ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
179ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1996
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η "λύση" των δεσμών του Προμηθέα — ΠΥΡΡΑ
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Κείμενο φύλλου
ΑΚΝΑΙΡΟ ΒΙΡΟΑΚΕΡΙ, ̓Αρχαῖο ̓Ελληνικὸ Δίκαιο
Ὅπως τὰ φυσικὰ στοιχεῖα ἀγωνίζονται ἀνάμεσά τους σύμφωνα μὲ τοὺς ἀπαράθατους
καὶ σύμφυτους μὲ τὸν ἀγῶνα νόμους, προκειμένου νὰ κατακτήσουν τὴν ὑπεροχὴ καὶ τὴν πρώτευση,
ἔτσι κι οἱ Ἕλληνες -- στοιχεῖα τῆς φύσεως κι αὐτοὶ -- μάχονται χωρὶς σταματημό:
«Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δέ θασιλεύς: καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε, τοὺς δὲ
ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε, τοὺς δὲ ἐλευθέρους», διδάσκει ὁ Ἡράκλειτος. Τὸ
ἀγωνιστικὸ πνεῦμα τῶν Ἑλλήνων καὶ ὁ πόθος τους γιὰ δικαιοσύνη καὶ ἀξιοκρατία 6ρίσκουν
ἔκφραση στὶς παλαῖστρες καὶ τὰ στάδια, στὶς φιλοσοφικὲς σχολὲς καὶ τὰ θέατρα, στὶς
πολιτικὲς διαμάχες καὶ τὸν καθ ̓ ἡμέραν όίο. Μέσα στὸν ἑλληνικὸ ἢ φυσικὸ κόσμο -- ποὺ σὲ
τελευταία ἀνάλυση εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα -- κανεὶς δὲν δουλοποιεῖ οὔτε καὶ ἐλευθερώνει κανέναν'
ὅλοι ἀγωνίζονται νὰ κατακτήσουν τὴν θέση ποὺ τοὺς ἀνήκει, νὰ αὐτοαξιολογηθοῦν
καὶ ν ̓ αὐτοϊεραρχηθοῦν στὴν νοητὴ πυραμίδα τῶν ἀξιῶν.
Ὃ Ατ. ΒἰςοαΓά!, ὁ συγγραφεὺς τοῦ παρουσιαζόμενου θιθλίου, μελέτησε ὄντως τὸ ἀρχαῖο
Ἑλληνικὸ Δίκαιο, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν καλύτερη πηγὴ κατανόησης τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος,
τοῦ ἑλληνικοῦ τρόπου σκέψεως καὶ ζωῆς. Εἶδε λοιπόν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸ δὲν ἔχει σχέση
μὲ τὰ δίκαια τῶν ἄλλων λαῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τρόπον τινα πραχτικοποίηση καὶ ἐφαρμογὴ
-- καλὴ ἢ κακή, ἀδιάφορο -- τῶν φιλοσοφικῶν ἰδεῶν περὶ δικαίου τῶν Ελλήνων, ὅπως
αὐτὲς διασώζονται μέσω τῶν ἀμέσων πηγῶν (νόμοι Δράκοντος, Σόλωνος, Γόρτυνος, «Πολιτείας»
κ. ἄ.) καὶ τῶν ἐμμέσων πηγῶν (ρήτορες, ̓Αριστοτέλης, Πλούταρχος κ.ἀ.). Σύμφωνα
λοιπὸν μὲ τὸν συγγραφέα καὶ «μὲ δάση τὶς νεώτερες θεωρίες, ποὺ διακρίνουν μεταξὺ συνταγμάτων
αὐστηρῶν καὶ συνταγμάτων ἐνδοτικῶν, πρέπει νὰ δεχθοῦμε ὅτι τὸ σύνταγμα
Ἡ «λύση» τῶν δεσμῶν τοῦ Προμηθέα
ο μῦθος τοῦ Προμηθέως καὶ γενικότερα ἡ φιλολογία γύρω ἀπὸ τὸ πρόσωπο
αὐτὸ γαλούχησαν γενιὲς καὶ γενιὲς ἀνθρώπων, πρὶν ὁ Αἰσχύλος δημιουργήσει
τὴν τραγωδία του «Προμηθεὺς Δεσμώτης», ἡ ὁποία μεταφέρει τὰ δασικὰ
χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ ρόλου τοῦ Προμηθέως. Θεωρῶ δὲ ἀνεξάρτητα
πρὸς τὴν ἱστορικὴ δάση τοῦ μύθου, ὅτι ἡ προσωπικότητα «Προμηθεύς» ἀποτελεῖ
«ἱστορικὸ ὄν». Γιὰ νὰ γίνω σαφής, «ἱστορικὸ ὄν» χαρακτηρίζω τὴν πεοίοδο
ἐκείνη τῆς ἀνθρώπινης κίνησης, ὅπου τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ ἄλογο μετουσιώνεται
σὲ ἔλλογο.
̓Εξετάζοντας τὸν Προμηθέα διαπιστώνουμε:
1. Μητέρα του θεωρεῖται ἡ Θέμις ἢ ἡ Γαῖα ἢ ἡ Κλυμένη ἢ ἡ ̓Ασία ἢ ἡ ̓Ασώπη,
ἀλλά, ὅπως ὁ ἴδιος λέγει, «τολλῶν ὀνομάτων μορφὴ μία» («Π.4.», στίχ.
222). Πατέρας του εἶναι ὁ ̓Ιαπετός, ὁ ἀρχαιότατος ἄνθρωπος σύμφωνα μὲ τὴν
παράδοση (Α. Σταγειρίτης, « ̓Ωγυγία», σελ. 254).
Αρα ὁ Προμηθεὺς «γεννήθηκε», ἤτοι δημιουργήθηκε, ὅταν ὁ ἀρχαιότατος
ἄνθρωπος «κέρδισε» καὶ γονιμοποίησε τὴν Θέμιν (γιὰ συντομία χρησιμοποιῶ
ἕνα ἀπὸ τὰ ὀνόματα), δηλαδὴ γνώρισε τὸν Νόμο, τοῦ Σύμπαντος καὶ καθιέρωσε
τοὺς θεσμοὺς τῆς ἁρμονικῆς συνύπαρξης καὶ ἕνωσης τῶν ἐναντίων, γιὰ τὴν