν ἔφερε ἀπὸ κάποιο νησὶ τοῦ Αἰγαίου (ἴσως