ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
178ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 1996
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Μία πρόταση για την αποκρυπτογράφηση της επιγραφής της Καυκανίας — ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ, ΑΝΤΩΝΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Μιὰ πρὀταση γιὰ τὴν ἀποχκρυπτογράφηση
τῆς Μυκηναϊκῆς ἐπιγραφῆς τῆς Καυχκανιᾶς
Κύριε διευθυντά,
Διαθάζοντας στὸ ὑπ᾽ ἀριθ. 172 τεῦχος τοῦ «Δαυλοῦ» τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Κώστα Δούκα μὲ
τίτλο « ᾿Αποχρυπτογράφηση τῆς ἐπιγραφῆς τῆς Καυκανιᾶς», ἐπτιμώντας τὴν προσπά-
θεια τοῦ ἀρθρογράφου καὶ συμφωνώντας σὲ πολλὰ σημεῖα μὲ αὐτόν. ὅσον ἀφορᾶ τὴν Χρι-
τική του στοὺς «εἰδικούς», προτείνω διαφορετικὴ ἀνάγνωση στὸ κείµενο τῆς ἐπιγραφῆς
μὲ ἐπακόλουθο τὴν διαφορετικὴ μετάφραση.
᾿᾽Αναφέρονται στὸ άρθρο περιληπτικὰ τὰ παρά κάτω: ᾽Ανακοινώθηκε στὴν ᾽Ακαδημία
᾿Αθηνῶν, Πρακτικὰ ἔτους 1905, τόμος 7ος (ἐκ μέρους τῶν ἀρχαιολόγων Πολυξένης᾽ Αρα-
πογιάννη, Γιοργκ Ράμπαχ καὶ Λ. Γκόνταρτ). ἀπὸ τὸν ᾿Ακαδη μαϊκὸ κ. Σπύρο Ιακωθίδη
τὸ ἱστορικὸ εὑρέσεως ἐπιγραφῆς πάνω σὲ θότσαλο, ὑπὸ τὸν τίτλο «ἢ Μυκηναϊκὴ ἐπι-
γραφὴ τῆς Καυκανιᾶς». Τὸν ᾿Απρίλιο τοῦ 1994 ἡ Ἐφορία” Αρχαιοτήτων ᾽Ολυμπίας κατὰ
τὴν ἀνασκαφὴ στὴν χορυφὴ λοφίσχου, στὴ θέση ᾿Αγριελίτσες τῆς χοινότητας Καυκα-
νιᾶς, 7 χιλιόμετρα πρὸς θορρᾶ τῆς Ολυμπίας, ὅπου ὑπάρχει καὶ ἐκκλησάχι τῆς ᾿Αναλή-
ψεως, θρῆκε προϊστορικὸ Ἀτίσμα. ᾿Εκτὸς τῶν ἄλλων εὑρημάτων τὸ πιὸ σπουδαῖο εὕρη-
μα τῆς ἀνασκαφῆς εἶναι µία σχεδὸν κυχλικη προκάλη (θότσαλο) διαστάσεων 4 9 εκ. Χ4.08
ἓχ. , πάχους 1 62 ἕ ἑχ. καὶ δάρους 48 γραμμαρίων, ποὺ θρέθηχε κολλη μένη στὴν ἐσωτερικὴ
πλευρὰ ἑ ἑνὸς ἀπὸ τοὺς τοίχους κάτω ἀπὸ τὴν πρώτη σειρὰ λίθων, μέσα στὸ ἀπαραθίαστο
στρῶμα τῆς καταστροφῆς. Ἡ ἀκριθῆς σχέση μὲ τὸ κτίσμα, λένε οἱ ἀρχαιολόγοι, είναι ἄδη-
λη (αὐτὸ θέθαια εἰναι λάθος, ὅπως θὰ δοῦμε πιὸ κάτω), ἡ χρονική της ταύτιση ὅμως μὲ
αὐτὸ εἶναι ἀναμφισδήτητη. Ἡ προκάλη φέρει χαραγμένα ὀκτὼ σύμόολα συλλαδογρα-
φικῆς γραφῆς, ἀπὸ τὰ ὁποῖα πέντε (τὰ Δ', ἃ, το, Πᾶ, 43 καὶ Κα) εἶναι κοινὰ στὶς δύο Γραμ-
μικὲς Γ θαφές, τὰ ἄλλα τρία ὅμως (5ο, 4 καὶ 10) ἀπαντοῦν µόνο στὴν Γραμμική Β. Ἔπο-
μένως ἡ ἐπιγραφὴ εἶναι χωρὶς ἀμφιθολία Γραμμικὴ Β.
Ἡ κροκάλη στὴν µία ὄψη φέρει τὴν ἐπιγραφή: ἂ-5ο-πα 4ο-Το-Κα σὲ δύο σειρές, διότι ὁ
χῶρος δὲν ἐ ἐπαρκοῦσε, γιὰ νὰ γραφοῦν δύο λέξεις στὴ σειρά. Ἡ διάταξη τῶν συλλαθο-
γραμμάτων δείχνει, ὅτι ἡ ἐπιγραφὴ ἔχει γραφεῖ καὶ διαδάζεται θουστροφηδὸν (μέχρι ἐδῶ
στὸ ἄρθρο εἰναι ὅλα σωστὰ) καὶ ὅτι ἡ πρώτη λέξη διαδάζεται ἀπὸ δεξιὰ πρὸς ἀριστερὰ
καὶ ἡ δεύτερη ἀπὸ ἀριστερὰ πρὸς τὰ δεξιά. Ὅπως δηλαδὴ διαθάζεται ἡ μεγάλη ἐπιγραφὴ
τῆς Γόρτυνος. Ἔτσι ἣ ἐπιγραφὴ διαδάζεται; Πᾶ-5ο-8 40:Γ0-Κᾶ. Στὴν ἄλλη ὄψη τῆς Ἀχροχάλης
εἰναι χαραγμένο ἕνα σχῆμα σὰν διπλὸς πέλεκυς μὲ στειλεό. Δὲν εἶναι ὅμως διπλὸς πέλε-
χυς, ἀλλὰ τὸ συντετμημένο γραμμικὸ σκαρίφη! μα τοῦ Χτιρίου ποὺ ἦταν ἐκεῖ, τὸ ὁποῖο ὑπο-
δηλώνει ταυτόχρονα καὶ τὴν χρήση αὐτοῦ. Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ τοῦ ὑποτιθέμενου στειλε-
οὔ εἶναι χαραγ μένα τὰ συλλαθογράµµατα 4ἃ καὶ ο. Οἱ ἀρχαιολόγοι στὴν λεπτομερῇ ὁ ἀνα-
κοϊνωσή τους κάνουν συσχετισμοὺς τῆς γραφῆς μὲ ἄλλες ἐπιγραφὲς τῆς Πύλου καὶ τῆς Θή-
θας καὶ καταλήγουν στὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ πρωτοελλη γικὸς πολιτισμὸς τῆς ἠπειρωτικῆς
Ἑλλάδος εἶχε διαμορφώσει δική του γραφὴ πολὺ πιὸ πρὶν ἀπὸ ὅ,τι πιστευόταν ὡς τώρα.
Ἡ ἐπιγραφὴ τῆς μιᾶς πλευρᾶς μεταφραζόμενη θὰ πεῖ νησιώτικο δότσαλο (ἀπὸ τὸ
Αἰγαῖο): Ππᾶ-5ο-αΞ νασόα -Ὁ νᾶσος, δωρ. τύπος τῆς λέξης νῆσος. Στὸν πληθ. αἱ νῆσοις τὰ
νησιὰ τοῦ Αἰγαίου 3 τὰ νασόα τοῦ Αἰγαίου (ἐγκ. Πάπυρος Λαροὺς-Μπριτάννικα). 4ο-
Γο-Κα Ξ χρόχκα, δωρ. τύπος τῆς λέξης κρόκη. Κρόκη. ἡ Ξ κροκάλη, θότσαλο (ἐγκ. Πάπυ-
ρος Λαροὺς-Μπριτάννικα). "Ἔτσι Πα-5ο-8 40-Γο-Κα Ξ νησιώτικο θότσαλο (ἀπὸ τὰ νησιὰ τοῦ
Αἰγαίου).
Ἡ δεύτερη πλευρὰ τῆς χροχάλης μᾶς δίνει τὴν λέξη 44-|ο -- καιο - καίω. Καίω - ψήνω
πήλινα σχεύη σὲ καμίνι (ἐγκ. Π.Λ.Μ.). Καίω «καιξω, καξ-]ω (Λεξικὸ 1. Σταματάκου). ᾿Απὸ
τὶς δύο ἐπιγραφὲς τῆς χροχάλης συμπεραίνω, ὅτι ταν θεμέλιος λίθος ἑ ἑνὸς χαμινιοῦ πη-
λίνων σκευῶν, καὶ ὅτι ὁ κατασκευαστής του τὴν ἔφερε ἀπὸ κάποιο νησὶ τοῦ Αἰγαίου (ἴσως