ΑΚΝΑΙΡΟ ΒΙΡΟΑΚΕΡΙ,᾽Αρχαῖο ᾿Ελληνικὸ Δίκαιο Ὅπως τὰ φυσικὰ στοιχεῖα ἀγωνίζονται ἀνάμεσά τους σύμφωνα μὲ τοὺς ἀπαράθατους καὶ σύμφυτους μὲ τὸν ἀγῶνα νόμους, προκειμένου νὰ κατακτήσουν τὴν ὑπεροχὴ καὶ τὴν πρώ- τευση, ἔτσι κι οἱ Ἕλληνες -- στοιχεῖα τῆς φύσεως κι αὐτοὶ -- μάχονται χωρὶς σταματημό: «Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δέ θασιλεύς: καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε, τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε, τοὺς δὲ ἐλευθέρους», διδάσκει ὁ Ἡράκλειτος. Τὸ ἀγωνιστικὸ πνεῦμα τῶν Ἑλλήνων καὶ ὁ πόθος τους γιὰ δικαιοσύνη καὶ ἀξιοκρατία 6ρί- σκουν ἔκφραση στὶς παλαῖστρες καὶ τὰ στάδια, στὶς φιλοσοφικὲς σχολὲς καὶ τὰ θέατρα, στὶς πολιτικὲς διαμάχες καὶ τὸν καθ᾽ ἡμέραν όίο. Μέσα στὸν ἑλληνικὸ ἢ φυσικὸ κόσμο -- ποὺ σὲ τελευταία ἀνάλυση εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα -- κανεὶς δὲν δουλοποιεῖ οὔτε καὶ ἐλευθερώνει κα- νέναν' ὅλοι ἀγωνίζονται νὰ κατακτήσουν τὴν θέση ποὺ τοὺς ἀνήκει, νὰ αὐτοαξιολογηθοῦν καὶ ν᾿ αὐτοϊεραρχηθοῦν στὴν νοητὴ πυραμίδα τῶν ἀξιῶν. Ὃ Ατ. ΒἰςοαΓά!, ὁ συγγραφεὺς τοῦ παρουσιαζόμενου θιθλίου, μελέτησε ὄντως τὸ ἀρχαῖο Ἑλληνικὸ Δίκαιο, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν καλύτερη πηγὴ κατανόησης τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύμα- τος, τοῦ ἑλληνικοῦ τρόπου σκέψεως καὶ ζωῆς. Εἶδε λοιπόν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸ δὲν ἔχει σχέση μὲ τὰ δίκαια τῶν ἄλλων λαῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τρόπον τινα πραχτικοποίηση καὶ ἐφαρ- μογὴ -- καλὴ ἢ κακή, ἀδιάφορο -- τῶν φιλοσοφικῶν ἰδεῶν περὶ δικαίου τῶν Ελλήνων, ὅπως αὐτὲς διασώζονται μέσω τῶν ἀμέσων πηγῶν (νόμοι Δράκοντος, Σόλωνος, Γόρτυνος, «Πο- λιτείας» κ. ἄ.) καὶ τῶν ἐμμέσων πηγῶν (ρήτορες, ᾿Αριστοτέλης, Πλούταρχος κ.ἀ.). Σύμφω- να λοιπὸν μὲ τὸν συγγραφέα καὶ «μὲ δάση τὶς νεώτερες θεωρίες, ποὺ διακρίνουν μεταξὺ συ- νταγμάτων αὐστηρῶν καὶ συνταγμάτων ἐνδοτικῶν, πρέπει νὰ δεχθοῦμε ὅτι τὸ σύνταγμα Ἡ «λύση» τῶν δεσμῶν τοῦ Προμηθέα ο μῦθος τοῦ Προμηθέως καὶ γενικότερα ἡ φιλολογία γύρω ἀπὸ τὸ πρόσω- πο αὐτὸ γαλούχησαν γενιὲς καὶ γενιὲς ἀνθρώπων, πρὶν ὁ Αἰσχύλος δημιουρ- γήσει τὴν τραγωδία του «Προμηθεὺς Δεσμώτης», ἡ ὁποία μεταφέρει τὰ δασικὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ ρόλου τοῦ Προμηθέως. Θεωρῶ δὲ ἀνεξάρτη- τα πρὸς τὴν ἱστορικὴ δάση τοῦ μύθου, ὅτι ἡ προσωπικότητα «Προμηθεύς» ἀπο- τελεῖ «ἱστορικὸ ὄν». Γιὰ νὰ γίνω σαφής, «ἱστορικὸ ὄν» χαρακτηρίζω τὴν πε- οίοδο ἐκείνη τῆς ἀνθρώπινης κίνησης, ὅπου τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ ἄλογο με- τουσιώνεται σὲ ἔλλογο. ᾿Εξετάζοντας τὸν Προμηθέα διαπιστώνουμε: 1. Μητέρα του θεωρεῖται ἡ Θέμις ἢ ἡ Γαῖα ἢ ἡ Κλυμένη ἢ ἡ ᾿Ασία ἢ ἡ ᾿Ασώ- πη, ἀλλά, ὅπως ὁ ἴδιος λέγει, «τολλῶν ὀνομάτων μορφὴ μία» («Π.4.», στίχ. 222). Πατέρας του εἶναι ὁ ᾿Ιαπετός, ὁ ἀρχαιότατος ἄνθρωπος σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση (Α. Σταγειρίτης, «᾿Ωγυγία», σελ. 254). Αρα ὁ Προμηθεὺς «γεννήθηκε», ἤτοι δημιουργήθηκε, ὅταν ὁ ἀρχαιότατος ἄνθρωπος «κέρδισε» καὶ γονιμοποίησε τὴν Θέμιν (γιὰ συντομία χρησιμοποιῶ ἕνα ἀπὸ τὰ ὀνόματα), δηλαδὴ γνώρισε τὸν Νόμο, τοῦ Σύμπαντος καὶ καθιέρω- σε τοὺς θεσμοὺς τῆς ἁρμονικῆς συνύπαρξης καὶ ἕνωσης τῶν ἐναντίων, γιὰ τὴν