ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
181ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 1997
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Εξουσία εναντίον Πολιτισμού — ΛΑΜΠΡΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Κείμενο φύλλου
̓Εξουσία ἐναντίον Πολιτισμοῦ
Καθὼς ὁ 4 ιεθνὴς ̓Εξουσιασμὸς ἐπιδίδεται σήμερα στὴν δημιουργία τῆς νέας «φυσιογνωμίας»
του, ἐκείνης τῆς μιᾶς καὶ ἑνιαίας παγκόσμιας νοοτροπίας καὶ ὀργανώσεως,
ἐχμη δενίζοντας τὴν μία μετὰ τὴν ἄλλη τὶς ἕως τώρα ἰσχύουσες κατὰ τόπους
ἑστίες διαφορετικῶν ἰδεολογιῶν, τρόπων ζωῆς καὶ πολιτισμῶν, τὰ πρῶτα θύματά του
σημειώνονται μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων τῆς διανοήσεως, τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἔρευνας:
Οἱ διανοούμενοι πλέον σύρονται στὴ σιωπὴ ἢ τὸν συμόιδασμό, οἱ ἐπιστήμονες ἐξαγοράξονται
καὶ ἐγχλείονται στὰ ἀσφυχτικὰ ὅρια τῶν κρατούντων ἐπιστημονικῶν δογμάτων
καὶ οἱ ἐρευνητές, ἐξαρτημένοι ἐντελῶς οἰκονομικὰ ἀπὸ τὸν ἐξουσιαστικὸ κορθανᾶ,
ἐρευνοῦν μόνον καὶ ὅ,τι ἐνδιαφέρει τὴν ̓Ισχύ, γιὰ νὰ αὐξάνη τὴν τεχνολογική,
οἰκονομικὴ καὶ ὀργανωτική της δύναμη. Ἢ σκοτεινὴ αὐτὴ διεθνὴς ἀτμόσφαιρα προκαλεῖ
πληθώρα παρενεργειῶν σὲ πρακτικοὺς τομεῖς, ὅπως ἡ τέλεια ἐξαχρείωση τῆς
Παιδείας, ἡ ἀναξιοπιστία καὶ δολιότητα τῆς Ενημερώσεως, ὃ ἐκφυλισμὸς τῆς Τέχνης
καὶ πρὸ παντὸς ἡ κατολίσθηση τοῦ Στοχασμοῦ (λογοτεχνίας, φιλοσοφίας, θεωρίας)
στὸν γκρεμὸ ἑνὸς ἀδιεξόδου, ὅπου ἡ ἀνούσια, ἀνυποψίαστη καὶ ἀνόητη φλυαρία ἐπέχει
θέσιν «πνευματικῆς δημουργίας».
κ. Χ Ἑ
Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ στὴν “Ἱστορία, ποὺ ἐμφανίζεται ἡ ἡ ἐξουσιαστικὴ μονοκρατορία,
οὔτε εἶναι πρωτοφανὴς ἡ ἐπιχείρηση ἰσοπεδώσεως μὲ σκοπὸ τὴν ἐγκαθίδρυση
«ἑνὸς Θεοῦ», πιστῆς εἰκόνας τοῦ «ἑνὸς ̓Εξουσιασμοῦ». Θὰ περιορισθοῦμε ἐδῶ στὴν
ἀναφορὰ στοὺς τελευταίους αὐτοκρατορικοὺς χρόνους τῆς Ρώμης, ὁπότε ἡ ἀναζή τηση
ἑνὸς καὶ ἑνιαίου πολιτικοῦ, πνευματικοῦ καὶ πρακτικοῦ «μοντέλου», κοινοῦ γιὰ
ὅλους τοὺς ὑπηκόους τῆς μιᾶς ̓Εξουσίας, ἦταν ἐπίμονη ἐπιδίωξη τῆς καὶ τότε μοναδικῆς
ἑστίας δυνάμεως -ἐπιδίωξη, τῆς ὁποίας ἀποτρόπαιο ἐπίτευγμα ήταν τὸ χιλιόχρονο
ἔρεδος τοῦ Μεσαίωνος. Καὶ τότε ἡ ἀκμάζουσα ( Ελληνικὴ) ἐπιστήμη ἀφωρίσθηκε
καὶ ἐξαφανίσθηκε, ἡ (Ελληνικὴ) φιλοσοφία λιθοδολήθηκε καὶ ἀντικαταστάθηκε
ἀπὸ μιὰ ἀπερίγραπτης γελοιότητας θεολογική ἀδολεσχία καὶ ἡ (Ελληνική) ἔρευνα
ἀπαγορεύθηκε ἐπὶ ποινῇ καύσεως ἐπὶ τῆς πυρᾶς. Ὡς παιδεία, ἐνημέρωση καὶ τέχνη
ἐπεδίωσε ὅ,τι ὑπηρετοῦσε τὸ ἐπιδλη θὲν δογματικὸ πρότυπο καὶ ἡ πρόοδος τῆς
ἀνθρωπότητας ἆ ἀνεκόπη σὲ τέτοιο δαθμό, ὥστε εἶναι δέδαιον, ὅτι οὔτε σήμερα μποροῦμε
νὰ ποῦμε, ὅτι ἔχουμε κερδίσει τὸν χαμένο χρόνο ἀπὸ τὸν μεσαιωνικὸ θάνατο τοῦ [Πολιτισμοῦ.
κ κ
Εἶναι φανερό, ὅτι καὶ πάλι οἱ ἀντίπαλοι εἶναι οἱ ἴδιοι: Απὸ τὴ μιὰ μεριὰ ἡ ἐλεύθερη,
ἀδογμάτιστη, ἔλλογη ἀναξζήτηση τοῦ ἀληθινοῦ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ἡ δίψα τῆς δύναμης.
Δύο ἀντίθετες θεωρήσεις τῆς ζωῆς καὶ τοῦ κόσμου, ποὺ ποτὲ δὲν συμόιδάσθηκαν,
ποτὲ δὲν συνεργάσθηκαν καὶ ποτὲ δὲν ταυτίσθηκαν. Καὶ εἶναι τῷ ὄντι πολὺ
ἐμφαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Πλάτων, ποὺ πρῶτος συνειδητοποίησε τὸ φαινόμενο αὐτό,
ἐνῷ στὰ πρῶτα του ἔργα ἤλπισε, ὅτι κάποτε ἴσως φιλοσοφήσουν οἱ δασιλεῖς ἢ όασιλεύσουν
οἱ φιλόσοφοι, στήν ὡριμότητά του («Νόμοι») ἀπέδαλε τὴν ἐλπίδα αὐτὴ ὡς
φρούδη καὶ οὐτοπική. Εὐχῆς ἔ ἔργο εἶναι, νὰ συνειδη τοποιήσουν, ὅσο εἶναι καιρός, καὶ
οἱ σημερινοὶ διανοούμενοι (μὲ τὴν εὐρεῖα ἔννοια τοῦ ὅρου), ὅτι καταντῶντας «θεραπαινἰδες»
τῆς ̓Εξουσίας αὐτοκαταργοῦνται, αὐτοαναιροῦνται καὶ αὐτοκτονοῦν ὡς
πνευματικοὶ ἄνθρωποι καὶ δημιουργοί. Οἱ πυρὲς τοῦ Μεσαίωνα δὲν πρέπει νὰ λησμονηθοῦν
ποτέ.
ΑΙΑ